Ik hoop dat mensen hun
fantasie laten werken bij het kijken naar een schilderij. De reacties
van de bezoekers waren ook erg leuk om te horen.”
Jetske slaagde in mei j.l. voor de kunstacademie en sprak buurman Piet
Huisman daarover. Toen zij een losse opmerking maakte dat ze wel eens
zou willen exposeren, greep Piet onmiddellijk de agenda en kwam alles in
een stroomversnelling. “Dat alles op tijd klaar was, mag een wonder
heten.”
Eigen stijl
Op de Nieuwe
Akademie Utrecht heeft Jetske zich in de laatste vijf jaar ontwikkeld
tot beeldend kunstenaar met een eigen stijl en visie. Op tafel in de
Kloosterkerk ligt haar examenwerk ter inzage. Zij studeerde af op het
werk van Jan Snijder en Robert Zandvliet die exposeerden in het bekende
museum “Belvédère” bij Oranjewoud. Beide kunstenaars werken met de
eitemperatechniek en hun werk maakte enorm indruk op Jetske. Deze
techniek stamt al uit de préhistorie en is terug te vinden in
muurschilderingen op grotwanden en ook in fresco’s zoals op de muren van
de Kloosterkerk is deze techniek gebruikt. De kerk in Garmerwolde is
hiervan een nog mooier voorbeeld. Ook iconen worden met deze techniek
gemaakt. Eigeel wordt aangemaakt met een verfpigment waaraan water en
lijnolie worden toegevoegd. “’s Ochtends vroeg begin ik met het aanmaken
van de verf en ik voel een bepaalde intensiteit die nodig is om te
schilderen. Ik smeer 400-grams papier in met gesso en zet lijnen uit op
het papier dat inmiddels op de schildersezel staat. Ik neem afstand en
al kijkend ontstaat het beeld. Er komt een herkenning van een landschap
bij me op dat ooit indruk op me heeft gemaakt. Ik heb veel werk waar “de
Alde Feanen”, een natuurgebied bij Eernewoude, en “de Deelen”, een
veengebied bij Heerenveen, voor mij in terug te zien zijn. Ik ga nooit
in de natuur de situatie naschilderen, maar herken tijdens het werken de
eerder opgeslagen beelden. Het boeit me vooral als het wat wringt tussen
figuratief en abstract.”
Hard gewerkt
Vanaf september
vorig jaar woont Jetske Ypma op de hoek van De Dijk en Schutterlaan.
Vier maanden daarvoor was de verbouwing van het huis al gestart. Het
hele huis is gerenoveerd en ziet er van binnen en van buiten geweldig
uit. In september was het dankzij hulp van familie en vrienden zover dat
de verhuizing van Utrecht naar Thesinge kon gebeuren. Na bijna 43 jaar
werken wenste zij zich een huis in de nabijheid van een grote stad en
omdat haar jongste broer en zus in Groningen wonen, werd het bij toeval
Thesinge. “Ik ben opgegroeid op het platteland in Friesland, vlakbij
Witmarsum. In ons dorp voelde ik me vanaf het begin heel welkom. Er
wonen vriendelijke mensen en iedereen groet elkaar. In een dorp wonen
betekent voor mij ook meeleven met het dorpsgebeuren. Namen van mensen
onthoud ik nog moeizaam, maar gezichten des te beter. Bij het buitenom
verven heb ik heel wat mensen gegroet en een praatje gemaakt. Ik ben lid
geworden van het koor “The Singers”. Het is een goede manier om mensen
te leren kennen.”
Werkzaam leven
De meest
indrukwekkende periode in haar werkzame leven, die ook tot uiting komt
in de schilderijen, is haar tijd in Chili geweest waar zij
ontwikkelingshulp deed. Jetske is van oorsprong onderwijzeres en
behaalde verschillende bevoegdheden, waardoor zij - na aanvankelijk in
het basisonderwijs te zijn begonnen - op de middelbare school ging
werken. Zij gaf onder anderen Nederlands, expressievakken en
lichamelijke oefening. Op haar 35e switchte ze naar de
opleiding tot verpleegkundige omdat ze uitgezonden wilde worden naar een
ontwikkelingsland. Met een verpleegkundige achtergrond zou je je meer
dienstbaar kunnen maken. Als voorbereiding werkte ze zelfs een tijd in
een garagebedrijf om aan een vervoermiddel te kunnen sleutelen. Dat is
van pas gekomen, toen ze een motor had in Chili. Vanaf haar veertigste
heeft zij daar drie jaar gewerkt in verschillende projecten. Ze voerde
ontwenningsprogramma’s uit voor alcoholisten en gaf hen timmerles.
Verder werkte ze in de polikliniek, in de landbouw en hielp bij de bouw
van latrines en het slaan van waterputten. Er werd een lesprogramma
opgezet en via de bisschop werden er docenten geregeld. “Het geeft
voldoening om daadwerkelijk iets te kunnen doen, maar het uiteindelijke
doel moet zijn dat je jezelf overbodig maakt. Ik ben jaren later
teruggegaan naar Chili en heb kunnen zien dat wat er in gang is gezet,
is doorgegaan. “
Toekomst in Thesinge
Terug in
Nederland is Jetske gaan werken in het academisch ziekenhuis in Utrecht.
Zij heeft daar de laatste twintig jaar met veel plezier op verschillende
afdelingen gewerkt. “Nadat ik gestopt ben met werken heb ik een
ongelooflijk druk jaar gehad. Nu ga ik genieten van het huis en de tuin
en ga ik tijd nemen om te schilderen en te fietsen om de omgeving te
verkennen. Ooit heb ik theologie gestudeerd en niet afgemaakt. Het zou
kunnen dat ik daar nog eens mee doorga, want wat de menselijke geest
denkt en maakt vind ik heel boeiend. Er zijn in Groningen bij de Open
Universiteit ook heel veel cursussen die ik interessant vind. Ik heb
vorig seizoen al een leuke korte cursus gedaan over ”het verstand en de
kunst” en er staan voor het komend jaar weer interessante nieuwe
onderwerpen gepland.”
Truus
Top-Hettinga