Maandelijks Nieuwsblad voor Garmerwolde Thesinge en omstreken

27e jaargang november 2001

Vaarver Kol

Op de Dijk 17 in Thesinge woont Arend Kol (geb. 1959), met zijn vrouw Alwya en hun kinderen Klaas, Richard en Sandra. Kol is een bekende naam in Thesinge en het nageslacht werd reeds meerdere malen geportretteerd in de Express.

Het is tenslotte ook wel bijzonder dat alle vijf kinderen van Klaas en Anneke Kol met hun gezinnen in het dorp Thesinge zijn blijven wonen. 

"Vaarver" Arend Kol  (Foto: Wolter Karsijns)

Anneke Kol woont nog altijd in Thesinge (schuin tegenover haar zoon Arend, aan het Maar). Klaas Kol, die gedurende zijn arbeidzame jaren een schildersbedrijf had in Thesinge, overleed in 1986. Het schildersbedrijf werd in 1970 overgenomen door schoonzoon Harm Hofstede en bij dit bedrijf werkt Arend nu al 23 jaar als "vaarver", zoals vroeger zijn vader – een bekende dorpsfiguur- werd genoemd.

Van dierenwinkel tot daskwast
Aanvankelijk had Arend helemaal geen plannen om schilder te worden. Zijn vader had aangekondigd hem "de bainen te breken" als hij het in zijn hoofd zou halen "vaarver" te worden, dus van huis uit werd hij niet aangemoedigd in dat opzicht.
Na zijn opleiding in de economisch/administratieve sector  ging Arend bij een dierenwinkel werken. Hij hield altijd al van dieren en droomde ervan ooit een eigen dierenwinkel te kunnen beginnen.
Maar het bloed kruipt, waar het niet gaan kan en na enige tijd bleek hij vanwege een allergie niet meer in de winkel te kunnen blijven werken. Er waren mogelijkheden om in een ander soort winkel te gaan werken, maar toen vroeg zijn zwager Harm waarom hij niet bij hem kwam werken. Een goed loon en zaterdags vrij! Dat leek Arend wel wat en zo is het gekomen dat hij toch "vaarver" werd.

Eenmaal begonnen met schuren en plamuren bleek dat het schildersbloed hem wel degelijk door de aderen stroomde. Met name oude schildertechnieken, die gebruikt worden voor restauratiewerkzaamheden en houtimitatie, hebben zijn belangstelling.
Via zijn collega Tiddo Havinga uit Zuidwolde komt hij in aanraking met restauratie en imitatiewerkzaamheden en leert hij de technieken van enkele oude rotten in het vak.
In 1996 begint hij met een opleiding hout- & marmerimitatie en vergulden in Scheemda. Zijn oudste leermeester is 84, de jongste 76 jaar! Tot op heden leert hij er nog steeds nieuwe technieken, de fijne kneepjes van het vak en houdt zijn vakkennis op peil.
In Nederland was tot voor kort weinig belangstelling voor dit werk, getuige een geringe vraag en weinig vaklieden. Hier begint langzaamaan verandering in te komen. In België worden deze schildertechnieken al langer veelvuldig beoefend, in het zuiden van ons land groeit de belangstelling en de verwachting is dat deze trend doorzet. Ook de restauratieopleiding, die eerst nog in de kinderschoenen stond, kan rekenen op meer belangstelling.

Restauratie in de Kloosterkerk
Dichtbij huis kan Arend Kol zijn kennis in praktijk brengen. Bij schildersbedrijf Hofstede is hij de enige die zich bezig houdt met restauratietechnieken en als er van de Stichting Oude Groninger Kerken een opdracht binnenkomt om het interieur van de Kloosterkerk in Thesinge opnieuw te schilderen, is hij degene die daar aan de slag gaat. Afgelopen zomer heeft hij gedurende drie weken elke dag in de kerk gewerkt. Toen ik er binnenliep om eens een kijkje te nemen, was er nergens een blik verf te bekennen. Wel een kar vol met potjes en zakjes poeder – pigmenten genaamd – en flesjes lijnolie, terpentine en siccatief. Met die laatsten wordt het pigment vermengd en zo kun je zelf precies de goede kleur maken. En het werken met olie levert het beste resultaat op, is Arend's ervaring, omdat je daarin het langst de gewenste houtstructuur kunt aanbrengen. Ook worden er verschillende kwasten gebruikt en een kam om de nerven in het hout na te bootsen. Zo heb je een daskwast, een tikroller en de duurste – een chequeteerkwast, gemaakt van het haar van de blauwe eekhoorn die alleen in het noorden van Canada voorkomt - kost maar liefst 350 gulden! Met zo'n kwast kun je bij goed gebruik echter wel heel lang doen. De pigmenten worden uit aarde gemaakt, zoals bv. Siënna (Italië) en krijt.

Zo zijn alle banken in de kerk opgeknapt, de vloer ertussen geverfd, leidingen en elektriciteit (van de geluidsinstallatie) vernuftig weggewerkt en in het najaar werden ook de grote toegangsdeuren opnieuw in de verf gezet. Maar ook andere technieken zijn in de kerk te bewonderen, gemarmerde pilaren en mooie panelen op de houten deuren na het voorportaal.

Kijkje in de keuken
Deze restauratietechnieken en houtimitatie geven Arend Kol zoveel voldoening, dat hij er veel meer mee wil doen. Mensen met speciale wensen op dit gebied weten de weg naar hem al wel te vinden, maar wat Arend betreft hoopt hij zijn (naams)bekendheid nog verder uit te breiden. Hij is bezig een website te maken en hoopt zo – en uiteraard via mond-tot-mondreclame - een steeds grotere klantenkring op te bouwen. Tot nu toe verricht hij deze klussen in de weekends en avonduren, maar als deze werkzaamheden toenemen, wil hij graag bij Hofstede wat minder gaan werken. Wie wil weten wat hij allemaal kan, is welkom om bij hem thuis een kijkje in de keuken te nemen. Daar heeft hij een simpele witte, multiplex kastenwand om weten te toveren tot een smaakvolle, warm aandoende houten keuken.


Een kijkje in de keuken (Foto: Wolter Karsijns)

Er zijn verschillende houtsoorten te bewonderen: eiken, palissander, mahonie en wortelnotenhout. Er komt geen hamer, zaag of schroevendraaier aan te pas. Het werk geschiedt in alle stilte en alles met de kwast!

Vakmanschap is meesterschap en gezien het nog altijd geringe aantal vakmensen op dit gebied, heeft Arend er alle vertrouwen in dat hij zijn liefde en enthousiasme voor deze schildertech­niek in de toekomst verder uit kan bouwen in een groter wordende klantenkring. Wij wensen hem daarbij veel succes!

Susan de Smidt