Henk Busscher is niet langer de enige professor in Thesinge. Op 2 oktober j.l. werd Isabelle van Gelder (48) benoemd tot hoogleraar Cardiologie aan de Rijksuniversiteit van Groningen. Sindsdien gaat zij door het leven als Prof. Dr. van Gelder, waardoor Thesinge zich in één klap een dorp onder professoren kan noemen!
Isabelle, woonachtig aan de Molenhorn, is daarmee de tweede vrouwelijke hoogleraar cardiologie in Nederland; zij bevindt zich in het gezelschap van zo’n dertig mannelijke collega’s. Prof. dr. van Gelder: ” Cardiologie was lang een echt mannenvak. Toen ik de opleiding begon, waren we maar met twee vrouwen. Nu zijn dat er toch heel wat meer.”

De eigenlijke oratie, schrijf je in een paar weken, maar daar is al veel langer over nagedacht. Het gaat over waar je je de komende jaren mee bezig zal houden en het borduurt voort op wat je daarvoor gedaan hebt.
Het werk van een cardioloog in een academisch ziekenhuis, zoals het UMCG, bestaat uit drie componenten: Onderzoek, onderwijs en patiëntenzorg. Alhoewel de wetenschap natuurlijk erg interessant is, geeft Isabelle aan dat ze de patiëntenzorg ook erg belangrijk en leuk om te doen vindt. Zonder het uitvoerende werk en het contact met patiënten zou dit vak een stuk saaier zijn. In een speciaal laatje bewaart ze allerlei leuke en ontroerende brieven die ze ooit van haar patiënten kreeg.

De titel van haar oratie luidt: ”Orde in de chaos.”
Het onderzoek dat zij verricht, heeft voornamelijk betrekking op hartritmestoornissen. Dat is haar specialisatie, waar ze (bijna) alles van weet. ”Ritmestoornissen leiden niet alleen tot chaos in het hart, maar ook in het leven van mensen. De ritmestoornissen komen vaak aanvalsgewijs, waarbij de hartkloppingen angst en onrust veroorzaken en vaak tot werkverzuim leiden.
Daarnaast valt er ook nog veel te verbeteren in de chaos van behandeling.” Om het bloed soepel door het lichaam rond te pompen, moeten de hartkamers- en boezems gecoördineerd samenwerken. Een intern prikkelgeleidingssysteem zorgt ervoor dat dit op precies de goede tijd en in de goede volgorde gebeurt. Stoornissen kunnen met medicijnen verholpen worden of met het wegbranden van beschadigd weefsel (ablatie).
In haar oratie pleit Isabelle vooral voor het aanpakken van de onderliggende oorzaak van de stoornissen, meestal te hoge bloeddruk (hypertensie). Wie een te hoge bloedruk heeft, kan dat jaren hebben zonder daar wat van te merken. Hartspiercellen worden dan omgevormd tot bindweefsel, dat de prikkelgeleiding verstoort. Als de klachten merkbaar worden, is de schade meestal niet meer te herstellen. Daarom wil Isabelle van Gelder de komende jaren onderzoeken of een agressievere bestrijding van hypertensie niet veel effectiever is.
Veelgebruikte medicijnen tegen hoge bloeddruk, maar ook cholesterolverlagende middelen (zg. statines, waar veel om te doen is geweest de laatste tijd), lijken een gunstige werking te hebben op hartritmestoornissen.
Maar we kunnen er zelf ook wat aan doen!
Een gezond voedingspatroon (zie www. voedingscentrum.nl), minder zout in het eten (3 gr. minder per dag), beweging (niet de auto maar de fiets, niet de lift maar de trap). Je hoort het steeds vaker tegenwoordig, maar heus, het werkt!
Acute hartstilstand kan het gevolg zijn van ritmestoornissen en daarom is het ook belangrijk om snel in te kunnen grijpen. Veel mensen weten niet wat te doen, goede voorlichting en het (blijven) volgen van reanimatielessen (echt niet ingewikkeld) zijn zeker effectief. Ook de aanwezigheid van externe defibrillatoren kan levensreddend zijn.

Hoe zag jouw dag op 2 oktober eruit?
”Heel relaxed!
Eerst ben ik samen met mijn zus (één van de mede-organisatoren) naar de kapper geweest. Ondertussen liep Johan (man) hard. Daarna heb ik thuis samen met Johan een lekkere lunch gemaakt en gegeten. Onder de douche en toen stond de taxi klaar. Om 15.00 uur arriveerden we bij het Academiegebouw. Daarna verliep alles volgens strak reglement.
Er was een interview en opnames voor de Nederlandse Vereniging Voor Cardiologie, en tenslotte werd ik een kwartier afgezonderd in een kamertje. Om precies 16.10 hadden alle opgetrommelde hoogleraren (zo’n 35 op een rij!) hun toga aan en om 16.13 werd ik in hun aanwezigheid heel officieel door de rector-magnificus als hoogleraar beëdigd. Om 16.15 liepen we de tot de laatste rij gevulde grote zaal in en kon ik na een korte introductie mijn verhaal vertellen.”

Geen last van zenuwen gehad?
”Helemaal niet, gelukkig. Ik ben een beetje gewend om voordrachten te houden voor een zaal vol. Zo’n 12x per jaar reis ik naar het buitenland (o.a. Japan, India, Amerika, maar ook binnen Europa), waar ik vaak iets moet vertellen op congressen. En dit was natuurlijk heel geweldig om te doen.”

Achter iedere knappe vrouw staat……
Precies, een even knappe vent! Die zijn mannetje slaat, op tijd een kritische noot kraakt, sust en geruststelt, wijze woorden spreekt, ondersteunt en verzorgt. Die man is Johan (Brügemann), in het dagelijks leven behalve echtgenoot toevalligerwijs (of niet) ook cardioloog in hetzelfde UMCG.
”Het klinkt misschien cliché, maar zo’n proces voorbereiden kun je echt niet alleen. Het is erg belangrijk dat het thuis goed loopt, dat er een kritisch en wijs luisterend oor is en het huishouden gedaan wordt! Johan is degene die me bij de (levens)les houdt en ook veel doet in huis.” Als hij aan het eind van haar oratie door Isabelle bedankt wordt voor zijn steun en wijsheid, klinkt er emotie door in haar toch verder zo vaste stem.
Er is echter nog een belangrijke man in haar leven en dat is haar vader. Hij was ook arts (uroloog) en heeft haar gevormd en liefde en interesse voor het vak bijgebracht. Helaas is hij al jong overleden, maar als hij erbij had kunnen zijn, was hij vast en zeker heel trots op zijn dochter geweest!
Isabelle en Johan zijn blij (sinds 2002) in Thesinge te wonen. Ze fietsen dagelijks samen naar het ziekenhuis, waar hun wegen zich scheiden. Johan houdt zich vooral bezig met patiënten met hartfalen, hetgeen betekent dat er een verminderde pompfunctie van het hart is. Hij opereert niet, maar is wel nauw betrokken bij het voorbereidingsproces van bv. transplantaties en het proces daarna, en ook bij de hartrevalidatie, o.a. in Beatrixoord. En ook hij geeft onderwijs, onderzoekt en publiceert.
In het weekend (wanneer ze geen dienst hebben en Isabelle niet in het buitenland is), kunnen ze gelukkig ook over heel veel andere dingen praten. En lezen, lekker eten en hardlopen.
Best een vol leven, maar in Thesinge vinden ze rust en ruimte en voelen zich daar zeer wel bij.

Susan de Smidt