Maandelijks Nieuwsblad voor Garmerwolde Thesinge en omstreken

26e jaargang juli 2000
 

"Strijd om water"

Naar "De slag om het Bolmeer" door T. Minses

 Ging Thesinge een aantal weken geleden 50 jaar terug in de tijd, Garmerwolde besloot in juli een aantal eeuwen terug te gaan. Niet het hele dorp, maar bij de kerk en de openbare basisschool werd de Dorpsweg letterlijk afgesloten met twee hoge deuren, en daarachter vond een "back to the past" plaats. 

Op weg naar de voorstelling worden we al in de juiste stemming gebracht door een braderie uit vroegere tijden: een Middeleeuwse markt. Dit was vroeger - en nu nog - het middelpunt van het dorp waar mensen elkaar ontmoetten,

 mephisto.jpg (24763 bytes)
Dr. Mephisto behandelt een patiŽnt. Let op dat grote mes (Kees Brak en Douwe Tichgelaar). Foto: Henk Remerie

ideeŽn en oplossingen voor problemen uitwisselden en het nodige vermaak vonden.

De aangepaste kleding van de medewerkers, het spel van de figuranten (dief, bedelares, draaiorgelspeler ...) en de rondkuierende toneelspelers geven een aparte sfeer.
Dr. Mephisto, een bekende kwakzalver, helpt heel wat patiŽnten - met of zonder verdoving - van hun kwalen af! Voor de meer geleerde burger is er een stand van de plaatselijke dorpsbode, die boeken verkoopt over de historie van Garmerwolde en Thesinge.
Verliefde mensen krijgen de kans met een roos uit een originele rozenkist klare taal te spreken. Voor de inwendige mens zijn er o.a. heerlijke Garmerwolder moppen, zakjes snoep, fruit, geitekaas en een cafeÔnehoudende drank die uit "Middeleeuwse" stenen bekers genuttigd kan worden. Ook het gerstenat en de broodjes beenham, braadworstjes en gehaktballen gaan grif van de hand.
Plastic was nog niet uitgevonden, maar wordt hier en daar al wel gesignaleerd.

Geen markt
zonder dieren
Bij een Middeleeuwse markt hůren dieren; we ontdekken jonge geitjes, schapen, kippen en een varken. De schapen worden vakkundig door de heer Kreuze op ouderwetse wijze ontdaan van hun vacht.

 GeesjeRolf.jpg (25275 bytes)
Rolf en Geesje van der Tuuk proberen hun waren aan de man te brengen (Foto: Henk Remerie)

En de jeugd kan voor 50 cent een flesje melk kopen om de geitjes te voeren. Ruim honderd mensen wagen een gokje bij het varken en doen een gooi naar zijn of haar gewicht.
En dan de "kip op de wip"! Sommige kinderen zijn er niet bij weg te slaan! Maar ook een aantal volwassenen doen een poging. Als het lukt, krijg je een appel en een ei! De kinderen weten er wel raad mee, doch een paar ouderen leggen het ei maar liever terug in de mand. Wie gaat er nu een hele avond met een rauw ei tussen al dat volk zitten?
 

De voorstelling
Tegen achten kan het afgesloten terrein worden betreden, alwaar het een drukte van belang is. Er wordt gevent met kleding; jonge en oude mensen lopen al keuvelend heen en weer, lastig gevallen door bedelaars.

 figuranten.jpg (25123 bytes)
Is het geen prachtig span? Vooral dat kleine gebogen vrouwtje oogstte veel succes! (Anno 2000 gaan zij door het leven als Kees Huisman en Katja Brouwer.) Foto: Henk Remerie

Omdat het nogal fris is, verwarmt "het volk" zich bij een vuurtje, wachtend op de dingen die komen gaan ...

De vertelster (Frouwke de Vries) neemt ons mee naar het jaar 1669. Voor deze gelegenheid is de Ridderborg - een steenhuis dat vroeger aan de Stadsweg heeft gestaan, op de plek waar nu Karel Drabe woont - weer opgebouwd en verplaatst naar de Dorpsweg. De bewoners zijn: heer Ludolph, z'n zuster Etta en pleegzoon Drewes.
Er heerst grote droogte. Om uitdroging te voorkomen heeft de heer van Ekenstein een dam in het Damsterdiep laten bouwen. Hierdoor blijft Garmerwolde echter verstoken van water. Omdat mens en dier niet zonder water kunnen, heeft Ludolph de dam doorgestoken ...

Drewes is verliefd op Hyma, de dochter van Jelle en Geertruida van Steerwolde (genoemd naar een steenhuis plus streek in Thesinge). De geliefden ontmoeten elkaar stiekem. De knecht - die Hyma begeleidt - gaat er met de meid vandoor en bedrijft met haar de liefde in het hooi (de kledingstukken vliegen alle kanten op).
Daar Hyma niet terugkeert naar huis, gaan haar ouders op zoek en belanden op de Ridderborg. De dames drinken een kopje thee, doch de heren krijgen onenigheid en kruisen de degens.
Plotseling komen 21 nonnen en hun moeder-overste onder leiding van pastoor Benedictus binnenmarcheren. Na enig over≠re≠dings≠kracht lukt het de pastoor de wulpse nonnen tijdelijk onder te bren≠gen in de toren.
Dan verschijnt de heer van Ekenstein en eist herstel van de dam in het Damsterdiep ..."

Ludolph en Jelle drinken samen een borrel en als tijdverdrijf organiseren ze een wedstrijdje "kanon schieten". Hierbij gaan de Martinitoren en het Ten Boerster gemeentehuis finaal tegen de vlakte!

 Toneelspelers.jpg (24517 bytes)
Ludolph en Jelle krijgen onenigheid en kruisen de degens. Drewes vindt het maar niks, doch tante Etta geniet! (v.l.n.r. Dick Groenhagen, Henri Veninga, Jan Jansen en Fokje de Haan). Foto: Henk Remerie

Als Etta ontdekt dat Jelle z'n dochter Hyma aan de ruim 50-jarige - vermogende! - Iwo Onnema van Noorddijk wil uithuwelijken, komt ze in actie. Ze laat zich niet weer een vrijer afnemen!
Eerst bepraat ze Geertruida, daarna Drewes en Hyma. Vervolgens drijft ze Ludolph en Jelle richting Ekenstein ... Omdat de Bovenrijgerweg is opgebroken, zijn ze echter snel terug.
Dan verschijnt de burgemeester en deelt mede dat hij zijn ambtenaren aan het spitten heeft gezet. "Ja, ja, ze WERKEN ECHT!" En passant verzoekt hij het gemeentehuis van Bedum ook nog even plat te schieten: dan hebben Bedum en Ten Boer bij een eventuele herindeling gelijke kansen! Ondanks een flinke beloning weigeren de heren echter.

Als de burgemeester vertrokken is, drijft Etta hen wederom richting Ekenstein, er vast op vertrouwende dat ze zullen sneuvelen op het veld van eer. Voortvarend regelen de achterblijvers alvast hun begrafenis en de huwelijksplechtigheid van Hyma en Drewes.
Tot hun schrik komen de heren echter zegevierend weerom! Omdat ze in een goede bui zijn, mogen Hyma en Drewes uiteindelijk toch met elkaar trouwen. Ook de doortastende Etta krijgt groen licht voor haar geliefde. De nonnen gaan naar Rome, met een kuisheidsgordel om; ook de pastoor gaat mee.
En de meid??? Die heeft een wolk van een baby!

Conclusie
Een gigantisch stuk, prima aan onze omgeving aangepast door Hannie Havenga en uitstekend gebracht door de leden van "Wester" in samenwerking met het Gemengd Mannenkoor, muziekvereniging de "Harmonie", de Stichting Historie Koninklijke Nederlandse Veldartillerie uit Usquert en vele figuranten.
Het is heel leuk om te zien hoe de mensen al repeterende in hun rol groeien. Neem bv. die nonnen. In het begin stonden ze er maar wat doelloos bij; gaandeweg begon hun spel vorm te krijgen en op de dag zelf leek het of ze nooit anders hadden gedaan.

In totaal zijn er zo'n 760 betalende bezoekers geweest: 370 op de eerste en 390 op de tweede avond. (Jammer dat er niet meer voorstellingen gegeven kunnen worden!)
Vrijdags was het prachtig weer, doch zaterdags (stort)regende het. Geen wonder dat de toeschouwers massaal reageerden op de mededeling over grote droogte! Paraplu's waren taboe: ten eerste om de schrikreactie van de paarden en ten tweede om de medetoeschouwers. Hoewel het af en toe plensde, bleven de mensen - al dan niet gehuld in plastic - geboeid tot het einde zitten.

Het was een prachtig schouwspel met een glim≠lach naar het verleden. De linken naar het heden, zoals bijvoorbeeld een eventuele herindeling van de gemeenten Bedum en Ten Boer, de aanleg van een rotonde, het mobieltje en de fax, gaven een extra dimensie aan de voorstelling.  

Hillie Ramaker-Tepper deels i.s.m. Detta van der Molen