|
Wie Jack en Françoise niet
van gezicht kent, heeft wellicht ooit hun grote witte bestelbus gezien.
SpareSpace & Friends staat er in grote letters op, met daaronder Salone
del Mobile, Via Ventura in Milano. De witte bus reed ooit door Milaan
als een uitnodiging voor een meubelexpositie. Want als ontwerper
‘timmert’ Jack ook in het buitenland aan de weg. Maar wat betekent dat
opschrift precies? Daarover vertelt hij in een gesprek over kistmeubels,
kunst en styling.
Sneeuwbaleffect
SpareSpace
oftewel RestRuimte zou je de specialiteit van Jack kunnen noemen. “Ik
ben een van de oprichters en ook bestuurslid van de stichting RestRuimte.
Met restruimte bedoelen we leegstaande, overgebleven ruimtes.
Winkelpanden bijvoorbeeld of loodsen. Die ruimtes maken we geschikt voor
tijdelijk gebruik door startende ondernemers, meestal kunstenaars,
vormgevers, fotografen of schrijvers.” In die ruimtes staan de
SpareSpace-meubels of kistmeubels van Jack: een krat, die open geklapt
kan worden en dan verandert in een bureau, vergadertafel of zelfs een
kleine keuken, compleet met verlichting. Het staat er allemaal in twee
uur en is ook even snel weer afgebroken. Alles wat nodig is naast een
ruimte, is water en stroom. Als een pand wordt verhuurd of verkocht,
verhuizen de ondernemers naar een andere plek. “Het idee dat je als een
nomade door de stad trekt, spreekt erg aan”, vertelt Jack. “Het heeft
mij persoonlijk ook erg veel publiciteit opgeleverd. Er is veel over
geschreven, onder meer in een Italiaans blad. De journaliste had mij via
internet gevonden. Ik heb haar gevraagd of ze me kon helpen aan
contacten en zo ontmoette ik Mariano Pichler, een bekende architect en
kunstverzamelaar. Hij heeft me uitgenodigd om mijn werk te presenteren
op de Salone del mobile in Milaan,
wereldwijd de belangrijkste beurs op het gebied van designmeubels en
kunst. Daar komt ook altijd veel Nederlandse pers, en als je als
Nederlander op die beurs staat, ben je voor hen interessant. De beurs
heeft dan ook een sneeuwbaleffect gehad.” In het afgelopen voorjaar
stond Jack opnieuw op de prestigieuze beurs, mét ‘friends’: een aantal
Groningse ontwerpers onder wie ook oud-Garmerwoldenaar Crijn Mandema.
Een paar ontwerpers
Jack en
Françoise
kennen elkaar van Academie Minerva,
waar ze allebei interieurarchitectuur studeerden. Onder
de naam ‘Een paar ontwerpers’ werken ze samen in opdracht. “We begonnen
voor familie, vrienden en dat breidde zich steeds meer uit. Dit was
jarenlang onze broodwinning.” Nu er kinderen zijn, werkt Françoise iets
minder. Jack doet interieur- en kunstopdrachten en werkt onder meer veel
voor Vos Interieur, de landelijk bekende woonwinkel in Groningen.
Françoise’s specialiteit is vooral het interieur. Maar denk niet dat
‘Een paar ontwerpers’ hetzelfde doet als wat je in de populaire
stylingsprogramma’s op televisie ziet. “Heel veel mensen noemen zich
ontwerper. Maar interieurarchitect is een beschermde beroepstitel,
waarvoor je een jarenlange studie moet hebben afgerond. Het is echt meer
dan een leuk kleurtje uitzoeken. Het gaat om een visie op wonen en leven”,
vindt Françoise. “Er zijn al zoveel spullen op de wereld. Wat moet je
daar nog aan toevoegen, denk ik wel eens”, voegt Jack toe. “Eigenlijk
zit ik dus in een soort spagaat, want ik bedenk wel steeds nieuwe dingen.
Maar ik wil goede producten maken, die mensen heel lang gebruiken, die
ze koesteren en die hen plezier geven. Dat is mijn bijdrage aan de
duurzaamheid.”
|
Toegepaste kunst
In de
vide van de winkel van Vos Interieur hangt een grote
lichtinstallatie van de hand van Jack met zijn herkenbare lampen.
De lampen lijken op ufo’s en heten daarom ‘Major Tom’. “Hier
komen mijn twee vakken bij elkaar, productontwerpen en
interieurarchitectuur. Het gaat niet alleen om de lampen, maar
ook om wat je er ruimtelijk mee doet. Wat ik maak is altijd
functioneel, je kunt het dan ook toegepaste kunst noemen.” Een
ander voorbeeld is de Caterpillar (rups), de harmonicabank van
honderd meter die hij ooit ontwierp voor het festival Noorderzon.
“Het is een ingreep in de ruimte, het is een object, maar je
kunt er ook op zitten.”
Leerschool
“Ik kom niet uit een familie van kunstenaars of architecten.
Maar ik heb het geluk gehad dat ik op de middelbare school een
goede tekenleraar had. Hij zag mijn kwaliteiten en hij heeft mij
deze richting gewezen. Daar ben ik hem erg dankbaar voor.” In de
jaren op Minerva leerden Jack en Françoise hun eigen visie en
filosofie ontwikkelen. “Hoe sta je in het leven en hoe sta je in
het vak. Daar moest je goed over nadenken en elke keuze moest je
kunnen verantwoorden. Dat maakt je tot een kunstenaar met een
eigen stempel, maar het was wel erg rationeel.” Dat was anders
op het Royal College of Art in Londen waar Jack in 2001
afstudeerde op productontwerpen. |
|
 |
| |
|
Jack met zijn 'Major Tom' lampen (Foto:
Ton Bouchier) |
“Daar vond ik mijn plezier
in het spelen terug, het op intuïtie ontwerpen.” Uit die tijd dateren
ook de speelse krukjes die er bijna uitzien of ze gekneed zijn. Heel
veel heeft hij ook geleerd van Piet Hein Eek, de bekende ontwerper en
maker van producten van sloophout. Drie maanden zou hij daar stage lopen.
Hij bleef er een jaar. “Je kunt maken wat je wilt, maar je moet het wel
zelf bedenken. En: alles is mogelijk, maar doe het op je eigen manier.
Dat heb ik van hem geleerd.”
Meer weten of werk van Jack zien?
Krukjes van Jack
en andere vormgevers zijn tot 24 december te zien op de tentoonstelling
‘Visie op het krukje’ in Het Filiaal Centrum Beeldende Kunst aan het A-kerkhof
in Groningen. Zie ook de lichtinstallaties ‘Major Tom to groundcontrol’
(voorgevel van De Oosterpoort Groningen) en Groundcontrol to Major Tom
#2’(Vos Interieur Maupertuus). Jack heeft een werkplek in de Trefkoel in
winkelcentrum Paddepoel. Kijk ook eens op
www.jackbrandsma.com
en
www.restruimte.nl.
Anne
Benneker
|