Maandelijks Nieuwsblad voor Garmerwolde Thesinge en omstreken

32e jaargang februari 2007
 

Wolt - Verver in ruste
 
 

Even langs bij Jan Wolt, denk je. Om wat informatie te krijgen over een gedicht van hem dat op Kerstavond niet is voorgedragen. Dat dit gedicht niet doorging zit zo: de organisatoren van de Kerstavond hadden Jan Wolt gevraagd om speciaal voor die avond een gedicht de maken. Zo gezegd, zo gedaan. Een paar dagen later was dat gedicht al klaar. Zo gaat dat bij Jan Wolt. Maar na lezen en nog eens lezen vond de organisatie dat gedicht toch niet zo passen in een Kerstavonddienst. Dus nogmaals naar Jan Wolt met de vraag of hij een nieuw gedicht kon maken. Niet dat het oude gedicht niet goed was, werd hem verteld maar voor de Kerstavond had men een iets ander thema in het hoofd. Het reeds gemaakte gedicht was prachtig alleen paste dat beter in een andere sfeer. Het zou bijvoorbeeld prima in het januarinummer van de Garmer & Thesinger Express kunnen. Zoals u zich ongetwijfeld nog kunt herinneren stond er in het januarinummer echter geen gedicht van Jan Wolt. Reden: er was teveel kopij. En de redactie meende toen ze dit verhaal rond het gedicht hoorde, dat dit best een interviewtje waard was. Dus vandaar dat ik begin februari op een donderdagochtend op koffiebezoek ging aan de Dorpsweg 25 in Garmerwolde.
En dan zit je, voor je het in de gaten hebt een paar uurtjes gezellig te kletsen over zaken als: “Hoe Jan Wolt in Garmerwolde terechtgekomen is. Hoe het dorp er toen uitzag. Wat een landarbeider toen verdiende, en wat een schilder. Waarom hij elke dag als het redelijk weer is, een rondje Beijum en Lewenborg fietst. En wat hij aan sport doet als het regent. Of hij veel gedichten maakt. En hoe hij dat doet”. En over nog veel meer.

Heel gezellig. De tijd vliegt.
Jan Wolt vertelt dat gedichten maken zeker geen echte hobby van hem genoemd kan worden. Hij vindt het ook meer ‘een verhaaltje/gebeurtenis op rijm zetten’ dan dichten. Echt dichten doet een kunstenaar. Nee, de tuin, dat is zijn hobby. Maar hij vindt dichten wel leuk en het gaat hem redelijk gemakkelijk af. Hij is jaren geleden (1968) begonnen door het vijftigjarige huwelijksfeest van zijn ouders in een groot plakboek vast te leggen.

 
    Jan Wolt. (Foto: Henk Remerie)

Compleet met foto’s en geheel op rijm. En sindsdien maakt hij af en toe een gedicht. Meestal op verzoek. Zo dus ook afgelopen Kerst. Dat tweede gedicht, dat dus wel in de Kerstavonddienst is voorgedragen, heeft Jan Wolt in twee dagen gemaakt. Normaal neemt een gedicht wat meer tijd, zegt hij omdat je de gemaakte zinnen vaak nog even moet laten bezinken. Een gedicht moet rijpen.
Voor de Garmer & Thesinger heeft Jan Wolt voorlopig een drietal gedichten liggen. Een vierde is in voorbereiding. Deze gedichten behoeven geen nadere toelichting, zegt hij, ze spreken voor zich. De redactie kan ze ook wel een poosje op de plank laten liggen en ze gebruiken als er gebrek aan kopij is. Erg gemakkelijk dus.
Voor die abonnees van de G &T die van feiten en getallen houden volgen hier nog even een paar antwoorden op de vragen die ik hierboven, aan het begin van mijn verhaal stelde.

Jan Wolt is bijna de oudste inwoner van Garmerwolde (Hr. Blink is nog een jaar ouder). Jan Wolt is in 1918 in Lellens geboren. Hoewel hij daar maar een jaar of zes heeft gewoond kijkt hij nog steeds met veel plezier terug op zijn jeugd in Lellens. Hij heeft dan ook actief meegewerkt aan het boek “Mijn jeugd in Lellens” van Jan Woltjer. Zo staat daarin een gedicht dat hij gemaakt heeft. In 1943 heeft hij hier in Garmerwolde een schildersbedrijf overgenomen. Dat bedrijf zat toen aan de Dorpsweg 33. De overnamesom van een schildersbedrijf bedroeg in die jaren ruim een jaarloon van een schilder (circa 1200 gulden). Dan moest je wel een meesterschilder zijn met minstens tien jaar ervaring en in bezit van de nodige vakdiploma’s. Een landarbeider verdiende toen zo’n 750 gulden.  Het waren destijds lange werkweken, zes dagen in de week van ’s ochtends vroeg tot ’s avonds laat. En dat voor 66 cent per uur. ’s Winters, van november tot maart, werd er bijna niet geschilderd. In de zomer moest het dus verdiend worden. Zondags deed je de boekhouding en in de eerste week van januari betaalden je klanten pas en jij dus ook je leveranciers. Niets om je ongerust over te maken zegt Jan Wolt. Zijn klanten waren altijd ‘goed van betalen’. Je moest natuurlijk wel zorgen voor een financiële buffer, anders haalde je januari niet! Ha. Ha.
Pas getrouwd is Jan Wolt in 1945 in Garmerwolde komen wonen. Eerst aan de Oude Rijksweg. Zes jaar later verhuisden ze naar de Dorpsweg 25. Daar kwam toen natuurlijk ook het bedrijf.
Jan Wolt is in de zestiger jaren acht jaar bestuurslid van Dorpsbelangen Garmerwolde geweest. Niet alleen als bestuurslid was Jan Wolt actief in Garmerwolde, ook daadwerkelijk. Zo heeft hij eind jaren tachtig als vrijwilliger in z’n eentje Dorpshuis de Leeuw opgeschilderd (dat was toen net aangekocht). En zes of zeven jaar later nog een keer (dit keer wel met hulp van de buurman, moet ik erbij zetten). Verder was hij bij GEO ruim achtendertig jaar consul van de KNVB. Tot zijn zeventigste. Op die leeftijd moest je stoppen.
Als het weer het eventjes toelaat fietst Jan Wolt elke dag een rondje Rijksweg - Lewenborg – Beijum – Boer Goense pad. Dat neemt circa vijftig minuten in beslag. Als het erg waait of pijpenstelen regent wordt die fietstijd doorgebracht op de hometrainer. Want: “op mijn leeftijd moet je zorgen dat je in beweging blijft”.  

Henk Vliem 

     

Garmerwolde voorheen en thans

Garmerwolde waaraan moet ik dan denken
Waaraan moet ik mijn aandacht schenken
Zal ik me bezig houden met ’t verleden
En terugzien naar de overgang naar ’t heden
Hoe was het eens weleer
Veel dingen weet ik al niet meer

Ik zie nog hoe mijn vrouw op zaterdag het straatje boende
Om het andere huis had je hier in ’t dorp een neringdoende
Wat had het dorp zoal te bieden
Vijf winkeltjes, vier timmerlieden
Bloemendaal en Stol twee bakkerijen
Huisman en Horst twee smederijen
Havenga voor worst, vlees en spek
Aan horeca ook geen gebrek
Vier kroegen op een kilometer
Je stemming werd daar alsmaar beter
Verder ook alhier
Op hoek Rijksweg nog een barbier
Het was er meestal blauw van rook
Sterke verhalen hoorde je daar ook
Twee ververs, een schoenmaker en een stoffeerderei
Die hoorden er toen ook nog bij
Wie nimmer in zijn werk hier werd gestoord
Pelleboer, hij ploegde voort
De dominees, ze komen en ze gaan
Drie dokters vonden hier hun baan
Friezema zijn diensten blijven nodig
Een dominee is hier helaas nu overbodig
De kerkgang is hier niet heel erg getrouw
Wat jammer is voor ’t prachtig kerkgebouw

Wel voltrok zich in mijn herinnering
Geleidelijk alom verandering
De televisie komt in huis
Je ziet de hele wereld op de buis
Supermarkten komen er steeds meer
De kleintjes leggen ’t bijltje er bij neer
Lijkt dat wellicht voor ’t dorp een strop
Valt mee we hebben nu de Agrishop

Met de verandering van het getij
Komen hier ook steeds meer huizen bij
De Hildebrandstraat komt van de grond
Waardoor een groter dorp ontstond
Wat later kwam de straat van Van der Veen
Diverse gezinnen gingen daar toen heen
De boerderij van Stollenga die niet in goede staat verkeerd
Verdwijnt en zo ontstond daar Koningsheerd
Nieuwe bewoners vonden hier hun stee
En doen nu volop aan het dorpsgebeuren mee
Zij allen hebben nu ons dorpje lief
Bij ’t bouwen van ons dorpshuis waren ze ook zeer actief
Voor de vergunning spande Mieke Welling zich bijzonder in
Verander de naam daarom maar in Leeuwin

Voor een ieder die het nog niet weet
Verenigingen zijn hier bij de vleet
Voor ontspanning tot begrafenis
En daarmee is helemaal niets mis
De voetbalclub floreert als nooit tevoren
De toneelclub kan ons zeer bekoren
’t Gemengd mannenkoor is enig in zijn soort
En zingt de pannen van het dak zoals het hoort
Verenigd kun je hier ook kaarten
Muziekvereniging die gaf helaas de pijp aan Maarten
Verder is hier nog een vereniging van Dorpsbelangen
Wat kun je nu nog meer verlangen.

Ons dorp is nu voldoende wel belicht
Nu eindigt daarom dit gedicht
Met wat ook mag vergaan
Garmerwolde blijft bestaan

Jan Wolt, december 2006

 
   

Het eerste gedicht van Jan Wolt dat de Garmer & Thesinger publiceert heet “Garmerwolde voorheen en thans”. Gemaakt, zoals reeds vermeld, in december 2006.