Over vele drempels naar de Victorie

Een interview met dr. R(udy) Bremer
   

In 1967 kwam ik in Groningen-stad; twee jaar later werd het Thesinge, en dat is het gebleven."

Zeer lang (34 jaar) woon je hier in Thesinge. En bevalt dat?
"Er was ook een wat moeilijke periode, met de G.N. Schutterlaan als 'race-baan'. Maar je zou kunnen zeggen, ik ben over de DREMPEL. Het bevalt ons (echtgenote Renee en mij) hier goed. We gaan niet meer weg. Alhoewel ik een hitte-liefhebber ben (de tropen), en daarom wel eens weg heb gewild; maar nu niet meer."

Jouw grote passie is al sinds jaar en dag de OSA-concerten. Wat betekent OSA en wat betekent OSA voor jou persoonlijk?
"OSA = Stichting ter Organisatie van Speeldagen voor Amateurmusici. Hoewel de concerten in de praktijk een zekere klemtoon op de renaissance- en barokmuziek vertonen, worden er in principe geen beperkingen aan de aard van de uitvoeringen gesteld. Zowel de middeleeuwse als de 19de- en 20ste-eeuwse Europese muziek komen in de OSA-serie aan bod; en zelfs aan andere soorten muziek of muziek uit andere werelddelen wordt van tijd tot tijd plaats geboden.
De doelstelling is o.a.: 
- om 'amateurs' een kans te geven op een echt podium op te treden - voor betalend publiek
- de amateurs komen ook om de professionals te horen
- om eens in de twee jaar of zo jonge, nog niet bekende, Noord-Nederlandse componisten op het podium hun werk te laten uitvoeren.
Voor mij persoonlijk geeft het een goed gevoel. Nou ja, drie of vier van de serie concerten waren misschien niet zo best; een stuk of wat waren daarentegen super. We hebben toppers qua publiek en muziek, b.v. als we volksmuziek brengen, zoals Ierse muziek: een volle kerk, dus een batig saldo. Zulke groepen nodig ik ook regelmatig uit; nee, niet ieder seizoen.
Ik wil ook een stukje cultuur aanbieden aan Thesinge en de wereld er omheen. Financieel lukt het niet altijd. Als er niet meer dan tien uitvoerenden zijn, neem ik ze mee naar huis voor de hap en de drank. Dat is ook een passie van me: feesten aanrichten. En vergeet niet: we kunnen de serie alleen maar in stand houden omdat we nooit honoraria betalen en de uitvoerenden mij nooit om geld vragen. Fantastisch!
Het is zeker geen levensvulling, maar een serie. Ik hang mijn ziel en zaligheid er ook niet aan op: er is geen opvolging, en dat is jammer, maar het zal mijn hart niet breken."
Tijdens de concerten is er geen pauze. Wat is hiervan de reden?
"Ja, nu niet; maar vroeger was er wel degelijk een pauze. Renee en ik organiseren de concerten voor de Stichting OSA, maar er werd en wordt ook een beroep op anderen gedaan: een sponsor, een vriendin die affiches ontwerpt, een vriendin als kassajuffrouw ... De Culturele Vereniging gemeente Ten Boer zorgde vroeger voor de p.r. (kranten), bekostigde de affiches en leverde de afwasploeg. In de pauze werd er dan in het keuken­tje naast de kerk koffie, thee, fris, en soms bier en wijn, verkocht. De opbrengst ging naar de al eerder genoemde Culturele Vereniging. Toen die vereniging zichzelf per 01-01-2000 ophief, was het moeilijk om mensen te vinden voor het schenken, opruimen, afwassen, enz. We hadden geen zin om alles na afloop ook nog eens op te moeten ruimen. Dat ging gewoon niet. Inmiddels was t Jopje geopend. Toen heeft het bestuur van de OSA het probleem opgelost door niet zichzelf, maar de pauze, op te heffen.
We waren in één klap van de verkoop, de rotzooi en de koffiekas af. Ik vond en vind het trouwens wel jammer zonder zo'n pauze: concerten met een pauze zijn prettiger, ontspannender; ook voor de uitvoerenden. Maar Susan (van het huiskamercafé) heeft nu geen concurrentie meer en heeft meestal na afloop het café vol zitten. De bezoekers kunnen dan bij de zgn. 'nazit' nog een poos met de musici praten - nadat die zich van hun gevechtstenue hebben ontdaan - en daarna gaan ze met mij mee naar huis."

De opening wordt meestal door jezelf gedaan, met de gevleugelde woorden: "Maar u bent hier natuurlijk niet gekomen om naar mij te luisteren ..." en dan volgt de naam van de optredende(n).
Bij het 100-ste concert komen we WEL naar JOU luisteren. Kun je iets vertellen over dit 100-ste concert?
"Ja, dat doe ik. Op 16 november a.s. om 15.00 uur treedt het Ensemble Victorie op in de Thesingse Kloosterkerk. Eerst was er Trio Victorie: drie heren, o.a. met getoonzette verzetspoëzie uit de 80-jarige oorlog, pro-Hollands en dus anti-Spaans. Dat trio is nu uitgebreid met een sopraan en een gambiste. In Alkmaar begon de Victorie - voor ons als optredenden eigenlijk in Medemblik: daar zijn we begonnen met de uitvoeringen - en in Thesinge staat de Victorie voorlopig even stil.
Het programma dat wij hier brengen gaat over een repetitie in een 17de-eeuws Londens theater: 4 musici en 1 acteur moeten een feestprogramma in elkaar zetten. Die acteur (Rudy B.) is een druk, onaangenaam mannetje, die opdrachten geeft en weinig begrijpt. Hij speelt de baas tijdens de repetitie, en dat pikken de musici niet; daar draait het hele stuk om. Er heerst een oplopende spanning tijdens de repetitie. Maar "prima la musica": het is bovenal een prachtig concert.
Vijf ervaren professionele podiumkunstenaars: Renée Kartodirdjo, sopraan; Ludy Vrijdag, tenor; Margo Fontijne, viola da gamba; David van Ooijen, luit en Rudy Bremer, verteller, vormen dit ensemble. 
Teksten van Shakespeare, Sidney, Donne, Raleigh, Campion en andere grote dichters uit de tijd van Elizabeth I en Jacobus I passeren de revue, getoonzet door de grootste Engelse compo­nisten tussen 1580 en 1690. Een landelijke première."

Ben je opgevoed met muziek, en ben je DOCTOR in die muziek?  
"Geen van beide. Eigenlijk doctor in de Engelse taal- en let­terkunde, leraar Engels. Ik was docent aan de RUG, en in Peru en Thailand heb ik ook Engels gedoceerd. Ik ben Anglist van opleiding, en daarin gepromoveerd.  
Mijn pleegouders konden geen noot lezen. Ze draaiden wel muziek, op de koffergrammofoon, het bekende ijzeren repertoire: 'Eine kleine Nachtmusik' en zo. Ze hadden een reusachtige liefde en ontzag voor alle vormen van kunst.
Mijn pleegvader was arbeider, hij werkte in een hoedenfabriek. Ik mocht studeren. Ik vertaal af en toe; o.a. liederen voor concerten en programma's uit allerlei talen. Uit de oude periode; oude muziek dus."  

De Felicitas- of Kloosterkerk is al vele jaren jouw 'con­cert­zaal'. Wat is de reden dat je in al die jaren nooit een andere locatie hebt gezocht?  
"Welnu, ik zat acht jaar in het bestuur van Musica Antiqua Nova in Groningen. Daar worden de uitvoeringen in diverse locaties gehouden; o.a. de Lutherse kerk, de Synagoge, de Aa-kerk ...  
Voor de OSA lag Thesinge voor de hand; de stichting is hier immers opgericht. Bovendien is het een schitterende locatie. Voor kamermuziek, snarenspel en zang een prachtige akoestiek; voor orkesten wat minder geslaagd, dat geldt trouwens ook voor het spreken. De predikanten van vroeger en nu waren daar meer op getraind, bovendien hadden ze op de kansel een 'klank'bord ter beschikking.  
Een zangeres waarmee ik vroeger optrad zei eens: 'In deze kerk kun je niet lelijk zingen'. Dan is het toch te zot om er geen gebruik van te maken, mede om de cultuur naar het platteland te brengen. Ik woon HIER. Sinds kort subsidieert de gemeente Ten Boer tweemaal pianohuur per jaar; ook een reden om te blijven! We hebben een laagdrempelige serie: voor de toegangsprijs hoef je een bezoek niet te laten."  

Rudy, tot slot: Nog vele, vele jaren wensen we jou met de OSA-concerten en via dit orgaan blijven we uitstekend op de hoogte. Heb je nog wensen?  
"Ach ja, misschien nog wat donateurs ... Nee, wacht: wat meer Thesingers die de concerten gaan bezoeken. Ja, er komen zo nu en dan wel wat Thesingers, maar dat is een groepje mensen die hier al vrij lang wonen, maar toch 'import', en ik zou er toch ook wel eens wat meer, nou ja het woord moet er maar uit, 'autochtonen' willen ontmoeten. Stap ook eens over de DREMPEL van de kerk, voor de muziek. Graag zou ik nog wat meer ruimte willen hebben. Er is nu plaats voor slechts 100 mensen in de kerk, en als straks al die Thesingers komen ...
Aan de andere kant is het natuurlijk een oud gebouw, eigendom van de Stichting Oude Groninger Kerken, dus veel kun je en mag je er niet aan veranderen."  

Rudy, bedankt voor het interview; en dat onaangename mannetje (die acteur uit vraag 5) was de hele avond in geen velden of wegen te bekennen.  

Jakob van der Woude