Maandelijks Nieuwsblad voor Garmerwolde Thesinge en omstreken

29e jaargang maart 2004
 

Veelbelovend talent ...

"Als ik enigszins bedaard ben en mijn gedachten weer op een rijtje heb, blijkt het al kwart voor twaalf te zijn. Ik loop naar beneden. Er hangt een rare spanning in de kamer, zoals die er alleen op oudejaarsavond hangt. Euforisch, maar toch te snijden. Het stinkt er naar bier en kaas. Mensen om me heen lopen druk heen en weer. Ik hoor ze niet. Op Nederland 2 verschijnt een klok met wijzers."
 

Een fragment uit het korte verhaal "Nooit meer opstaan" ge≠schreven door Jurre van den Berg (18 jaar). Op 20 december 2003 mocht hij hier de Eerste prijs voor in ontvangst nemen tijdens de regio-editie van Write Now!, een schrijverswed≠strijd voor jong talent in Nederland.

      

Jurre van den Berg (Foto: Wolter Karsijns)

"Het winnende verhaal laat duidelijk een schrijver zien die literatuur wil maken" en "een eigen talent" luidde het oordeel van het juryrapport. Reden voor de redactie om deze creatieve geest eens op te zoeken en tekst en uitleg te vragen naar zijn eerste overwinning. 

Alsof Jurre wist wat mijn eerste vraag zou zijn, steekt hij zelf direct van wal: "Het verhaal is niet autobiografisch! Ik heb al een paar keer moeten uitleggen dat ik geen depressieve puber ben. Ik heb voor de 'ik vorm' gekozen om de spanning op te voeren en dat is naar mijn idee goed gelukt."
De hoofdpersoon in Jurre's verhaal ziet zichzelf geplaatst voor 31 december, een dag die hij haat met al zijn valse beloftes en loze voornemens. Naarmate de dag vordert en de gezelligheid in huis toeneemt, verergert de gemoedstoestand van de jongen; de desillusie van weer een jaar dat ten einde loopt zonder vooruitzicht op erkenning doen hem wensen nooit meer te hoeven opstaan.

Hoe kan iemand zo jong en zo vol vertrouwen in de toekomst zoals jij een dergelijk verhaal schrijven?
"Tja, ik kan me wel een beetje voorstellen wat het is om eens somber te zijn, iedereen heeft wel van die momenten. Maar in de huid kruipen van een depressief iemand zoals de hoofdpersoon, ja, dat is meer een creatief spel voor mij. Ik bedenk dan een thema en vind het geweldig om vervolgens te spelen met woorden, met symboliek. Ik ben erg geÔnteresseerd in mensen en wat hun drijfveer is; ik wil dan ook Sociologie gaan studeren na mijn VWO examen. Lijkt me een perfecte combinatie voor het schrijven."

Je verhaal wordt ook halverwege 'onderbroken' door een beeld≠spraak waarin de jongen zich vergelijkt met een korenaar, die maar niet boven de rest uit kan komen en aan het einde van het seizoen - nog voor de oogst - vertrapt wordt door kinderen.
"De boodschap die ik in dat stuk wil meegeven is dat onschuld vaak onbedoeld iets moois kapot maakt, althans zo ervaart de hoofdpersoon dit. In het begin van het verhaal verwijs ik naar een soortgelijk gevoel als het jonge broertje vuurwerk aansteekt dat erg mooi is en toch na enkele seconden met een klap uit elkaar knalt. Het idee van 'al het mooie gaat stuk' vond ik wel heel inspirerend om mee te werken. Het grappige is dat de jury het stuk over de korenaar had gelezen als zijnde een droom die de jongen had. Dat vind ik leuk, dat iedereen zo zijn eigen gedachten heeft bij het lezen van een verhaal."

De jury heeft je literaire kwaliteiten toegeschreven met de aantekening dat je (jong als je bent) Gerard Reve bijvoorbeeld imiteert qua stijl; vind je dat zelf ook?
"Ja, ik probeer zeker - net als Reve - stilistisch mooi te schrijven; ik poets aan mijn zinnen tot ik ze goed genoeg vind en probeer zoveel mogelijk te zeggen met zo weinig mogelijk woorden. Het liefst ben ik zo min mogelijk concreet en daarom hou ik ook van het gebruik van symboliek. Je moet dan wel uitkijken dat je niet te vaag wordt, want dan snappen lezers de boodschap in je verhaal niet. Een vergelijking met Reve is natuurlijk geweldig, ware het niet dat ik zijn meesterwerken zoals 'De Avonden' pas gelezen heb nŠ de wedstrijd! Ik wou wel eens zien wat de jury bedoelde."
 

Naamloos in twijfel

(1)
Ze heeft de letters van zijn naam gestolen.
Hier waar golven vluchten dolen
zijn peinzende pionnen over het bord,
dat enkel grijze vlakken kent.

(2)
Ze heeft de letters van zijn naam gestolen.
Hier waar bomen zuchten schuiven scholen
gitzwarte wolken voor het slapende beeld
van zonlicht op haar hand.

(3)
Ze heeft de letters van zijn naam gestolen.
Hier waar schreeuwende stiltes bevlogen violen
verdrinken, heeft zelfs de trouwe kerkklop
geen idee hoe laat het is.

Jurre van den Berg

  Heb je schrijvers die een voorbeeld zijn voor jou?
"De manier waarop Reve bijvoorbeeld een zwaar thema luchtig kan beschrijven, vind ik bewonderenswaardig; maar echt favoriete schrijvers heb ik niet echt. Ik val meer op de stijl waarin een boek geschreven is en dat kan van ťťn schrijver per boek verschillen. Mijn enige echte favoriet is een Engelse schrijver: George Orwell. En die lees ik voornamelijk in het Engels.

De meeste tieners die ik ken (en dat zijn er nogal wat), zijn altijd druk in de weer met bijbaantjes, sport, huiswerk en vooral veel tv kijken, shoppen en uitgaan; hoe kom jij aan de interesse om te gaan schrijven?
"Dat heb ik voornamelijk te danken aan inspirerende docenten op de middelbare school. De docent Engels doet veel aan literatuur en wijkt regelmatig af van de standaard vakeisen om bijvoorbeeld wat meer aan literatuur of poŽzie te doen. Dat vindt natuurlijk niet ieder≠een in de klas leuk. Er wordt steeds minder gelezen door jongeren; maar wat wil je ook, met een uitgebreid assortiment van alternatieven, zoals internet. Die verplichte boekenlijsten schieten dan ook hun doel voorbij; je leert lezen echt niet waarderen als je je met veel pijn en moeite door een stapel boeken heen worstelt. Maar goed, ik heb er geen moeite mee. De docent Nederlands is vrij actief met literatuur en schrijven. Hij komt ook regelmatig met flyers over wed≠strijden en zo. Op die manier wist ik ook van de schrijverswed≠strijd Write Now! en aangezien ik altijd goed scoor op schrijfopdrachten heb ik toen een verhaal ingezonden."

De voorwaarden voor deze wedstrijd zijn minimaal; er is geen vast thema en je moet je alleen houden aan het maximum van 2000 woorden. Ben je gewoon achter je computer gaan zitten en gaan schrijven?
"Nee, ik had het verhaal al! Ik had het zelfs al een keer eerder ingezonden voor een andere wedstrijd (De Kunstbende) en besloot het hier en daar wat bij te schaven en in te sturen. Toen de sluitingsdatum voorbij was, werd ik gebeld of ik op de uitreiking van de prijzen een stukje wou voordragen uit mijn verhaal. Toen had ik wel een donkerbruin vermoeden dat ik misschien wel wat zou winnen, maar de eerste prijs was wel een enorme verrassing. Ik vond het geweldig! Vooral naar de beoordeling van de jury was ik erg benieuwd. Ja, ik was wel ingenomen met hun rapportage."

Schrijf je behalve dit soort korte verhalen nog meer?
"Ik heb een vaste column in de schoolkrant, waarin ik situaties op school beschrijf; dan weer vanuit het perspectief van de leerling, dan weer vanuit die van de schoolleiding. Levert me altijd wel weer commentaar op; dat is juist leuk. Verder schrijf ik o.a. concertrecensies en doe wat redactiewerk voor het magazine van het 'Jongeren Uitbureau'. Ik hou natuurlijk ook de aankondigingen voor wedstrijden in de gaten en schrijf in m'n vrije tijd gedichten. Heb je het winnende gedicht gelezen van Write Now!? Echt geniaal, zoals Guido van der Wolk een sfeer in woorden kan neerzetten! Daar heb ik echt enorm veel respect voor. Ik heb ook gelijk z'n dichtbundel gekocht."

Ook wishful thinking van jouw kant, een eigen bundel of boek?
"Ach, wie weet! Ik wil graag bij een krant gaan schrijven, het liefst columns of recensiewerk. Maar wie weet, ja, een boek. Ik heb niet echt een eindproduct als doel voor ogen, bijvoorbeeld een boek; het schrijven an sich is mijn doel. Als ik iets in m'n hoofd heb, een thema of een idee, dan voel ik een onrust totdat het af is; dan keert de rust weer."

Ben je alweer bezig met een volgende wedstrijd?
"Ik heb net een gedicht ingeleverd voor 'Doe Maar Dicht Maar' en 'Dichter bij 4 mei' (waarvan Jurre inmiddels bericht heeft ontvangen: hij zit bij de laatste selectie); de winnaar van het laatste mag zijn gedicht voorlezen op de Dam bij de natio≠nale herdenking. Ben benieuwd!"

(De houdt Jurre in ieder geval in de gaten! Wilt u Jurre's winnende verhaal zelf lezen, dan kunt u de site van Write Now! bezoeken: www.passionate.nl/writenow/)

Karline Malfliet