G&T2013

Maandelijks Nieuwsblad voor Garmerwolde, Thesinge en omstreken

43e jaargang - september 2017

Anne Wietsma - tandtechnicus en ridder

 

201709a

Anne Wietsma (foto Andries Hof)


Anne Wietsma woont met zijn vrouw in Garmerwolde, nog net… Zij wonen in één van de laatste huizen aan de Rijksweg die nog bij Garmerwolde horen. Geografisch ligt het net zo ver van de kern van Garmerwolde als van de kern van Ten Boer. Misschien is het daarom dat de Garmer en Thesinger Express het in 2014 gemist heeft dat Anne als dorpsbewoner geridderd werd in de orde van Oranje Nassau. Zo blijken in Garmerwolde ineens niet twee, maar zelfs drie ridders te wonen, of hebben we er nog meer gemist?!

Anne is handig, die conclusie kan gerust getrokken worden na anderhalf uur met hem te hebben gesproken. Dit gesprek vond plaats in de verbouwde schuur achter de woning aan de Rijksweg. Als er echter nog over verbouwen gesproken kan worden: Anne toont mij foto’s van de bouw, waarbij alleen nog enkele buitenmuren overeind staan. Alles, inclusief het dak, is er nieuw op gezet en het meeste heeft Anne zelf gedaan. Dat Anne handig is blijkt ook uit het werk dat hij tot zijn pensioen heeft gedaan en waaraan hij mede zijn ridderorde te danken heeft, maxillofaciaal tandtechnicus.

Protheses
Maxillo verwijst naar de kaak en faciaal naar het aangezicht. In het kort betekent dit dat Anne zich bezig hield met het maken van protheses en andere technische hulpmiddelen voor patiënten die afwijkingen hebben aan het gezicht. Bijvoorbeeld geen neus, oren, ogen etc. Dit kunnen aangeboren afwijkingen zijn, maar ook door ongevallen of door ziektes zoals kanker kunnen mensen delen van het gezicht missen. Anne vertelt dat de laatste groep verreweg het grootst is.
Als maxillofaciaal tandtechnicus werkte Anne nauw samen met tandartsen van de afdeling bijzondere tandheelkunde van het UMCG. Daarbij staat de patiënt centraal. 'Het vak heeft te maken met mensen, niet alleen een technisch "ding" maken, maar altijd met en voor een patiënt bezig zijn.'
In de jaren dat Anne werkte als maxillofaciaal tandtechnicus heeft het vak, mede dankzij zijn inspanningen een grote ontwikkeling doorgemaakt. Hij illustreert dit aan de hand van een voorbeeld van iemand die een linker oor mist en daarvoor een prothese krijgt. Daarbij zal eerst bepaald moeten worden hoe dat oor er uit moet gaan zien. Vaak wordt daarvoor het andere oor als model gebruikt. Als iemand echter een neus mist, dan is het ingewikkelder. 'We raden dan aan om in de familie te gaan kijken wie een passende neus heeft. Deze gebruiken we als model.'

Verloren was
Van het oor of de neus die als model gebruikt wordt, werd vroeger via een afdruk een model gemaakt van was. Vervolgens werd gips om de wassen neus of oor aangebracht, waarna door verhitting de was uit het gips werd gehaald, de zogenaamde verloren was methode, zodat een mal ontstond. Via een serie aan mallen werd vervolgens uiteindelijk een prothese vervaardigd.
In de laatste jaren voor zijn pensioen is Anne echter druk aan de slag geweest om een deel van het werk te digitaliseren. Dat heeft er in geresulteerd dat met 3D-scans en 3D-printtechnieken het veel gemakkelijker is geworden om een model te maken waar uiteindelijk een prothese van gemaakt kan worden. Dit scheelde een hoop tijd en elke tijdsbesparing was bruikbaar!
Anne was namelijk de enige maxillofaciaal tandtechnicus in het UMCG, waardoor de werkdruk erg hoog was. 'De planning bij bijzondere tandheelkunde was krap, dus als ik mijn werkstuk niet op tijd af had, dan kon het maar zo zijn dat een patiënt drie maanden werd opgeschoven in de planning.'
Door steeds bezig te blijven met innovatie wist Anne allerlei technieken in het vakgebied te verbeteren en wist hij voor elk probleem een oplossing te bedenken. 'Alles wat je doet moet nog een slag beter en het liefst met nieuwe technieken.' Zijn ideeën deelde Anne ook graag met collega’s tijdens een halfjaarlijks bij elkaar komende werkgroep faciale prothetiek. 'Toen ik daar bij kwam was het vrij ongebruikelijk dat de tandtechnici iets deelden, ik deed dit echter graag en dit leverde mij contacten door het hele land op, men wist mij op den duur wel te vinden en ging technische problemen meenemen naar de workshop om met mij te bespreken.'

201709b

Anne Wietsma in zijn eigenhandig verbouwde schuur (foto Freek Mandema)


Ridderorde en award
Bijzonder is dat zijn werk als maxillofaciaal tandtechnicus Anne niet alleen een ridderorde opleverde, maar op dezelfde dag ook de Mevrouw Schuilinga Award. Extra bijzonder was, dat het voor het eerst was dat deze award aan een tandtechnicus werd uitgereikt. Tot dan toe waren het eigenlijk altijd tandartsen die de award in ontvangst mochten nemen.
Gedurende het interview vertelt Anne met zichtbaar plezier over het werk dat hij jaren lang heeft gedaan en de bijzondere dingen die hij heeft gemaakt om patiënten op allerlei gebieden te helpen. Ook nu nog heeft hij een onbezoldigde aanstelling van 20% bij het UMCG. 'Met die aanstelling zorg ik er onder meer nog steeds voor dat twee keer per jaar een nascholingscursus van twee dagen voor tandartsen blijft draaien. De voorbereiding vergt ongeveer 14 dagen; voor de cursus heb ik speciale studiemodellen ontwikkeld en ik maak nog steeds nieuwe.' Ook overlegt Anne nog met enige regelmaat met zijn opvolger. 'Mij wordt dan wel eens gevraagd hoe ik iets in het verleden heb gemaakt. Soms is dat best lastig te zeggen, want ik deed nooit twee keer iets op dezelfde manier, steeds probeerde ik weer nieuwe dingen.'
Zodoende weet Anne zichzelf nog prima bezig te houden na zijn pensioen. Misschien soms wel eens wat te goed, want zijn vrouw zou best wat vaker met de camper weg willen!

Freek Mandema