Maandelijks Nieuwsblad voor Garmerwolde Thesinge en omstreken

35e jaargang september 2009
 

Wat de menselijke geest denkt en maakt......
 

Twee weekenden in augustus werd de expositie van het werk van beeldend kunstenaar Jetske Ypma uit Thesinge goed bezocht. In de Kloosterkerk en in het naastgelegen baarhuisje hingen de schilderijen, veelal gemaakt met een heel oude techniek, in een sfeervolle omgeving. 

“Ik ben gek op landschappen en kijk altijd naar de lijnen in de natuur. Die lijnen vormen vlakken met een kleurverschil en nuances in licht en donker. Ik wil in een schilderij overbrengen wat de natuur met mij doet. Die beleving is bij mij heel sterk.

 
   

Jetske Ypma (Foto: Paul Sloot).

Ik hoop dat mensen hun fantasie laten werken bij het kijken naar een schilderij. De reacties van de bezoekers waren ook erg leuk om te horen.”
Jetske slaagde in mei j.l. voor de kunstacademie en sprak buurman Piet Huisman daarover. Toen zij een losse opmerking maakte dat ze wel eens zou willen exposeren, greep Piet onmiddellijk de agenda en kwam alles in een stroomversnelling. “Dat alles op tijd klaar was, mag een wonder heten.”


Eigen stijl
Op de Nieuwe Akademie Utrecht heeft Jetske zich in de laatste vijf jaar ontwikkeld tot beeldend kunstenaar met een eigen stijl en visie. Op tafel in de Kloosterkerk ligt haar examenwerk ter inzage. Zij studeerde af op het werk van Jan Snijder en Robert Zandvliet die exposeerden in het bekende museum “Belvédère” bij Oranjewoud. Beide kunstenaars werken met de eitemperatechniek en hun werk maakte enorm indruk op Jetske. Deze techniek stamt al uit de préhistorie en is terug te vinden in muurschilderingen op grotwanden en ook in fresco’s zoals op de muren van de Kloosterkerk is deze techniek gebruikt. De kerk in Garmerwolde is hiervan een nog mooier voorbeeld. Ook iconen worden met deze techniek gemaakt. Eigeel wordt aangemaakt met een verfpigment waaraan water en lijnolie worden toegevoegd. “’s Ochtends vroeg begin ik met het aanmaken van de verf en ik voel een bepaalde intensiteit die nodig is om te schilderen. Ik smeer 400-grams papier in met gesso en zet lijnen uit op het papier dat inmiddels op de schildersezel staat. Ik neem afstand en al kijkend ontstaat het beeld. Er komt een herkenning van een landschap bij me op dat ooit indruk op me heeft gemaakt. Ik heb veel werk waar “de Alde Feanen”, een natuurgebied bij Eernewoude, en “de Deelen”, een veengebied bij Heerenveen, voor mij in terug te zien zijn. Ik ga nooit in de natuur de situatie naschilderen, maar herken tijdens het werken de eerder opgeslagen beelden. Het boeit me vooral als het wat wringt tussen figuratief en abstract.”

Hard gewerkt
Vanaf september vorig jaar woont Jetske Ypma op de hoek van De Dijk en Schutterlaan. Vier maanden daarvoor was de verbouwing van het huis al gestart. Het hele huis is gerenoveerd en ziet er van binnen en van buiten geweldig uit. In september was het dankzij hulp van familie en vrienden zover dat de verhuizing van Utrecht naar Thesinge kon gebeuren. Na bijna 43 jaar werken wenste zij zich een huis in de nabijheid van een grote stad en omdat haar jongste broer en zus in Groningen wonen, werd het bij toeval Thesinge. “Ik ben opgegroeid op het platteland in Friesland, vlakbij Witmarsum. In ons dorp voelde ik me vanaf het begin heel welkom. Er wonen vriendelijke mensen en iedereen groet elkaar. In een dorp wonen betekent voor mij ook meeleven met het dorpsgebeuren. Namen van mensen onthoud ik nog moeizaam, maar gezichten des te beter. Bij het buitenom verven heb ik heel wat mensen gegroet en een praatje gemaakt. Ik ben lid geworden van het koor “The Singers”. Het is een goede manier om mensen te leren kennen.”

Werkzaam leven
De meest indrukwekkende periode in haar werkzame leven, die ook tot uiting komt in de schilderijen, is haar tijd in Chili geweest waar zij ontwikkelingshulp deed. Jetske is van oorsprong onderwijzeres en behaalde verschillende bevoegdheden, waardoor zij - na aanvankelijk in het basisonderwijs te zijn begonnen - op de middelbare school ging werken. Zij gaf onder anderen Nederlands, expressievakken en lichamelijke oefening. Op haar 35e switchte ze naar de opleiding tot verpleegkundige omdat ze uitgezonden wilde worden naar een ontwikkelingsland. Met een verpleegkundige achtergrond zou je je meer dienstbaar kunnen maken. Als voorbereiding werkte ze zelfs een tijd in een garagebedrijf om aan een vervoermiddel te kunnen sleutelen. Dat is van pas gekomen, toen ze een motor had in Chili. Vanaf haar veertigste heeft zij daar drie jaar gewerkt in verschillende projecten. Ze voerde ontwenningsprogramma’s uit voor alcoholisten en gaf hen timmerles. Verder werkte ze in de polikliniek, in de landbouw en hielp bij de bouw van latrines en het slaan van waterputten. Er werd een lesprogramma opgezet en via de bisschop werden er docenten geregeld. “Het geeft voldoening om daadwerkelijk iets te kunnen doen, maar het uiteindelijke doel moet zijn dat je jezelf overbodig maakt. Ik ben jaren later teruggegaan naar Chili en heb kunnen zien dat wat er in gang is gezet, is doorgegaan. “

Toekomst in Thesinge
Terug in Nederland is Jetske gaan werken in het academisch ziekenhuis in Utrecht. Zij heeft daar de laatste twintig jaar met veel plezier op verschillende afdelingen gewerkt. “Nadat ik gestopt ben met werken heb ik een ongelooflijk druk jaar gehad. Nu ga ik genieten van het huis en de tuin en ga ik tijd nemen om te schilderen en te fietsen om de omgeving te verkennen. Ooit heb ik theologie gestudeerd en niet afgemaakt. Het zou kunnen dat ik daar nog eens mee doorga, want wat de menselijke geest denkt en maakt vind ik heel boeiend. Er zijn in Groningen bij de Open Universiteit ook heel veel cursussen die ik interessant vind. Ik heb vorig seizoen al een leuke korte cursus gedaan over ”het verstand en de kunst” en er staan voor het komend jaar weer interessante nieuwe onderwerpen gepland.”

Truus Top-Hettinga