G&T2013

Maandelijks Nieuwsblad voor Garmerwolde, Thesinge en omstreken

43e jaargang - december 2017

 

Kerstspecial

 

U bent van ons gewend dat de laatste krant van het jaar een thema heeft. Tijdens redactievergaderingen komt in de loop van het jaar al vroeg de vraag op: 'Wat wordt het thema voor de kerstkrant?' Als we eenmaal een onderwerp vastgesteld hebben, volgt er een ander probleem. De kerstkrant komt al voor kerst uit, een week eerder dus dan anders. Dat betekent dat we dorpsbewoners al moeten interviewen als Sinterklaas nog niet vertrokken is. Om de kerstsfeer te verhogen worden er voor de foto soms wat kerstballen neergelegd, een kaarsje aangestoken of een kerstmuts opgezet. 

Gelukkig komt het altijd goed, want we zijn gewend vooruit te denken. Dat moet ook wel. Iedere vergadering begint met het samenstellen van de volgende krant. Wat ligt er nog, wat is er binnen, wie heeft ideeën voor de nieuwe krant en wie gaat wie interviewen? Wat er spontaan binnenkomt is een baaierd aan foto's en stukjes van dorpsgenoten, persberichten, tips, ideeën enzovoort. Pas als we weten dat het met de nieuwe krant goedkomt, evalueren we de krant van de maand ervoor.

De Garmer & Thesinger Express wordt door vijftien vrijwilligers gemaakt, vervolgens opgemaakt, gedrukt en door vier bezorgers rondgebracht.
De bezorgers krijgen een bescheiden vergoeding, opmaak en drukker worden betaald.
De redactie vergadert, schrijft en/of maakt foto's, de eindredacteur van dienst verzamelt de kopij (de geplande redactiestukken en de spontaan aangeleverde) en 'bouwt' tenslotte de krant.
Er zijn drie bouwers die elkaar afwisselen en nog drie eindredacteuren die na het bouwen helpen met het eindresultaat. Dat gaat dan naar de opmaak: de artikelen worden met de foto's en de advertenties in de computer 'gezet'. Tenslotte wordt de krant gedrukt en verspreid.
Dat is een heel proces binnen een korte periode, met een echte deadline dus, anders komt hij niet op tijd bij u in de bus.
Tenslotte: de G&T is een stichting en daarom hebben een aantal redactieleden ook nog functies als voorzitter, secretaris, penningmeester en bestuurslid.

In deze kerstspecial hebben redactieleden een foto aangeleverd, een herinnering, een activiteit, een recept of onze inmiddels traditionele kerstpuzzel. Het leek ons ook goed om op de grens van 2017 naar 2018 de weg van de krant te beschrijven. De redactieleden hebben allemaal verschillende taken en vertellen daarover. Sommigen leverden samen iets aan en anderen schreven zelf een stukje.
De weg van de G&T voordat de krant bij u in de bus komt. U als lezer bent uiteindelijk het belangrijkst, want als u er niet was, dan was er ook geen krant.
De redactie bedankt iedereen die regelmatig een artikel of een foto inzendt. We hopen dat jullie dat ook in 2018 blijven doen!

En we wensen alle lezers prettige kerstdagen en een gelukkig nieuwjaar!

De redactie


Irene Plaatsman schrijft

201712a

Irene Plaatsman (foto Pluc Plaatsman)


De stukjes die ik het liefste schrijf gaan over mensen, jong en oud. Ik vind het heel leuk om ze in de schijnwerpers te zetten. Ik vind het ook belangrijk om wat er gezegd wordt zorgvuldig op te schrijven. Iemand moet echt het gevoel hebben dat het zijn of haar stukje is. Degene die geïnterviewd is, krijgt altijd het artikel te lezen voordat het in de krant komt. Als ik dan een reactie krijg dat iemand blij is met een stukje of er trots op is, dan is mijn dag goed. Daar doe ik het voor.


Krantjerollen

201712b

Krantjerollen in in 2014 (foto Joost van den Berg)


Het ‘krantjerollen’ is een jarenlange traditie bij de G&T. De redactieleden komen vlak voor kerst steeds weer bij iemand anders samen om de kaarsen in de krantjes te rollen. U denkt misschien: ‘Een kaars in een krantje rollen? Dat is een makkie.’ Niets is minder waar! Je moet het echt leren en het lukt je niet alleen, je moet het met iemand samen doen. De kaars moet stijf in de krant gerold en de rode strik moet er strak omheen gebonden worden. De kaars mag er namelijk niet uitvallen want dat is lastig voor de bezorgers en niet leuk voor de lezers.

Eenieder neemt hapjes en drankjes mee en het wordt altijd een gezellige boel. Daarbij komt dat de meesten van ons uitzien naar een paar dagen vakantie en dat iedereen opgelucht is dat het gelukt is om het afgelopen jaar weer twaalf kranten te laten verschijnen. En dat moet gevierd!


Irene Plaatsman

Taalles en de puntjes op de i

201712c

'Sneak preview': de eindredactie aan het werk bij Yvonne (foto Simone Bouwstra)


De eindredactie van de Garmer & Thesinger Express bestaat uit zes personen: grofweg gezegd zijn er drie makers en drie controleurs. Jan Ceulen, Marja Wijnand en ik (sinds begin dit jaar) wisselen van dienst en maken eens in de drie maanden de krant. Als ‘maker’ zorg je er voor dat alle ingekomen stukken gecombineerd worden tot een document waar grafisch ontwerper Aly Pepping mee aan de slag kan. Je houdt de mailbox in de gaten, checkt of alles op tijd binnen is, of de artikelen compleet zijn en of de foto’s groot genoeg zijn voor plaatsing. Naast de artikelen die we als redactie gepland hebben komt er altijd wel extra kopij binnen.
Alle teksten worden gecombineerd in een Word-document met daarin aanwijzingen voor de opmaak. Foto’s worden van titel en onderschrift voorzien en het document wordt voor de eerste leesronde rondgestuurd onder de leden van de eindredactie (dat zijn wij drieën aangevuld met Hillie Ramaker, Metha Nijkamp en Lucie Kol). Iedereen leest de eerste versie (en huivert soms) en op de eerstvolgende donderdag komen we bij elkaar. Opmerkingen worden besproken en bij de artikelen worden foto’s uitgezocht. Het document wordt door de maker bijgewerkt en gaat daarna nogmaals via de mail rond voor een volgende correctieronde. Altijd weer verbaasd dat toch iedereen er weer wat fouten uithaalt. Van Jan krijgen we regelmatig een taallesje en vooral Hillie zet de laatste puntjes op de i. Op zondagavond wordt het definitieve document geüpload naar de 'cloud' en kan Aly er mee aan het werk.
Wat ik zelf zo leuk vind aan meewerken aan de krant? Op deze manier krijg je mee wat er in het dorp speelt, ik leer in razend tempo de bewoners met hun mooie verhalen kennen en ben verrast over de betrokkenheid van iedereen. Die krant staat zo toch elke keer weer vol met leuke, afwisselende verhalen.

Yvonne Broekhuizen


Schrijven als redactielid

Schrijven. Het klinkt alsof je achter een computer, of een vel papier zo u wilt, gaat zitten en er een stuk voor de G&T uit de pen rolt. Toevallig is dat voor dit stukje min of meer het geval, maar meestal komt er veel meer bij kijken.

Het begint bij de redactievergadering. Waar gaan we over schrijven? Elke keer merk ik dan dat ik eigenlijk niet goed op de hoogte ben van alles wat er in de dorpen speelt. Gelukkig zijn er genoeg redactieleden met een stevigere vinger aan de pols en zodoende worden er altijd wel een aantal interessante onderwerpen gevonden om over te schrijven. Voor veel onderwerpen gaan we vervolgens iemand interviewen. Daarvoor moet al op redelijk korte termijn na de vergadering een afspraak met iemand geregeld worden. Agenda’s moeten worden afgestemd en zelfs voor een maandblad blijk je dan soms toch een beetje in tijdnood te komen. Het leuke is dat je op deze manier als schrijver elke maand wel weer met dorpsgenoten in contact komt en vaak heel gezellig een gesprek hebt over allerlei onderwerpen. Het verbreedt je eigen kijk op de dorpen waarin we leven.

Na een uur, of soms ook wel een paar uur, met iemand gesproken te hebben is het zaak om een lopend verhaal te maken van alles wat er gezegd is. Voor mij begint dat verhaal vaak al vorm te krijgen zodra ik na een interview weer op weg ben naar huis. In elk gesprek zijn er wel dingen die opvallen, die ik leuk vind. Daar schrijf ik een verhaal omheen en dan is het hopen dat de lezer, maar ook de geïnterviewde, tevreden is. De geïnterviewde leest het stuk altijd eerst, voordat het in de krant komt. Dat is soms best spannend, want je wilt wel graag dat hij of zij tevreden is. Als het dan ingeleverd is bij de eindredactie valt na enige tijd de krant weer op de mat en dan blijkt het verhaal dat je hebt geschreven ineens een heus artikel in G&T opmaak te zijn. Dat is elke keer best een trots momentje!

Kerst-‘menu’

Een kerstmenu samenstellen: dat kost nogal wat moeite. Dat is dan ook precies de reden dat we, wanneer we met kerst met familie en vrienden bij mijn zus Jolijn eten, dit samenstellen al enkele jaren niet meer doen. Toch eten we volop en komt er altijd een gevarieerd maar bij elkaar passend menu op tafel. In dit artikel dan ook geen uitgespeld menu, maar vooral een tip hoe dit voor elkaar te krijgen.

Bij ons begint het met een WhatsApp-groep die elk jaar zo rond november weer begint te leven. Wie doen er weer mee met het kerstdiner bij Jolijn? Als dat een beetje duidelijk is worden er twee afspraken gemaakt. De eerste is het thema van het diner. Dat is elk jaar een ander land, zo is Rusland al een keer langsgekomen en ook Engeland en een aantal andere landen. Daarna roept iedereen welke gang hij of zij gaat maken. Dat kan een voorgerecht, hoofdgerecht of nagerecht zijn, maar hoe meer mensen er zijn, hoe meer gangen er verzonnen kunnen worden. Ik noem een appetizer, iets voor bij de koffie, een tussengerecht, een bijgerecht, een drankje. Creativiteit is hierbij de sleutel! Als iedereen dan weet wat voor gerecht en binnen welk thema er gekookt wordt, is het vervolgens ieder voor zich tot aan het kerstdiner. Elke keer levert dit een verrassende variatie aan gerechten op, maar door het instellen van een thema komt alles samen en eet iedereen uiteindelijk een uitgebreid menu!

Freek Mandema


De meester

Ik zit in het bestuur als meester der penningen en als secretaris. Ik beheer de financiën, zodat ook volgend jaar weer elke maand een krant kan worden uitgegeven. Tevens doe ik de administratie van de abonnees en adverteerders. Ik verstuur de rekeningen of ik incasseer het abonnementsgeld middels een sepa incasso en ik doe de betalingen van de rekeningen die de krant binnenkrijgt.
Af en toe stuur ik een herinnering wanneer een abonnee of adverteerder de rekening is vergeten. Elke maand maak ik ook de bezorglijsten die Karla en Lucie nodig hebben. Voordat we een nieuw krantjaar in gaan, elk jaar in april, maak ik een begroting en een advertentieschema voor het jaar dat komt. Na het krantjaar maak ik de jaarrekening op.

Tjakko Tjakkes


Manusje van alles

201712d

Hillie en voormalig redactielid Mareen Becking strikken de kaars
zo strak mogelijk in de krant (foto Desiree Luiken)


Ik zit al vanaf oktober 1990 bij de G&T. Mijn eerste bijdrage als gastschrijfster ging over een bijeenkomst van de Vrouwenraad met een Groningse schrijfster. Aangezien ik net een cursus Gronings op Radio Noord had gevolgd, stelde mijn oudste dochter voor om het verhaal in het Gronings te schrijven. En zo is het gekomen…
In al die jaren heb ik al van alles gedaan: van interviews bij de mensen thuis en verslagen van bijeenkomsten, het uitwerken van binnengekomen kopij tot de eindredactie in mijn eentje en – in bijzondere gevallen – controleren van de lay-out. Nu houd ik mij nog voornamelijk bezig met verslagen van Dorpsbelangen, de Garmerstee, Het Hofje, exposities in de kerk, enzovoort en draai ik mee in de eindredactie.


Veul zegen t Nijjoar

Nijjoarsdag is van oldsheer n dag om femilie, vrunden en bekenden veul zegen in t nije joar te wènsen. Vrouger luipen aarbaiderskinder met n kuzzensloop bie deuren langs en noa de nijjoarswèns kregen ze n stuk kouk of òlwieven. Bie femilie en de noaste buren werren kinder binnenroupen en kregen z’ook n zeupke (rezienen op sap of n zuit drankje) en n rolletje.
n Ol buurvraauw vertelde mie ais dat zai de kouk en òlwieven bie heur thoes in n melkbus deden en der din in meertmoand nog met mekoar van genoten. Dat was dou nog wat biezunders, dat kreeg je nait aal doage.
Dij tied heb ik nait meer metmokt. Wel gingen wie altied noar mien opa en opoe tou, weer of gain weer. Zo kin ik mie nog herinnern dat er ais – t zel zo rond 1960 wèst weden - halle hoge snijdunen laggen en wie der hoast nait deurhìn baggern konden. Mor wie mozzen en zollen der hìn!
Dij tredietsie hemmen wie ook deurgeven aan onze kinder. t Mot al hal gek lopen, willen wie mekoar op nijjoarsdag nait zain … Al bennen der in dizze tied wel meer mögelkheden en kin je bie hal min weer ook volstoan met n telefoontje.

Veurbeeld van n nijjoarsdeuntje, opzegd deur kinder:

Veul zegen in t Nijjoar,

Voader en Moeke sloapen bie mekoar;

Ik sloap in de krubbe.

Krubbe is hìn te moaken,

Ik sloap onder t loaken;

t Loaken is in de waaske,

Ik sloap op de aaske;

De aaske is van de heerd,

Ik sloap op peerd;

t Peerd staait op staal,

Ik sloap overaal;

Moes in kist,

Stil is t.

Hillie Ramaker-Tepper


Herinneringen aan kerst en oudjaar


Als kind ging ik naar de openbare lagere school in Thesinge. Ik keek ieder jaar weer uit naar het kerstfeest van de zondagschool in Garmerwolde. Ik zat namelijk ook op de zondagschool. Dat kerstfeest werd altijd gehouden op tweede kerstdag. Ik weet nog dat we een houten plankje kregen, versierd met rood crêpepapier en met een kaarsje erop. We mochten dan door de kerk lopen met dat kaarsje. Dat vond ik heel spannend. Ik leefde er echt naar toe. We zaten met alle kinderen helemaal vooraan. We zongen liedjes en er waren verhalen. Het was heel sfeervol; een echte happening. Ik vond het ook leuk omdat ik zo contact kreeg met kinderen uit Garmerwolde want onze school in Thesinge was erg klein.
Ik herinner me ook, dat was jaren later, toen we aan de Lageweg woonden, dat mijn zoon Dennis een keer heel graag op Oudejaarsavond naar het grote vuur aan de Oude Rijksweg wilde. We gingen er samen heen. Dennis had zich er enorm op verheugd, maar toen hij er kwam vond hij het vuur en het vuurwerk veel te spannend, dus keerden we al gauw weer terug naar huis. Daarna hoefde Dennis er nooit meer heen.
Ook de gezelligheid van al die jaren krantjerollen, vlak voor kerst, zal ik niet snel vergeten.

Karla Postma

 

Vlees met de kerst?

201712e

De grote bekerplant lust ook graag een eitje
(foto Andries Hof)

 

Onze Garmer hoffotograaf Andries Hof brengt de kerst op geheel eigen wijze door: hij verzorgt de kerstdis voor zijn planten. Hierbij zijn 'Verzorgingstip Tropische Nephetnes tijdens de winter'.

Beste plantenliefhebbers,

Voor tropische vleesetende planten is de winterperiode een moeilijke tijd. Deze plantensoort kent geen seizoenen. Je zou dus thuis een zomer moeten nadoen met veel licht en warmte. Door het uitblijven van insecten in deze periode krijgt deze plantensoort bovendien nog een voedingstekort.
Dit kun je oplossen door deze grote bekerplant bij te voeren. Door maandelijks kleine snippertjes eiwit, die je bij het ontbijt van een gekookt eitje kunt afschrapen, in de bekers te stoppen, kun je ervoor zorgen dat de planten in het voorjaar weer aan een groeispurt beginnen.

 


Andries Hof



Kerstmorgen

201712f

Zingen en spelen op de Til (foto Koos van de Belt)


In de zomer van 1982 zijn Betsy en ik in Thesinge komen wonen en daar hebben we geen dag spijt van gehad. Diverse activiteiten in het dorpsleven zijn in de afgelopen 35 jaar veranderd of zelfs verdwenen, maar er zijn ook nog activiteiten die wij in 1982 al hebben meegemaakt. Zoals het ontwaken op kerstmorgen met kerstmuziek. Voor ons een compleet nieuwe ervaring om ’s morgens heel vroeg in de slaapkamer de klanken van bekende kerstliedjes te horen doordringen. Later die dag hoorden we van deze traditie, waarbij muzikanten van muziekvereniging Juliana op eerste kerstdag ‘s morgens van 6.00 tot 8.00 uur door het dorp trekken om kerstmuziek te spelen. In 1995 is de muziekvereniging ter ziele gegaan, maar een aantal muzikanten zette de traditie voort. Na enige jaren sloten een aantal zangers en zangeressen zich bij de muzikanten aan. 

In 2008 hebben we op kerstavond voor het eerst de wekker geprogrammeerd op 5.30 uur.
Dit jaar zullen we dat voor het tiende achtereenvolgende jaar doen. Vroeg genoeg om rond 6.00 uur op pad te gaan om onder het licht van lantaarnpalen mee te zingen in het groepje dat de bewoners van Thesinge met muziek en zang laat ontwaken.
In die tien jaar is het clubje min of meer ongewijzigd gebleven. Lammert, Carolien, Titia, Pluc, Hans, Gerard en Daan zijn zo’n beetje de vaste muzikanten, Roelie, Kor, Johanna, Renger, Theo, Desiree, Ria, Betsy en ik min of meer de vaste vocalisten. Gelukkig sluiten de laatste jaren enkele nieuwkomers aan, hopelijk zijn dat blijvers.
In de negen jaar die ik nu meezing hebben we zo’n beetje alle weersomstandigheden over ons heen gekregen die we rond de kerstdagen kunnen verwachten. Windstilte, sneeuw, regen, mistig, winderig en vriezend weer. Maar ik heb nog niet meegemaakt dat de weersomstandigheden zo slecht waren dat we de tocht moesten afblazen, hoewel de blazers het bij tijd en wijle moeilijk hebben gehad om de ventielen van hun instrument vorstvrij te houden. En spelen in de regen is voor hen ook geen pretje. Wij als zangers steken de handen dan diep in de zakken en blijven zo warm genoeg.
De ronde door Thesinge duurt ongeveer twee uur. Omstreeks acht uur melden we ons dan bij mevrouw Ritsema, die in een lekker warme kamer een heerlijk kerstontbijt voor ons heeft klaarstaan. Daarna nog even naar huis en om tien uur naar de kerk voor de kinderkerstfeestdienst.
De vroege kerstmuziek is voor mij een van de vaste activiteiten van de kerstdagen geworden. Een andere zekerheid is nog steeds het in de bus rollen van de kersteditie van de G&T. Nog steeds in zwart-wit en zover ik mij kan heugen altijd voorzien van een kaars. Vanaf dit jaar draag ik daar ook een steentje aan bij.
Ik hoop aan zowel het zingen als aan het verschijnen van de G&T nog jaren mee te mogen werken.

Koos van de Belt

 

Van 9258 woorden en 23 foto’s tot een complete G&T

201712g

Woensdag de punten op de i (foto Ton Ensing)


Maandagochtend 9.00 uur
De maandag vóór het verschijnen van de krant is mijn G&T dag. Om een uur of negen haal ik de tekst- en beeldkopij van de G&T-server, die daar door de eindredactie is neergezet. Het is elke keer een uitdaging om alle teksten, foto’s en advertenties zo te plaatsen dat alles op 12 of 16 pagina’s past en er voor te zorgen dat de krant er goed uitziet. Ik begin er met veel plezier aan, ook al weet ik dat er waarschijnlijk ergens in de middag een moment komt dat ik met de handen in het haar zal zitten…

14.00 uur
Het is zover: ik heb ruimte over of juist ruimte tekort. Er zijn artikelen die niet passen waar ik ze wil hebben. En er zijn 5 advertenties die nog geen plek hebben!
Dan begint het grote schuiven met tekst en het opblazen of juist kleiner maken van foto’s. Als dat niet werkt, kan overleggen met de eindredactie helpen. Of ik ga even heel iets anders doen om daarna met een frisse blik opeens de oplossing te zien. Want linksom of rechtsom komt het altijd goed.

17.30 uur
Aan het eind van de middag kan ik de eerste versie van de krant naar Metha of Lucie sturen. Zij bekijken de krant kritisch op fouten en hebben vaak nog wel suggesties voor verbeteringen.

Dinsdag tussen de bedrijven door
De foto’s moeten nog zwart-wit gemaakt worden. Bij veel kleurenfoto’s is dat nog niet zo eenvoudig. Foto’s bij kunstlicht die nogal rood zijn, foto’s met mensen waarvan een deel in het donker zit terwijl anderen juist overbelicht zijn, kleding die in kleur afwisselend is maar in zwart-wit te weinig tinten grijs bevat. Om daar levendige, contrastrijke zwart-witfoto’s van te maken zijn soms heel wat kunstgrepen nodig. Leve Photoshop.
Ondertussen komen de correcties van de redactie binnen. Gelukkig gaat het meestal om punten op de i: een naam verkeerd gespeld, een lijntje dat niet goed staat, foto A iets kleiner zodat foto B groter kan, etc. Als het nodig is schuift Metha aan om samen een knelpunt op te lossen.

Woensdag
Als de krant tenslotte helemaal klaar is en Metha en Lucie akkoord zijn, stuur ik hem naar de drukker. Het eindresultaat krijg je elk laatste weekend van de maand in de bus.

Aly Pepping


Eindredactrice

Ik ben vier jaar geleden begonnen als eindredactrice bij de G&T. Ik had tijdelijk geen werk en wilde graag vrijwilligerswerk doen. En prompt werd er iemand gezocht bij de krant. Dit leek mij iets voor mij, omdat ik ten eerste corrigeren, knippen en plakken erg leuk vind en ten tweede op die manier in contact zou komen met meerdere Gaarmwolders en Taisners en alle verhalen mee zou krijgen uit eerste hand. Dat was zo, is nog steeds zo en blijft hopelijk nog een hele tijd zo.

Kloksmeren

In 2010 zijn mijn man en ik in Garmerwolde komen wonen. Al snel hadden we door dat er erg veel sociale dingen worden georganiseerd. Een van de eerste die we meemaakten was het kloksmeren. Op een briefje in de brievenbus werd aangekondigd dat er met de jaarwisseling, net na twaalf uur, weer kloksmeren zou zijn bij de kerk en dat onder het genot van een hapje en een drankje men elkaar een gelukkig nieuwjaar kon wensen.
Wat dat kloksmeren was werd niet uitgelegd... Dus ik zag al beelden voor me van boter die op kerstklokken werd gesmeerd of, iets logischer, de klokraderen die gesmeerd moesten worden en dat iedereen daarbij kon helpen. Gelukkig kon onze buurvrouw ons uitleggen wat het wel was: een oude gewoonte in deze omstreken, waarbij men zelf de klok mocht luiden. Dit leek ons een leuke kennismaking met het dorp.
Hoewel ik niet zo van oud en nieuw houd (weer een jaar voorbij… vuurwerk met een hoop lawaai en hoge schrikfactor…) en daarom eigenlijk elk jaar naar warmer oorden vertrek, zijn we thuisgebleven en toch richting de kerk gelopen. Wat een leuke gewoonte! Opgegroeid in Stad en jaren in Utrecht gewoond hebbende, was ik helemaal niet meer gewend aan zulke leuke gezamenlijke tradities.
Kloksmeren: wat mij betreft een traditie die nooit meer verloren gaat.

Marja Wijnand-de Poel


Mijn taak binnen de G&T

201712h

Kaarsen, kranten en lint (foto Desiree Luiken)


Wanneer alle kopij is verzameld krijgen de eindredacteurs deze toegestuurd via de mail en gaan we alles doorlezen. Op donderdagavond komt de voltallige eindredactie, bestaande uit Jan Ceulen, Marja Wijnand, Yvonne Broekhuizen, Hillie Ramaker, Lucie Kol en ik, samen. De kopij wordt besproken en we halen er alvast zoveel mogelijk fouten uit. Heel soms is nog niet bekend wat het hoofdartikel gaat worden, dan bespreken we dat die avond ook. Alle foto’s worden bekeken en per artikel uitgezocht en er worden bijpassende onderschriften gemaakt.
De eindredacteur van dienst (dat kan Jan, Marja of Yvonne zijn) zorgt ervoor dat alles zondagavond goed wordt aangeleverd aan Aly Pepping, zodat zij de krant kan opmaken.

Wanneer Aly een opmaak heeft gemaakt gaan Lucie of ik er mee aan de slag. Lucie en ik doen dat om de beurt, de ene maand zij, de andere ik. De laatste foutjes proberen we er nog uit te halen en we kijken of het geheel er goed uit ziet. Of de foto’s groot genoeg zijn en de artikelen op de goede plaats staan. En of de advertenties die er in moeten er ook in staan.
Wanneer alles is goedgekeurd stuurt Aly het naar de drukker. Dan zit ons werk erop, maar Lucie heeft dan elke maand nog een klus: de kranten voor de postabonnees verpakken, frankeren en wegbrengen.

Rode lintjes
Ook zorg ik er ieder jaar voor dat we bij het krantjerollen voldoende kaarsen en lint hebben.
En zodra er weer kerstartikelen in de winkel verschijnen, begint mijn zoektocht naar rood lint!
De kaarsen zijn niet zo’n probleem, rode kaarsen kun je overal wel kopen. Er zit wel verschil in, maar wanneer ze maar rood en recht zijn (dus geen taps toelopende kaarsen) kunnen we ze goed gebruiken om de krant eromheen te rollen.
Maar het lint is een ander verhaal. Het moet naast rood ook niet te breed zijn. Maar waar ik vooral op let is de sterkte van het lint! Er komt nogal wat kracht te pas bij het strikken, want de kaars moet op zijn plaats blijven. Wat vooral voor de bezorgers een ergernis kan zijn wanneer dat niet het geval is.
Er worden ongeveer 500 kranten gerold. Gemiddeld heb je voor een krant ongeveer 40 cm nodig en op een rol zit 10 of 25 meter. Voor het gemak ga ik uit van 50 cm want tijdens het knippen kijk je niet op een centimeter meer of minder. Dus voor 500 kranten reken ik 250 meter lint.

Foutje…
In al die jaren dat ik voor kaarsen en lint zorg is er wel eens wat mis gegaan. Zo ook vorig jaar.
Tijdens het rollen keek ik de tafels rond en zag bijna geen lint meer, terwijl de stapel kranten nog aardig hoog was. Waar was het lint? Ik had deze keer toch voldoende lint? Paniek…
Naar huis gebeld of het nog thuis lag en of ze mijn eigen voorraadje wilden brengen. Ik bewaar namelijk altijd alles en dat komt dan op zo’n moment goed uit. Dus mocht u vorig jaar een oud lintje om de krant hebben gehad, dan weet u waarom!
De volgende dag belde Truus mij op - daar hadden we de kranten gerold. Zij had een zakje met heel veel lint gevonden. Het hing aan een stoel…


Metha Nijkamp


Het kerstgevoel

201712i

Dorpsweg 10 baadt in het licht (foto Jan van der Molen)


Veel mensen denken dat een huis geen gevoel heeft, maar dat klopt niet. Neem mij nou: ik ben een huis aan de Dorpsweg 10 in Garmerwolde. Ongeveer 110 jaar geleden heeft de familie Bontekoe mij laten bouwen. Ik heb al vele kerstvieringen meegemaakt en de gewoonte van de mensen om een versierde boom in huis te zetten ook. Deze gewoonte kwam in de negentiende eeuw in zwang. De laatste jaren echter wordt het meer en meer een gewoonte om de omgeving en het huis zelf ook met lichtjes te gaan versieren.

Sinds 1984 herberg ik de familie Van der Molen en een aantal jaren geleden begonnen Jan en Detta met kerst mij te versieren. Als eerste de oprijlaan en in de loop der jaren kwamen de garage, de hut en de bomen erbij. Ook ik werd niet vergeten. Ik vind het vreselijk leuk om eens per jaar zo te schitteren, als huis zijnde. Maar Jan en Detta vinden het werk minder leuk, vooral omdat het weer meestal zodanig is dat ze er koude handen en voeten bij krijgen. Elk jaar hoorde ik ze zeggen: 'moeten we weer of slaan we een jaar over?' Dat laatste is nog maar één maal gebeurd toen de familie in Noorwegen vertoefde. Het jaar daarop gingen ze gelukkig weer los en het wordt steeds mooier en lichter. Wat voel ik me elk jaar trots met al die mooie lampjes. En ik, als huis, hoop dat Jan en Detta dit jaar het kerstvirus weer krijgen en me weer gaan versieren.

Ik wens iedereen plezierige feestdagen en dat ik weer veel licht in deze donkere dagen mag brengen.


Dorpsweg 10

 

Kerstmis 1972 / 2015

 

Als jong ding van achttien deden de kerstbombardementen op Vietnam door de Verenigde Staten voor mij de deur dicht. Had ik al eerder zo mijn twijfels over de oprechtheid van de boodschap 'vrede op aarde', nu sloegen de mensen elkaar ook nog met Kerstmis de hersens in!
Ik trok mij terug uit dit 'feest' en er is dan ook nog nooit een kersttak of dito kaars het huis in gekomen. Maar ik at die dagen wel, met hartstochtelijk opportunisme, vaak extra lekker - mede mogelijk gemaakt door het ruime aanbod van allerlei heerlijks in de winkels. En ik belandde rond de kersttijd wel eens in een 'alternatieve' omgeving.
De meest gedenkwaardige was Costa Rica in 2003. Carla en ik waren er op vakantie, als beloning voor de eerste fase van de eigenhandige verbouwing van ons huis in de zomer ervoor. Buiten was het zo'n dertig graden en naast de enigszins verdwaald lijkende rendieren en kerstmannen in de etalages lag er witte kunstsneeuw op de winkelpromenades. Hilarisch.


201712j   201712k

Echter schokkend was Kerstmis 2015. Ons hondje Toos (toen 13 jaar) was in een opgefokte bui achter een buurhond aangestoven en bij die actie kreeg ze een infarct in haar rug waardoor alle vier haar pootjes verlamd raakten. Na haar gedurende de kerstdagen verpleegd te hebben, zonder enig zicht op verbetering, leek op derde kerstdag het uur nabij om haar te laten inslapen.
Maandagmiddag bij de dierenarts zag deze toch nog wel een heel vaag spoortje van leven in de pootjes. Hij raadde ons aan om fysiotherapie te geven. We moesten een handdoek onder haar buik door doen om haar zo te kunnen laten zweven, met de pootjes lichtjes over de grond. Dan zou ze er misschien wel wat mee gaan bewegen. En zowaar: elke keer als we haar op haar slappe pootjes lieten hangen reageerde ze weer wat meer en na een paar dagen scharrelde ze als een zeehond door de kamer, nog een paar dagen later strompelde ze al weer wat en aan het eind van de week poepte ze voor het eerst weer gehurkt. Ze viel daarbij nog weken lang om, maar uiteindelijk, een maand of zo later, was ze weer helemaal de oude, zij het nog wat waggelig.

201712l     201712m

En zo kon een andere traditie, die we in Thesinge zijn begonnen, door blijven gaan: het maken van een oud-en-nieuw-wenskaart rond een thema van het voorgaande jaar met de hondjes (Toos heeft nog een echtgenoot: Joep) in de hoofdrol.
Bij dit kerstverhaaltje een collage van deze kaarten. Op de website kunt u ze allemaal uitgebreid bekijken.
Voor de smulpapen onder u staat in het kader een kerstrecept voor hondenbrokjes.
Vrede of niet, toch een heel vrolijke kerst gewenst!


Culinaire hondenbrokjes

Voor de hond

Ingrediënten:
250 g volkorenmeel
275 g ongezouten pindakaas
2 tl bakpoeder
225 ml melk

Benodigdheden:
Bakpapier, bakplaat, deegroller, koekjesuitsteker in kerstboomvorm.

Bereiding:
Verwarm de oven voor op 180° C. Meng het volkorenmeel met het bakpoeder. Meng de melk door de pindakaas en voeg het volkorenmeelmengsel toe. Kneed tot een soepel deeg. Rol het deeg uit op een met bloem bestoven oppervlak en steek er koekjes uit met een koekjesuitsteker. Verdeel de koekjes op een met bakpapier beklede bakplaat en bak de koekjes in circa 20 minuten goudbruin en gaar.

Indien de honden deze moeite toch niet kunnen waarderen, kunnen de baasjes (en alleen de baasjes – cacao is giftig voor de hond!) ze pimpen met:

Topping voor Baasjes

Ingrediënten:
4 el melk
12 el poedersuiker
1 el cacaopoeder

Bereiding:
Meng de melk met de poedersuiker en de cacao tot een glad glazuur. Bestrijk de koekjes hiermee.

 

Eindredacteur en voorzitter

201712n

Jan Ceulen en Henk Vliem (foto Desiree Luiken)


Eindredactie
Rond 2005 werkte ik mee aan de totstandkoming van het Boerderijenboek Ten Boer-Overschild, geschreven door Piet Pastoor met behulp van een redactie waar ook Desiree Luiken in zat. Zij was toentertijd enig(!) eindredacteur van de G&T; dat wil zeggen, ze had wel hulp, maar maakte de krant elke maand in haar eentje. Een ware prestatie want ook zwaar. Dus zocht ze een maatje. Omdat ik eerst wel even genoeg had van anderhalf jaar lang redigeren (het Boerderijenboek telt bijna duizend pagina's…) hield ik de boot nog een poosje af, maar in 2011 trad ik toe tot de redactie, na een oproep in de G&T.
In mijn onschuld dacht ik dat ik af en toe wat teksten moest redigeren en het leek me ook leuk stukjes te schrijven. Maar het leek Desiree wel fijn als iemand anders ook eens de krant bouwde, en zo werd ik 'erin geluisd'. Maar ik vond het leuk en stelde zelf voor het 'bouwen' om de beurtte gaan doen.
U kunt elders in deze krant lezen wat dat bouwen precies inhoudt, maar geloof me, het is een zware klus van een uur of twintig – mede gezien de deadline waar elke krant nu eenmaal voor staat.
Gevoed door ontzag voor Desiree's jarenlange eenzame strijd verkondigde ik dat het nooit meer door één persoon moest worden gedaan (daarbij vooral aan mezelf denkend). Toen het in 2013 voor Desiree na negen jaar mooi genoeg was geweest, vonden we Marja Wijnand uit Garmerwolde bereid haar taak over te nemen. Marja pakte het vlot op en zo deden zij en ik een aantal jaren om de maand de 'bouw'. Maar voor twee mensen met een (fulltime) baan kan zoiets nog steeds belastend zijn, en je zit altijd te puzzelen met vakanties. Dus hoe blij waren we met een derde bouwer: Yvonne Broekhuizen uit Thesinge. Zij doet nu alweer een jaar mee en het is voor ons alle drie heerlijk: nog maar vier keer per jaar aan de bak.

201712o

Jan knipt met Lucie ceremonieel een kerstlintje (foto Joost van den Berg)


Stichting
De Garmer en Thesinger Express is, toen het in NL-Regeltjesland niet meer anders kon, een stichting geworden. En dan moet je een voorzitter hebben. Innemend en uitmuntend was dat jaren lang Garmerwolder Henk Vliem, maar ook hij wilde en moest ooit eens stoppen. Nadat deze neiging vanuit redactie (en bestuur, maar alle bestuursleden zijn ook redactieleden) jarenlang de kop was ingedrukt, ging het er in 2014 (na dertien jaar) toch van komen.
Waarschijnlijk omdat ik wel eens een grote mond had (heb) vond iedereen dat ik voorzitter moest worden. Na harde onderhandelingen (ik bouwde al zes keer per jaar de krant…) wist ik te bedingen dat ik vooral lintjesknipper (ceremonieel voorzitter) zou zijn. Penningmeester Tjakko Tjakkes nam een aantal secretaristaken van Henk over. Deze constructie werkt goed en zo draaien we al weer een paar jaar vrolijk verder: het gaat goed met de krant en we hebben een zeer vaste schare abonnees en adverteerders, waardoor de financiën ook gezond zijn.

Maar het belangrijkste is: de vrijwilligers worden zoetjesaan ververst door een nieuwe generatie. Sommige redactieleden zijn er op oudere leeftijd bijgekomen, anderen zitten er al echt heel veel jaren bij, zoals Truus Top (34), Detta van der Molen (31), Metha Nijkamp (29), Lucie Kol (28), Hillie Ramaker (27) en Karla Postma (15). En ze zijn niet op hun twintigste begonnen, dus ik wil maar zeggen: de vergrijzing lag op de loer.
Het nieuwe bloed van de laatste jaren is derhalve meer dan welkom, zo niet essentieel voor het voortbestaan van de G&T.
Al met al: petje af voor de volhouders, en heel veel plezier en volharding toegewenst aan de huidige (en komende) generatie vrijwilligers.
En nee, ik vergeet onze bezorgers niet, die gaan twaalf keer per jaar door zon en regen, door wind en weer bij u langs de deur.

Jan Ceulen


Schrijven voor de dorpskrant

201712p

Truus schrijft voor de G&T (foto Bertho Top)


Vier jaar nadat wij in Thesinge waren neergestreken ben ik gevraagd om in de redactie van de dorpskrant te komen. We wonen hier nu 38 jaar en al die tijd heb ik met wisselende inzet stukjes geschreven voor de krant.
Meestal betrof dit interviews met dorpsgenoten. Ik vind het leuk om bij de mensen thuis af te spreken en hun verhalen te horen en dit bij mij thuis uit te werken. Wat een bijzondere ontmoetingen zijn er geweest in de loop der jaren. Dit is voor mij de belangrijkste reden om bij de club te blijven. Zeker in de tijd dat ik nog werkte en de kinderen nog thuis woonden kwam ik vaak in tijdnood. Hoewel de inleverdatum als pensionada ook niet altijd uitkomt. Regelmatig sla ik tegenwoordig wegens vakantie een maand over. Gelukkig mag ik nog blijven in de redactie en ben ik maandelijks voorzitter van de redactievergadering. Dit is meestal een levendig gebeuren. Het is dan wel belangrijk om de vergaderstructuur aan te houden. Allereerst wordt de nieuwe krant in elkaar getimmerd. Alle activiteiten en bijzonderheden in de dorpen worden nagegaan en we bedenken gezamenlijk welke personen er geïnterviewd kunnen worden. Voor dit laatste ben ik vaak wel beschikbaar. Sinds de komst van de computer is alles vrij vlot te regelen. Daarvoor moest alles per telefoon en schriftelijk. Het stukje werd getypt en samen nagelezen of alles klopte. Deze werkwijze is op zich niet veranderd. Voordat een stuk uiteindelijk in de krant terecht komt is het gelezen door de geïnterviewde. Zodra we denken dat er genoeg onderwerpen zijn voor de komende krant bespreken we de vorige krant. Vaak is er iets op of aan te merken over de inhoud of het uiterlijk van de krant. Dit houdt ons scherp en het wordt onthouden omdat het na te lezen is in de notulen.

Dorpshuis voor dag en nacht
Een bijzonder goede herinnering heb ik aan de periode waarin we een boek hebben samengesteld. Dit was in het jaar 2000, toen de G&T 25 jaar bestond. Zo nu en dan lees ik er weer eens wat in. En ook de aanmoedigingsprijzen van de gemeente Ten Boer waren een stimulans voor onze krant. Zelfs landelijk hebben we een flinke geldprijs in Amsterdam in ontvangst genomen in 2003. De lovende woorden die daar werden gesproken over inhoud en lay-out van de krant hebben ons gesterkt in het idee om het uiterlijk van de krant niet te veranderen. Dus geen kleur of een ander kop- of lettertype. Het thema voor de kerstkrant is elk jaar, al vlak na de zomer, een item voor de vergadering. En steeds weer proberen we een origineel thema te vinden. We hebben, om er een paar te noemen, tradities in families, kerstherinneringen, voorwerpen waar mensen aan gehecht zijn, jarigen met kerst, werken met kerst, verbouwingen en verhuizingen als onderwerp gehad. Ook actuele thema’s kwamen aan bod: duurzaamheid, de digitale ontwikkeling, gezondheid en zorg, beweging in de ruimste zin van het woord. Altijd werden zoveel mogelijk mensen uit onze dorpen betrokken bij het onderwerp. Dit is ook het belangrijkste doel van de krant, zoals de subtitel van het boek over 25 jaar G&T aangeeft: 'Dorpshuis voor dag en nacht' willen zijn.

Truus Top

 

Kerstverjaardag

Een van de vele betrokkenen bij de G&T is Thesinger Jakob van der Woude. Hij levert niet alleen met enige regelmaat zijn 'Bankjes' aan (soms dromerige, soms scherpe observaties op Smidshouk) maar schrijft ook weleens een verslag over een voorstelling of gebeurtenis in zijn dorp. En hij is sinds een jaar ook bezorger van de G&T. We vroegen hem hoe hij de kerstdagen gewend is (of was) door te brengen.

Bij Jakob thuis hoef ik niet lang door te vragen over 'zijn' kerst. 'Nou Jan, dat is niet zo moeilijk: mijn vader was namelijk eerste kerstdag jarig! En dat bepaalde dus de kerst gedurende een groot deel van mijn leven.'
Jakob (65) woont, weliswaar met een onderbreking van 28 jaar, zijn hele leven in Thesinge. Begonnen als typograaf was hij later drager bij een uitvaartvereniging (en is nu ook nog drager bij Begrafenisvereniging Thesinge). Ook was Jakob jaren koster bij de Martinikerk in Stad en gaf hij er rondleidingen aan toeristen, soms ook in het Duits. Jakob is hartstochtelijk geïnteresseerd in de geschiedenis, met name in die van de Reformatie. En hij weet ook veel over het (recente) verleden van Thesinge.
Hij vertelt: 'Toen ik niet in Thesinge woonde kwam ik altijd al op 24 december naar het dorp. Eerst bezocht ik dan de kerstavonddienst in de kerk en ging daarna naar 'Dora' (café Molenzicht). Dan belde pa steevast naar Dora: "Jakob mot doadelk thoeskomen". Dora zei dan dat ik daar zo gezellig zat. Maar als ik thuiskwam ging pa gelijk naar bed!'
Als 25 december geen zondag was gingen ze uit eten: vader Hendrik, moeder Hillechien, broer Rikus met diens vrouw Joke, en Jakob met zijn partner Cor. Altijd naar Van der Valk in Westerbroek.
Jakob: 'Daar at pa steevast een gehaktbal met aardappelen en groente (en appelmoes!). Maar op zondag kon dat natuurlijk niet, dan werd er thuis gegeten. Pas toen vaders gezondheid rond zijn tachtigste minder werd (moeder was inmiddels al overleden) werd met deze traditie gebroken.'
In Jakobs jonge jaren ging het gezin ook altijd op 24 december naar de kerk, maar gingen ze niet uit eten. Er kwamen namelijk nogal wat familieleden langs op eerste kerstdag, op verjoardagsveziede. En er kwamen echt veel mensen, want alsof vaders verjaardag nog niet genoeg was: moeder Hillechien was op 28 december jarig, dus veel familieleden combineerden de beide verjaardagsbezoeken op eerste kerstdag.
Jakob verzucht: 'Ja, tegenwoordig verlopen mijn kerstdagen een stuk rustiger…'

Jan Ceulen

 

Een rondje van een uur

201712q

Tina en Dienco Bolhuis (foto Andries Hof)


Het kost elke maand een uurtje tijd om de krant rond te brengen in Ruischerbrug, Lewenborg en Noorddijk. En niet te vergeten die ene abonnee in Oosterhoogebrug. Totaal zijn het 22 adressen waar de krant in de bus moet.

Dit doen Dienco en Tina Bolhuis, die in Ruischerbrug wonen, sinds hun jongste zoon Frank de deur uit ging. En dat is inmiddels alweer zo’n vijftien jaar geleden. Voor Frank was het in zijn middelbareschooltijd een leuk zakcentje. Hij vertrok voor zijn studie naar Tilburg en als hij het weekend thuis kwam nam hij de bezorging nog weleens op zich. 'Dan zei ik weleens tegen Frank dat hij de verst weg wonende bezorger voor de G&T was', lacht Dienco.
Vrijdags wordt het stapeltje kranten door Karla Postma bij hen thuis afgeleverd en in het weekend bezorgen zij hem verder. 'Vaak ben je wat langer onderweg omdat je een praatje maakt met de mensen die je tegenkomt. We doen het rondje op de fiets en na zoveel jaren kennen wij alle abonnees in onze buurt. Zij hebben, net als wij, ook een band met de dorpen Thesinge en Garmerwolde. Dus valt er nog wel eens iets te bespreken. Het is nog maar één keer gebeurd dat wij met vakantie waren in het laatste weekend van de maand. Toen heeft een buurjongen het overgenomen.'
Met deze trouwe bezorgers boft onze dorpskrant enorm. Tina vertelt nog een mooie anekdote: 'Twee jaar geleden bracht ik de kerstkrant rond waarin jaarlijks de kaars is ingerold met het mooie rode lintje erom. Bij thuiskomst bleek dat er nog twee rode kaarsen in de doos lagen… "Oeps!" dacht ik, "wie heeft er geen kaars gehad?". Dit was natuurlijk niet te traceren. Een paar dagen later kwam ik mevrouw Dijkstra van de Woldweg tegen. Ze vroeg mij: "Woar is mien keers van G&T?" Natuurlijk zei ik: "Dij krigst nog van mie!" Hieruit blijkt dat deze traditie zeker moet blijven. Maar ja, ik heb nog steeds één kaars liggen die ik twee jaar geleden niet heb bezorgd.'


Truus Top 


Karla bedankt voor al die jaren! 

201712r

Na jarenlang elke maand honderden G&T's te hebben verdeeld, krijgt Karla vanaf
2018 nog maar een exemplaar per maand in handen. Die ze wel van voor naar 
achteren doorneemt. (foto Koos van de Belt)


Bijna zestien jaar is Karla Postma nauw bij de G&T betrokken geweest. Zij is opgegroeid in Thesinge aan de G.N. Schutterlaan 2 en heeft jaren met man Wim en de kinderen Corina en Dennis aan de Lageweg 20 in Garmerwolde gewoond. Sinds tien jaar woont ze aan Bouwerschap 48 in Ten Boer.

Van drukker naar bezorgers
Karla kwam bij de krant toen haar kinderen op de basisschool in Garmerwolde zaten. Zij was destijds verkeersouder op de basisschool en leverde hierover een artikel aan bij de G&T. Een tijdje later vroeg Carel Hazeveld of ze niet bij de krant wilde. ‘Het eerste stukje dat ik toen schreef was over een radiozender in Bedum. Dat was niet echt iets voor mij merkte ik toen. Later heb ik wel stukjes over school aangeleverd. Dat vond ik leuker om te doen.’ Carel bracht onder andere de krant van de drukker naar de bezorgers in Ten Boer, Thesinge, Garmerwolde en Ruischerbrug. ‘Toen hij stopte, nam ik het over.’
In het begin moest Karla de kranten per stuk uittellen voor iedere bezorger. Dat was altijd even een werkje. Later werden de kranten in pakketjes van 50 bij haar thuis aangeleverd. Dat scheelde enorm veel tijd. In principe bracht ze de kranten op vrijdagmiddag naar de bezorgers, maar door onregelmatige werktijden (Karla werkt in de zorg) lukte dat niet altijd. Het leuke van deze taak was dat Karla altijd de primeur had, al die jaren kon zij de krant als eerste bekijken.

Ook wel jammer
Karla stopt na al die jaren bij de G&T. Dat heeft te maken met haar werk, maar ook omdat haar ouders ouder worden en meer zorg vragen. Ergens vindt ze het ook wel jammer om te stoppen. Zij was altijd aanwezig bij de redactievergaderingen, ook toen ze in Ten Boer woonde, omdat ze alleen het krantjes rondbrengen niet leuk genoeg vond. Via die vergaderingen bleef ze betrokken bij wat er speelde in Garmerwolde en Thesinge. En het gezellige krantjerollen met de hele redactie vlak voor kerst, dat zal ze zeker missen.

Op het moment van dit schrijven zijn we nog bezig met een oplossing voor de taak van Karla. In ieder geval namens de hele redactie: Karla, heel erg bedankt voor al die jaren van trouwe inzet!

Irene Plaatsman