Ergens tussen de 5,5 en 82,5 kilogram

Méér dan een pompoenenmarkt in Garmerwolde

gulden of twee kwartjes voor een spekkie of een zakje snoep.
Merkwaardig toch, dat ze niet kwamen voor een kop pompoenensoep, want die was lekker! Daarover straks meer.
Op een aantal plekken op de markt waren bewerkte pompoenen te zien met sterren, gezichten of ander moois als versiering uitgesneden. Dat lijkt iets dat uit Amerika is komen overwaaien, maar dat is het niet. Een stukje geschiedenis:
Het uitsnijden van pompoenen hoort bij "Halloween", ooit een Keltisch ritueel dat bij het Samhain festival hoorde en het einde van de zomer aankondigde. Het was in een tijdperk ruim 1000 jaar geleden, een tijd vol magie en bovennatuurlijke geesten en afgoden (sommige daarvan komen ook nú nog voor: Linus, een vriendje van Charlie Brown in de strip "Snoopy", gelooft in de komst van "the Great Pumpkin", die op Halloween-avond uit de pompoenvelden op zal rijzen en alle brave kinderen speelgoed zal geven). Tijdens Samhain bleven alle gezinnen waakzaam, er waren speciale "zielencakejes" gebakken, kinderen gingen in de dorpen van deur tot deur om liedjes te zingen en daarvoor deze cakejes als cadeautje te krijgen. In de uitgesneden pompoen werden brandende kaarsjes gezet, volgens sommigen om de doden naar hun rustplaats te geleiden, volgens anderen zouden de enge gezichten op de pompoenen demonen en andere bovennatuurlijke geesten bezweren.
Tegenwoordig weten we dat het vooral leuk is om pompoenen uit te snijden en dat 11 november voor kinderen een dag is om snoep te verzamelen.
Wat tips voor het uitsnijden: dat gaat het makkelijkst met een beetje hulp - kijk daarom maar eens naar het voorbeeld: een klein spookje. Een deksel uit een pompoen snijden, de zaden en draden verwijderen en met een lepel de binnenkant uithollen tot de wand ca. 2,5 cm dik is (het schraapsel gaat in de soep!). De tekening uitvergroten, op de uitgeholde pompoen plakken, en langs de zwarte randen uitprikken. Met een klein gekarteld mesje van gaatje naar gaatje snijden tot het hele figuur uitgesneden is. Daarna eerst de kleine stukjes (de ogen en de mond) verwijderen, en dan de rest.

Van klein tot groot, en grootst
Op twee plaatsen op de pompoenenmarkt kon geraden worden naar het gewicht van één (grote) of twee (kleine) pompoenen. In de stand van de Nederlandse Bond voor Plattelandsvrouwen stond een houten mandje met daarin twee kleine pompoentjes (uitstekende maat voor in de soep, maar dat terzijde). Het juiste gewicht van het stel was 2440 gram. Vlakbij de ingang van de markt lag een grote pompoen te pronken boven op een rozenboog. De bezoekers van de markt hadden een duidelijk verschillende mening over het gewicht: inzendingen varieerden van 5,5 tot 82,5 kg. Het juiste gewicht was 18,540 kg, bíjna geraden door Wilma Tammeling: zij raadde 18,880 kg en kreeg daarvoor een leuke pompoenprijs. Behalve Wilma was er nóg een prijswinnaar: de kinderkleurwedstrijd is gewonnen door Carla Oudman uit Ten Boer.

Trouwens, was die pompoen nou écht zo groot? Vincent Boswijk uit Thesinge weet wel beter: hij kweekte een pompoen van werkelijk reusachtige afmetingen en een gewicht van ruim 55 kg! Aardige kerel, die Vincent, want hij stuurde ons het "recept" om zelf monsterpompoenen te kweken: 

"soep 1"
Ingrediënten
1 pompoen - 2 uien - 2 teentjes knoflook - 1 wortel - 1 prei - zwarte peper - 2 laurierbladeren - snufje kruidnagel - ½ liter bouillon - peterselie - eventueel een scheutje room.
Bereiding
Was de pompoen en snijd deze middendoor. Verwijder de pitten en draden en snijd daarna de pompoen in kleine stukken (mèt schil). Maak de overige groenten schoon en snijd deze in stukken. Doe de pompoen en groente met de gesnipperde knoflook en kruiden in de pan, voeg water toe zodat de pompoen nèt onder staat. Laat het geheel ca. 20 minuten zachtjes koken. Pureer de soep met een mixer of blender. Strooi er de vers geknipte peterselie over en roer eventueel de room erdoor.
Lekker met geroosterd brood (chiabatta's!) met kruidenboter of zachte geitenkaas.

"soep 2"
Ingrediënten
250 g gesnipperde uien - 1½  dl olijfolie - 600 g in blokjes gesneden pompoen - 1 bouillonblokje - ½ l water - ½ thee­lepel zout - 1 niet afgestreken gemalen ketoembar (koriander)
Bereiding
Bak de uien in de olijfolie tot ze glazig zijn. Boen de pompoen schoon en verwijder draden en pitten. Snij het vruchtvlees (met schil) in dobbelsteentjes en voeg ze bij de glazige uien. Vijf minuten stevig doorbakken. Pas op voor aanbranden. Voeg het water toe, bouillonblokje en het zout. Laat het geheel een half uur koken. Pureer de massa met een staafmixer en voeg de gemalen koriander toe. De koriander kan ook door kerrie worden vervangen. De soep is verder aan te kleden met zure room, fijn gesneden bosui, uitgebakken dobbelsteentjes rookspek en/of aanverwante varianten.

Hans Klamer