G&T2013

Maandelijks Nieuwsblad voor Garmerwolde, Thesinge en omstreken

44e jaargang - december 2018

Kerstspecial

 Tabee Ten Boer, Moi Stad

Alles is aan verandering onderhevig. Een nieuw jaar wordt voor je het weet weer een oud jaar en in december ligt er weer een nieuw jaar in het verschiet. Vanaf het komende nieuwe jaar horen onze dorpen voor het eerst bij de stad. En, hoe kan het ook anders, in deze laatste krant van het jaar is die grote verandering het thema. De een is blij dat het eindelijk zo ver is, de ander heeft misschien twijfels: blijft alles vooral hetzelfde of gaat er veel veranderen?

201812a

De redactie van de Garmer & Thesinger Express wenst u ook binnen de gemeente Groningen veel geluk, genot, gezelligheid en vooral gezondheid in 2019. Op de foto de (bijna) complete redactie van G&T Express. Alleen Anne Benneker en Truus Top ontbreken. Van links naar rechts bovenste rij: Hieke, Lucie, Metha, Hillie, Yvonne, Detta, Jan, Marjan, Tjakko, Roelie, Rudy; onderste rij: Koos, Marja, Laura, Irene, Harjo (foto Andries Hof)

U bent van ons gewend dat wij in een kerstspecial inwoners van onze dorpen interviewen aan de hand van een thema. Dit jaar is het thema dus: Vaarwel Ten Boer, moi Stad.
Wij hopen dat u bij het licht van de vertrouwde rode kaars (niet alles verandert) weer geniet van deze krant en wij wensen iedereen fijne kerstdagen en een heel gelukkig 2019.

De redactie

Börgmeester van Taisn gaat met pensioen

Peter Heidema stopt samen met de gemeente

201812b

Voordat Peter weer naar Ten Boer gaat moet hij nog even snel de geit voeren.
Na 1 januari zal hij meer tijd kunnen besteden aan huis en haard.
Zijn geit verheugt zich daar nu al op. (foto Koos van de Belt)

 

Toen ik zo'n tweeëntwintig jaar geleden vanuit 'Stad' naar Thesinge verhuisde, hoorde ik al direct na de verhuizing van een behulpzame dorpsgenoot dat ik veel te veel betaald had voor dat 'ol hoes', dat het doodzonde was dat ik 'dij mooie nije keuken van Boer wegsloopt haar', maar dat ik wel op stand woonde 'aan diek noast börgmeester van Taisn.' Bij de eerste twee meningen dacht ik nog: 'waar bemoeit-ie zich mee?' maar bij de derde raakte ik geïnteresseerd. De burgemeester naast me? Dat wist ik niet! Toen ik er - als naïeve stadjer - serieus over doorkletste, ontdekte ik pas dat mijn buurman Peter Heidema geen echte burgemeester was, maar wel veel dingen regelde.

Stapeltjes dossiers
Sinds die dag heb ik Peter bijna dagelijks voorbij zien komen. Wandelend of op de fiets, maar bijna altijd met een stapeltje dossiers of andere papieren in zijn handen. Voor Dorpsbelangen, voor het Trefpunt, voor de gemeente, voor de feestweek, voor de kerkeraad… De laatste jaren komt hij vaak in de auto voorbij, op weg naar zijn werk als wethouder in Ten Boer, de papieren op de stoel naast hem. Vorig jaar was hij even echt burgemeester, als 'invaller' na het vertrek van André van de Nadort. Peter is kortom vrijwel fulltime bestuurder, voor zijn hobby en zijn beroep. Aan de beroepsmatige kant komt deze maand een eind. Ten Boer gaat samen met Groningen verder en wethouder Heidema gaat met pensioen. Tijd voor een rustige oude dag? Persoonlijk verwacht ik het niet. Maar hij vindt het geen probleem om terug te kijken nu hij en de gemeente Ten Boer op dezelfde dag stoppen.

Dorpsbelangen op zijn best
Hoe raak je als boerenzoon verzeild in bestuurlijk werk? Voor Peter begon dat in 1989. 'Ik weet het nog goed. Ik werd door Johan Zuur aangesproken op de hoek van de Bakkerstraat. Willem Zijlema stopte als voorzitter van Dorpsbelangen, of ik zijn plaats niet wilde overnemen. Dat leek me wel leuk. Het was de generatie met onder anderen Roelie Dijkema, Wellie Boer, Roelf Jansen en Roelf Koopman, dus ik verkeerde in goed gezelschap. Ik heb er ook nooit spijt van gehad.' Op het 25-jarig jubileum van Dorpsbelangen schreef Roelie Dijkema over deze periode: "Ien '89 stopte Zijlema d'r mit en wer Peter Heidema kozen als veurzitter van de ploug, d'r waaide toun weer n frisse wiend deur t loug. Toun Henk Busscher ook nog ien t bestuur kwam, was t kloar, elke vergoadern hadden ze wel wat nijs, dat hadden ze over heeg oetdokterd mit mekoar." Voor Peter zelf was het een mooie tijd waarin veel gebeurde. G&T-redacteur Truus Top schrijft in het septembernummer van 2002: 'Uit deze periode stamt de komst van Sinterklaas, het twee keer per jaar overleg met de gemeente, de nijjoarsborrel, de ouderenreis wordt weer in ere hersteld, plannen voor het smederijmuseum, kanoroute, de Thesinge toer, de leefbaarheidsprijs van de Vereniging Kleine Dorpen Groningen en het bevrijdingsfeest in '95. De klapper was op 3 maart '96 de actie "den doun wie t zulf!" waarvoor de aanmoedigingsprijs van de gemeente werd binnengehaald." Ook Peter kijkt met genoegen terug op die dag: 'Bij die actie hebben wij Thesingers de beschoeiingen van het Maar vervangen, voetpaden hersteld, bomen gepoot, geschilderd en nog veel meer. Een geweldige klus waar bijna heel het dorp aan meewerkte. Het was eigenlijk een protestactie tegen de slechte staat van de openbare ruimte en de weigering van de gemeente om er iets aan te doen. Ten Boer was in die tijd niet echt onze vriend. Wantrouwen over en weer. Niet constructief. Als wij met de klacht kwamen dat het Klunder dichtgroeide, dan kregen we als reactie dat we te weinig wandelden. Wat dat betreft is er erg veel verbeterd in de relatie met de gemeente.'

Veel volk in het dorp
Naast 'Den doun wie t zulf!' was ook het 2000-feest een hoogtepunt voor Peter. Een gigantisch evenement waarbij Thesinge 50 jaar terugging in de tijd. Met duizenden bezoekers en dagelijkse brede media-aandacht. Bijna iedereen in het dorp was op de een of andere manier betrokken bij de organisatie of de uitvoering van het feest. De organisatoren wisten bij een groot aantal fondsen subsidiebedragen los te weken waarmee het hele dorp in jaren vijftig-stijl werd teruggebracht, inclusief winkeltjes, kleding, auto's, karren en fietsen. De persmiddag werd goed bezocht. Zo goed, dat het nieuws zich bijna wereldwijd verspreidde, de bezoekersaantallen enorm uit de hand liepen en er bijna geen ruimte over was om feest te vieren. 'Maar het was een week om nooit te vergeten!'

Trefpunt op de schop
Peter combineerde inmiddels zijn werk bij bejaardenzorg Patrimonium met een raadszetel voor het CDA. 'Ik vond dat de gemeente meer moest doen voor de dorpen en dacht dat ik daar als raadslid invloed op zou hebben. Dat bleek een illusie. De raad doet erg belangrijk werk, maar het soort beslissingen waar ik invloed op wilde hebben worden door het college genomen. Het raadslidmaatschap vond ik dan ook niks. In 2008 ben ik gestopt. In die tijd begonnen de gesprekken over de verbouwing van het Trefpunt. Ik zat daar dubbel in. Ik was voorzitter van het Trefpunt en voorzitter van de kerkeraad. De kerk moest het oude Trefpunt renoveren en brandveilig maken, maar omdat iedereen er gebruik van maakte, is gekozen om het gebouw voor een euro over te dragen aan het dorp. Dat was het startsein voor een grote vernieuwing en renovatie. Maar eerst moesten we de financiën rond krijgen.' Uiteindelijk werd maar liefst € 600.000 binnengehaald bij provincie, gemeente en diverse fondsen. 'De laatste 40.000 euro werd op ludieke wijze door de inwoners van Thesinge verzameld via uiteenlopende klusjes en activiteiten op de 'Menukaart' en via verkochte obligaties. Al met al hadden we een enorm bedrag te besteden. Bovendien kende ik via Patrimonium aannemer Tadema, die enorm veel voor ons geregeld heeft, van de architect tot de kleuradviseur.'

Wethouder
Toen de klus van het Trefpunt tot een goed einde was gebracht, kreeg Peter in 2010 na de gemeenteraadsverkiezingen de vraag of hij wethouder wilde worden. Na enig twijfelen besloot hij het te doen. 'Achteraf was dat een goede keus. Er was veel te doen in Ten Boer. De aardbevingen, de artikel 12-status, de zorgtaken die in 2015 bij de gemeenten kwamen, de fusie met Groningen. Uitdagingen genoeg!' Het Sociale Domein was vanaf het begin Peters specialiteit. Onder zijn leiding ontstond in Ten Boer een integraal aanbod van zorg via de dorpscoaches van de Deel. 'Vroeger moest je met elk probleem naar een apart loket. Nu ga je naar een dorpscoach met wie je over al je problemen en vragen kunt praten. Over werk en inkomen, zorg en welzijn, opvoeding en jeugdzorg. Een ander pluspunt van het concept is dat het geld, dat eerst in hokjes zat, nu niet meer geoormerkt is. Het is breed inzetbaar op een manier die de dorpscoaches goed dunkt.'
Cliënten waarderen dit systeem erg en de resultaten zijn goed. Bovendien heeft het financiële voordelen. De gemeente heeft hiervoor dan ook veel lof gekregen. 'Maar het werkt alleen in een kleinschalige gemeente. Volgend jaar worden wij onderdeel van het grote WIJ-Groningen en dan zouden we anders moeten gaan werken. Dat vinden we jammer. De dorpscoaches hebben inmiddels 5 jaar ervaring en het systeem heeft zich bewezen. Daarom hebben we met de Deel een status aparte aangevraagd en uiteindelijk ook gekregen. Een soort Wie doun't zulf. Op 1 januari beginnen we, met veel vrijheid van handelen. Oud-Thesinger Hans Weggemans is overigens ook bij dit project betrokken. Hij was in Enschede trekker van een soortgelijk project en adviseert ons nu. Ik wil er zelf ook zijdelings bij betrokken blijven, al weet ik nog niet precies hoe.'

Geluk en wijsheid
Peter is tevreden over zijn jaren als wethouder: 'Als college hebben we geprobeerd om alles in stand te houden en zoveel mogelijk normaal door te gaan, ondanks drie jaar artikel 12. Een goede sfeer en vertrouwensrelaties waren daarbij erg belangrijk. We hebben met de bestuurders van alle verenigingen gepraat en ze waar mogelijk geholpen. Met dank aan de NAM moet ik zeggen, want via hun potjes konden veel activiteiten doorgaan. Soms ook na lang overleg, zoals bij zwembad De Blinkerd, dat gelukkig gewoon open blijft. En soms met een beetje geluk. Zoals die keer dat ik samen met de ambtenaar die onze artikel 12-status begeleidde naar GEO ging om het onderhoud van de velden te bespreken. Zij had die dag toevallig een collega uit Den Haag op bezoek. Hij stapte uit de auto en riep: 'Op dat veld kun je echt niet voetballen!'. Die opmerking heeft GEO toen het geld opgeleverd voor het kunstgras trainingsveld.'

Radertjes
Peters klus zit er bijna op. Hij geeft het stokje met plezier over aan zijn stadse collega's: 'Ze weten al een beetje wat hen te wachten staat op het platteland. Ze moeten alleen nog beter leren om afspraken te maken op basis van vertrouwen, in plaats van op regels. Maar ze vinden het over het algemeen erg leuk.' Ook leuk is het feit dat de gemeente hem een coach heeft toegewezen 'om de radertjes stop te zetten'. 'Ik krijg een soort pensioentherapie om mijn hoofd leeg te maken; te leren genieten van mijn vrije tijd. Rondje Klunder wandelen met Ina, spelletje walking football bij GEO, boekje lezen, schoffelen…'
Tuurlijk Peter! Ik zal het direct melden als hij weer langskomt met een stapeltje dossiers. Als je ooit Börgmeester van Taisn was, stop je niet van de ene dag op de ander.

Rudy Noordenbos

Van grensbewoners naar…

201812c

Magda op het bruggetje over het Thesingermaar, tot op heden de grens tussen
de gemeente Groningen en de gemeente Ten Boer (foto Hieke)


Op 1 januari 1969 kwam de gemeente Noorddijk bij de stad Groningen en daarmee ook de Noordermolen en het molenhuis die aan het Thesingermaar staan, de huidige gemeentegrens. Na verloop van tijd werd er een hoogholtje over het maar gebouwd als symbolische verbinding tussen Stad en Ommeland. Maar tot ieders verbazing werd er meteen midden op dat hoogholtje een hek geplaatst, zodat er geen enkele vorm van verkeer mogelijk was. Aan de overkant was slechts bouwland. Enkele jaren later, in 1996, werd het Boer Goensepad aangelegd en werd het hoogholtje verlaagd tot een bruggetje. Met een gezamenlijk kano-uitje op het Thesingermaar van o.a. gemeenteambtenaren uit Groningen en Ten Boer is het bruggetje officieel geopend. Het bijbehorende bordje, dat herinnert aan deze opening en ooit aan de brug vast zat, staat tegenwoordig op een paaltje bij het bruggetje.
Magda Strijkstra en haar gezin zijn al jarenlang de bewoners van het molenhuis. Zij wonen letterlijk op de grens tot 1 januari 2019.

Wat verandert er voor jullie?
Magda: 'Eigenlijk niet vreselijk veel, maar ik ben er wel blij mee. De helft van onze omgeving lag tot nu toe in een andere gemeente. Daardoor krijg je eigenlijk nauwelijks mee welke plannen daar eventueel zijn. Zo kreeg ik ooit via via op het laatste moment te horen dat er plannen waren voor het bouwen van een grote kippenschuur. Op dat moment hadden we nog maar een dag om bezwaar aan te tekenen en dat was te kort dag. Gelukkig is die schuur er nooit gekomen…
Het gaf altijd wel een speciaal gevoel om zo op een grens te wonen. Onze buren wonen in de  andere gemeente en het water is de grens. Straks wonen we allemaal ergens midden in de gemeente; de huidige gemeente Ten Boer is best groot.
We wonen hier heerlijk in een open landelijk gebied en het blijft in elk geval aan een kant voorlopig zo mooi: het gebied Kardinge is tot circa 2040 in beheer bij Natuurmonumenten.'

Detta van der Molen

Op de grens

201812d

Herman en Betty in hun tuin. Op de achtergrond de 'skyline' van Groningen in de
avondschemering.(foto Hieke)


Fiets vanuit Garmerwolde richting stad over het nieuwe betonnen fietspad, sla voor het bruggetje rechtsaf. Volg daar een smal, dichtbegroeid pad en je komt aan bij het huis van Betty Visscher en Herman Groothuis. Het Maar achter hun huis is de natuurlijke grens tussen Garmerwolde en Groningen.

Stadjers
Grensbewoners dus. Beiden zijn geboren en getogen in de stad Groningen, maar wonen al heel lang in Garmerwolde. Zij het niet ín het dorp. Betty: ‘Eigenlijk kwamen we door onze zoon pas vaker in het dorp. Ik herinner me nog goed dat ik voor de eerste keer Koninginnedag meemaakte in het dorp. Met mijn kind in het zitje aan het stuur fietste ik op de muziek van de harmonie achter de optocht aan. Door mijn zoon raakte ik ook veel meer betrokken bij het dorp, als voorzitter van het Oranjecomité en van de ouderraad van de OBS.’ Nu hun zoon het huis uit is, zijn Betty en Herman weer wat meer georiënteerd op de stad.

Veranderingen?
‘Laat Garmerwolde Garmerwolde blijven’, vindt Betty. ‘Ik ben bang dat de eigenheid van het dorp verloren gaat. Het klinkt misschien conservatief, maar zo voel ik dat.’
‘Dat is de emotie’, zegt Herman. ‘Maar de feiten zijn anders.’ Herman spreekt uit ervaring. Hij zat in 2008 in de gemeenteraad van Ten Boer. In die tijd kwam een groot deel van het gemeentepersoneel van Ten Boer in dienst van de gemeente Groningen, omdat dat effectiever was. ‘Iedereen was toen nog tegen gemeentelijke herindeling, daarom werd voor deze toen nog unieke oplossing gekozen.’ Later begeleidde hij als projectleider de gemeentelijke herindeling waarbij Reiderland, Scheemda en Winschoten fuseerden tot de nieuwe gemeente Oldambt. Nu werkt hij daar als gemeentesecretaris. ‘Na twee jaar hebben we een enquête gehouden. Daaruit blijkt dat de inwoners veel meer zien van de ambtenaren en de bestuurders dan daarvoor. Mijn kreet is: schaalverkleining door schaalvergroting. Als ik zie hoe de gemeente Groningen de zaken aanpakt, ben ik niet bang dat we opgeslokt worden. Kijk bijvoorbeeld naar Lewenborg. Daar krijgen ze een soort eigen gemeenteraad en een eigen budget.’

Voordelen en nadelen
‘De nadelen wegen niet op tegen de voordelen’, denkt Herman. ‘Een nadeel kan zijn dat de lijntjes met het bestuur niet meer zo kort zijn. Maar het voordeel is dat een grotere gemeente veel meer kan bereiken. Denk aan de belangenbehartiging van mensen met aardbevingsschade. En ook aan alle grote taken die gemeentes er de laatste jaren bij hebben gekregen zoals de maatschappelijke ondersteuning en de jeugdzorg.’
Ook de angst dat het geld straks naar grote projecten in de stad gaat, zoals het Forum, ten koste van voorzieningen in Ten Boer, deelt Herman niet. ‘Je ziet juist dat gemeenten na herindeling heel voorzichtig zijn om te voorkomen dat ze kleinere gemeenten tekortdoen.’
Wat ze hopen voor de toekomst? Betty: ‘Het is goed zoals het gaat worden.’

Anne Benneker

 

Worden we er nu beter of slechter van?

Wat zeggen de cijfers over wonen in Ten Boer of Groningen

 

Er is veel onderzoek gedaan naar hoe we wonen en werken en op welke manier onze directe omgeving daar invloed op heeft. Als noordelingen schijnen wij ons het meest gelukkig van Nederland te voelen. Maar hoe zit dat met ons als Ten Boersters? En nog interessanter: hoe staat dat in verhouding tot de Stadjers? Gaan we ons straks anders voelen na de herindeling?
De G&T legde de statistieken naast elkaar.

Geluk is lastig in cijfers uit te drukken, maar er zijn verschillende factoren die er samen voor zorgen dat we ons gelukkig voelen. Denk aan gezondheid, gezelschap, omgeving en veiligheid.

Gezondheid
Inwoners van Groningen voelen zich minder gezond dan inwoners van Ten Boer (23,95% tegenover 20,08%). Dat is wel bijzonder wanneer je ziet dat de grootste groep inwoners van Ten Boer gemiddeld wat ouder is (45-65 jaar) dan de inwoners van Groningen (25-45 jaar) en als je weet dat het sterftecijfer hoger is. In 2018 overleden elf op de 1000 inwoners in Ten Boer, in Groningen waren dat er maar zes. Wat maakt dat we ons toch gezonder voelen… is het toch de saamhorigheid, rust en ruimte?

Gezelschap
Het percentage mannen en vrouwen is gelijk in Groningen, hoewel jonge mannen tot 30 jaar iets in de minderheid zijn in de stad. Ten Boer heeft 98 mannen op 100 vrouwen, waarbij de jonge mannen juist in de meerderheid zijn. De vrouwen in Ten Boer zijn gemiddeld wat ouder, met de mannen wordt het nadat zij de 80 jaar passeren hard minder (47 mannen op 100 vrouwen, terwijl dit in Groningen 56 op 100 is). Ben je op zoek naar een jonge man dan is de kans van slagen in Ten Boer dus groter, zoek je een ouder exemplaar, dan kun je beter naar de stad.
In Ten Boer zijn relatief meer mensen gehuwd (43%) dan in Groningen (21,9%), het percentage gescheiden mensen is nagenoeg gelijk. Veel meer Groningers wonen alleen: 62% van de huishoudens bestaat uit een persoon, tegen 28% eenpersoonshuishoudens in Ten Boer.
Gehuwd, samenwonend of geen van beide; in Ten Boer worden gemiddeld minder kinderen geboren. In 2018 werden er zes baby’s geboren op 1000 inwoners, in Groningen waren dat er negen. Mensen buiten de stad voelen zich meer verbonden met elkaar. Er is meer noaberschap en mensen ondervinden minder overlast van hun buren.

Omgeving
Ten Boersters wonen veel rianter dan Groningers. 77% van de inwoners van Ten Boer bezit een eigen huis, 38% van de Groningers heeft een koopwoning, en we hebben meer ruimte om ons huis. Wel hebben we minder voorzieningen in de buurt. Het aanbod in onderwijs en zorg is beperkt en winkels liggen op grotere afstand. Ook de keuze in (sport-)verenigingen en de aanwezigheid van horecavoorzieningen is veel kleiner. Maar dat lijkt ons niet minder gelukkig te maken.

Veiligheid
Het aantal misdrijven is in Ten Boer veel kleiner dan in de stad: er zijn een kwart minder geweld- en seksmisdrijven en een derde minder vernielingen tegen de openbare orde. Ook vinden er de helft minder diefstallen plaats dan in de stad.

Bovenstaande cijfers bieden geen garantie voor de toekomst. De G&T kan ook niet verantwoordelijk gehouden worden voor uw welbevinden na het lezen van dit artikel. En of we er statistisch gezien nu beter of slechter van worden? We laten het ons woongenot niet in de weg staan.

Yvonne Broekhuizen

Bronnen: CBS en Alle Cijfers


Gemeente Groningen verdubbelt haar oppervlakte

201812e

De dames van Jan Jacob Ritsema hebben geen weet van de vrees voor een forse
OZB verhoging. (foto Koos van de Belt)

 


Door de gemeentelijke herindeling krijgt de gemeente Groningen te maken met boeren binnen haar gebied. Wat dit betekent voor de boer vraag ik aan Jan Jacob Ritsema. Hij heeft zijn veeteeltbedrijf aan de Bovenrijgerweg in Thesinge. Samen met zijn vrouw Margreet Ritsema-Holtman runt hij het bedrijf met 130 melkkoeien. Aan de keukentafel hebben we een gesprek over de te verwachten gevolgen.

Verschillen
Ritsema: 'Voor de ondernemer is het allemaal nog afwachten. De onroerend zaakbelasting ligt in de gemeente Groningen 48% hoger dan in Ten Boer. Wat gaat er berekend worden en komt er een overgangsfase? Dit is allemaal nog onzeker. Het is onbegrijpelijk dat hierover niet vooraf aan de herindeling besluiten zijn genomen. Ambtelijk verandert er niet veel. Al minstens tien jaar is dit werk door de gemeente Groningen overgenomen. Natuurlijk is er een wereld van verschil tussen de stad en het platteland. De gemeente Groningen heeft haar oppervlakte verdubbeld maar haar inwonertal niet. Burgemeester den Oudsten heeft eens gezegd dat hij niet of nauwelijks met boeren te maken heeft gehad. Volgend jaar legt hij zijn functie neer. Voor de nieuwe grote gemeente Groningen is het goed dat er een blanco persoon burgemeester wordt. Op 2 januari wordt de nieuwe gemeenteraad geïnstalleerd. Deze zal op zoek gaan naar een geschikte opvolger, hopelijk met oog voor de verschillen tussen stad en platteland.'

Politicus
Jan Jacob Ritsema stond voor het CDA op de tiende plek in de kieslijst voor de gemeenteraadsverkiezingen op 21 november jongstleden. Hij kreeg 237 voorkeurstemmen. Hierdoor is hij heel gemotiveerd om voor zijn achterban de fractie te ondersteunen. 'In het bijzonder zet ik me in voor Ten Boer en omstreken. Ik noem dit vaak de parel van de gemeente! Het CDA heeft twee zetels in de gemeenteraad. Ik maak deel uit van het bestuur van het CDA in de gemeente Groningen. Ik zal de twee raadsleden informeren over zaken die spelen in deze hoek en via hen me hard maken voor onze omgeving'.

Truus Top-Hettinga


Geboren in de Gemeente Ten Boer

201812f         201812g

 

 201812h         201812i

Veel ouders kiezen voor - of moeten - bevallen in het ziekenhuis. Sara (3 jaar) en Tijn (0 jaar), Fien (3 jaar) en Tara (2 jaar) zijn thuis in Thesinge geboren, Ilva (bijna 3 jaar) in Garmerwolde. Zij zijn de laatsten die nog als geboorteplaats Ten Boer in hun paspoort zullen krijgen. Hier staan ze van linksboven naar rechtsonder op de foto met hun moeders Ellen Kadijk, Naomi Wormmeester, Merith Rosman en Laura Koops. Wij hebben overigens ons uiterste best gedaan om de laatste Gamerwolder en Thesinger baby's en peuters te vinden. (Thesinger foto's Koos van de Belt; foto Laura en Ilva door Wokkel)

 

Wat betekent de herindeling voor GEO?


Voetbalvereniging GEO heeft maar liefst zeventig jaar te maken gehad met B&W van Ten Boer. Dat heeft geleid tot een goede samenwerking.

Tot nu toe
De lijnen waren kort: als ik iets wilde bespreken kon ik vrijwel altijd de verantwoordelijke persoon (gemeenteambtenaar of wethouder) gemakkelijk bereiken. Dat leidde tot snelle besluitvorming. Essentieel was dat we elkaar kenden, dat overlegt zo veel gemakkelijker. Zo is de laatste vijftien jaar veel tot stand gebracht: een nieuw hoofdveld, de aanleg van een kunstgras trainingsveld, nieuwe dug-outs. En mede dankzij subsidie van de gemeente kunnen we binnenkort LED -verlichting bij het trainingsveld aanleggen. Ook in de periode dat de gemeente Ten Boer ‘onder curatele’ stond van de Rijksoverheid hadden wij goed contact met elkaar.
Ik heb de inbreng van de gemeente Ten Boer ervaren als zorg op maat; er werd rekening gehouden met de specifieke situatie van de kleine dorpsvereniging. Daarbij kregen wij altijd waardering voor de grote mate van zelfwerkzaamheid bij onze club.

Straks
Na de fusie verwacht ik een zakelijker contact. Ik hoop op het voortbestaan van korte lijnen: een vast aanspreekpunt bij de gemeente. Wij willen graag een ambtenaar die wij kennen en die een langere periode onze contactpersoon is.
We gaan zaken doen met Sport050. Deze dienst is verantwoordelijk voor alle gemeentelijke sportcomplexen. Daarbij gebruikt de gemeente graag de term ‘gelijk speelveld’. Ik begrijp heel goed dat het uitgangspunt gelijke monniken, gelijke kappen is, maar ik hoop ook op waardering voor en rekening houden met het dorpse karakter van onze club. 
Deze maand ondertekenen we nog een gebruikersovereenkomst. Daarin staan onder andere afspraken over de jaarlijkse vergoeding voor onze robotgrasmaaier. We zijn (nog) de enige vereniging in de gemeente Groningen met zo’n maaier en wij hopen dat de gemeente deze overeenkomst ook in de toekomst zal blijven respecteren. Als ik het optimistisch bekijk: misschien biedt de grootschaligheid van de nieuwe gemeente ook wel meer financiële mogelijkheden voor de kleine sportverenigingen.


Wim Benneker, scheidend voorzitter GEO

Kerstverhaal

'Het snijt, het snijt!', riepen de jongens.
'Ja', zei vader, een man van weinig woorden. 'Nou, dan gaan we deze kerstavond niet naar de kerstnachtdienst ', zei moeder, een vrouw van veel woorden. 'Dan kan ik me lichamelijk en geestelijk voorbereiden op morgen, want dan is vader jarig, hè?' 'Ja', zei vader. En toen kwam de dominee voorbij. Tja, wat zou die er van vinden als iedereen zo dacht als moeder? Dan zou hij voor lege banken preken. 'Maar wat gaan we dán doen vanavond?' vroeg Paul, de jongste zoon. 'We kunnen naar de televisie gaan kijken; eerst is er een protestantse dienst en dan om twaalf uur een roomse dienst.' 'Dat heet een middernachtmis', verbeterde Pieter, de oudste zoon.
'Ja', zei vader en dan bedoelde hij: laten we dat doen. 'Tijd?', zei vader en dan bedoelde hij: hoe laat is het? Niemand reageerde. Toen kwam moeder met een idee. 'Over een uur begint de dienst. We hebben dus nog een uur min vijf minuten, want je wilt toch niet op de laatste minuut binnenkomen. Bovendien kunnen we niet op de fiets, want de gemeente komt hier altijd als laatste strooien.' 
'Dus', vervolgde ze, 'dat betekent dat we moeten lopen. Over twintig minuten gaan we weg'. 'Akkoord' zeiden de jongens. En vader, die zei niets, hij knikte alleen.

Toen ze halverwege waren, begon de grote klok te luiden en hield het op met sneeuwen. 'Hoor hoe schoon klinkt klokgelui in kerstmistijd', zei moeder. Dat was een lied dat ze vroeger op het zangkoor had gezongen. 'Een mooi lied, maar ja, je kon het alleen zingen met kerst.' 'Misschien…', zo redeneerde ze, 'als je Kerstmis nu veranderde in Pasen of Pinksteren…' 'Ja', zei vader. 'Ach nee', zei moeder, 'Pinksteren, daar heb ik niks mee. Dan denk ik aan dat liedje 'Op een mooie Pinksterdag'. Bovendien is het dan niet koud en ligt er geen sneeuw.' 'U zingt nog regelmatig', riep Pieter. Geen jij of jou, maar u, dat hadden de jongens geleerd van oma, de moeder van vader, die kwam uit Duitsland en daar zeg je niet zomaar jij.

'Uitluiden', zei vader. 'Nee hoor', zei moeder, 'we kijken goed uit, dus we glijden zo maar niet uit.' 'Nee, vader bedoelt dat het luiden geleidelijk ophoudt', zei Paul. En inderdaad: even later was het stil. Voordat ze de kerk binnen gingen vielen de sneeuwvlokken weer.
'Goedenavond, welkom', zei de koster. De hervormde gemeente in het centrum van het dorp (groot kerk, zei vader altijd, om woorden te sparen), had het gebouw aan de Stichting Oude Groninger Kerken overgedaan. 'Kijk eens', zei moeder, 'dat is goed geregeld, daar rechts zijn nog vier plaatsen vrij en niet tegen die koude muur aan!' Daar zat een echtpaar uit Zuid-Holland. Ze woonden hier al jaren, maar hadden geen kinderen.
Voor aanvang speelde een korps uit de stad. Vroeger had het dorp een eigen muziekkorps. Pieter had daar niets mee. hij was liefhebber van orgelmuziek, vooral van Bach. Toen kwam de kerkenraad binnen, met de dominee. De ouderling van dienst heette iedereen welkom en speciaal het muziekkorps oet Stad, dat ondanks de barre weersomstandigheden de tocht naar het mooie, oude dorp had aangedurfd. 'Wacht eens even', dacht Pieter, 'waarom heet hij de organist niet welkom?' Het eerste lied was 'Daar is uit 's werelds duistre wolken'. Je zag vader denken: 'Een gezang…'. Hij had niks met gezangen. Het muziekkorps begeleidde hen. Op het moment dat de dominee de woorden Heden verkondig ik u grote blijdschap uitsprak, ging de zware eikenhouten deur open en kwam de organist binnen. 'Waar komt die zo laat vandaan?' zag je veel mensen denken, 'uit de kroeg? Uit een andere kerk?'
'Boven mijn preek zet ik: Een warme deken voor koning David', zei de predikant. 'Ach natuurlijk', dacht Pieter, 'uit het huis van David, zo had hij het net voorgelezen. Maar hoe zat dat met die deken?' De dominee begon: 'in beide verhalen, dat van Maria en Jozef én dat van koning David, is sprake van een maagd. Koning David was oud en hoogbejaard en hoewel men hem met dekens toedekte, werd hij niet warm.' Vader zei uiteraard niets onder de preek, maar dacht wel: ’Hou older, hou kolder.' 'Toen riepen zijn dienaren: Men zoeke voor mijn heer, de koning, een jonge maagd, opdat zij de koning ten dienste sta en hem tot verzorgster zij en hem koestere, zodat de koning warm worde.' 'Ach, de buurtzorg komt om de hoek kijken', dacht moeder. 'Nou dan was de koning in goede warme handen.' Ondertussen waren er enkele boeren in slaap gevallen. Ze roken naar mest en aftershave. Het was warm in de kerk en ondanks de harde banken verslapte de aandacht. Logisch, ze kwamen zo uit de warme stal door de kou naar de warme kerk. Maar was het niet zo, dat Christus het zijn beminden in de slaap geeft?

'Amen', klonk het opeens. 'We zingen Stille nacht, Heilige nacht', zei de voorganger. Geen woord over de organist, terwijl die nu toch echt de samenzang mocht begeleiden. Bijna aan het eind van de dienst kwam de vrouw van de koster hijgend binnen. De dominee hield zijn mond, het muziekkorps keek verbaasd op en de organist, hij speelde Lang zal hij/zij leven. Jantiena, zijn vrouw, had namelijk een kind gebaard! Daarom was hij later gekomen, het kon ieder moment gebeuren.
Nadat de familie was teruggelopen – het sneeuwde nog steeds – namen ze nog een borrel op het kind van de organist en op de verjaardag, over een uur, van vader. Maar vader maakte de eerste uren van zijn verjaardag op eerste kerstdag nooit mee. Die was allang in dromenland!

Jakob van der Woude

  

Beste (waarnemend) burgemeester,

201812j

Met brandende lampjes is de kerstboom
van Dorpsbelangen een sfeervol baken voor de
fietsers en automobilisten op de Rijksweg
(foto Sieb Klaas Iwema)


In het kader van de herindeling hebben wij als bestuur dorpsbelangen gedachten over een nieuwe gemeente, die we graag met u willen delen.

Gedachte 1: nieuwe ronden, nieuwe kansen, sommige dingen zullen beter worden en andere wellicht niet, maar iets nieuws biedt in elk geval kansen.

Gedachte 2: bewoners zijn hier erg betrokken bij hun leefomgeving; daar is, ook door u, waardering over uitgesproken en wij voegen daaraan toe: neem deze betrokkenheid serieus, put your money where your mouth is. Dat hoeft niet altijd letterlijk door geld te geven, maar kan ook door wet- en regelgeving of door flexibel beleid.


Gedachte 3: iets vergroten heeft als risico dat er (nog) meer in systemen wordt gedacht… Hoe blijft er oog voor de eigen schaal van deze omgeving, hoe blijft beleid dichtbij en op maat als het nodig is?


Wij, als bestuur, gaan in elk geval voor een goede samenwerking binnen het gebiedsteam en hopen over een jaar te kunnen zeggen: 'Zo vlot als dingen nu gaan, zo helder als er nu wordt gecommuniceerd, wow, die nieuwe gemeente is nog een beter idee dan we hoopten!'

Namens het bestuur van Dorpsbelangen Garmerwolde,

Nynke Kloppenburg

 

Beste ambtenaren en bestuurders van de gemeente Ten Boer,

Nog een paar nachtjes slapen in de gemeente Ten Boer! Vanaf 1 januari a.s. wonen we niet alleen in de provincie Groningen maar ook in de gemeente Groningen. Waarschijnlijk slapen wij er niet minder om.
U als ambtenaar of bestuurder van de gemeente Ten Boer daarentegen krijgt meer voor de kiezen. Gelukkig was de gemeente Groningen altijd al dichtbij en de samenwerking al innig. Als inwoners van de gemeente Ten Boer (nog een paar dagen) wensen we dat iedereen snel zijn draai in de nieuwe organisatie zal vinden. Wij rekenen erop dat u (hopelijk samen met uw nieuwe collega’s uit Groningen en Haren) net zo dichtbij en benaderbaar zult zijn als 'vroeger'. Namens Dorpsbelangen Thesinge wens ik u (ook in ons eigen belang) een vlotte, prettige en uitdagende overgang naar de (nieuwe) gemeente Groningen.

Met groeten uit Thesinge, namens Dorpsbelangen Thesinge,

Hans Wind, voorzitter

 

201812k

Jan van der Veen maakt het Peter Tjeerdsma gemakkelijk om de kerstboom van zijn jas te ontdoen. Op de achtergrond de kerstboom voor volgend jaar. (foto Koos van de Belt)


Gemeentelijke publicaties na de transitie

Nu de overgang van gemeente Ten Boer naar gemeente Groningen welhaast een feit is, vroegen we ons af of de tweewekelijkse uitgebreide meldingen van onze gemeente ook in de toekomst in de Noorderkrant blijven verschijnen. Die krant meldde het antwoord zelf al: kijk voortaan op de website van de gemeente Groningen of in een app. Maar wat nou als je geen internet hebt, of er niet mee wilt werken? We gingen te rade bij Freek van der Ploeg, sinds jaar en dag het altijd bereidwillige ambtelijk orakel van Ten Boer.

Aan de telefoon gaat Freek er uitgebreid voor zitten en vertelt hij honderduit. Hij beaamt dat het een verschraling is dat de informatievoorziening nu alleen nog digitaal is. 'Aan de andere kant', zo filosofeert hij, 'nadat de telefoon zijn intrede deed waren er eerst ook veel mensen die er geen hadden.' Hij heeft wel gelijk, de boekdrukkunst is uiteindelijk ook aan niemand voorbij gegaan. Lichtpuntje is dat bestemmingsplannen, ingrijpende (qua bereikbaarheid) werkzaamheden en (raar woord) hogerewaardebesluiten - schijnt iets met geluidsoverlast te zijn - wel in de Noorderkrant blijven verschijnen.
Niet zonder trots vertelt Freek: 'De gemeente Ten Boer was overigens wel heel scheutig met informatie: wij publiceerden als extra service altijd al veel meer dan we wettelijk verplicht waren. De gemeente Groningen deed dat niet en beperkte zich tot wat moest. Dat betekent in de praktijk dat alles wat (wettelijk) niet in de krant hoeft, op websites en dergelijke staat en alleen dat wat wettelijk moet worden gepubliceerd in de krant komt.' We praten nog wat over de verplichting van de burger om op de hoogte te zijn van alles wat de overheden zoal op papier publiceren, in de kranten, maar ook in de Staatscourant. Die werd vroeger zelfs in vitrines opgehangen voor hen die geen krant lazen… Freek meldt dat de overheden zich realiseren dat ze er niet vanuit kunnen gaan dat iedereen de informatie verneemt, maar dat dit mettertijd goedkomt, wanneer iedereen als vanzelfsprekend internet gebruikt.
Het komt er dus op neer dat we voortaan op de website van de gemeente Groningen moeten gaan neuzen en daar (via een kaartje op overheid.nl) specifieke informatie over onze omgeving kunnen vinden. En dat de bestemmingsplannen, ingrijpende werkzaamheden en hogerewaarde-dingen vertrouwd in de Noorderkrant blijven verschijnen, voortaan zelfs wekelijks. Diezelfde formule is bedacht voor Haren: daar kan men de belangrijke wijzigingen in het Harener Weekblad lezen.
Een aantal links is www.gemeente.groningen.nl en www.overheid.nl/aankondigingen-over-uw-buurt/.
Op die laatste site kunt u zich ook aanmelden voor de attenderingservice.
Er is ook een app (beschikbaar voor Apple, Android en Windows) met de naam 'Groningen – OmgevingsAlert'.

Interactief
Wat betreft de digitale mogelijkheden valt er ook niet aan het begrip interactief te ontkomen. U kunt zich namelijk niet alleen abonneren op een nieuwsbrief (per e-mail – zie de hierboven genoemde attenderingservice), maar zelf ook ideeën, tips of meldingen doen via e-mail. En wel (ja dat dacht u misschien al) door een e-mail te sturen naar f.van.der.ploeg@tenboer.nl. U kunt zich abonneren op de nieuwsbrief van de gemeente Groningen op de pagina gemeente.groningen.nl/nieuwsbrieven-en-social-media. Vink daar 'Nieuwsbrief Ten Boer' aan en vul uw naam en e-mailadres in. Voor fans van sociale media melden we dat onze nieuwe gemeente ook nog actief is op Twitter, Facebook, LinkedIn, Instagram en bereikbaar is via WhatsApp op nummer 06 12 82 39 73.

Rest ons nog te vermelden dat de vertrouwde afvalwijzer onveranderd in de bus zal blijven vallen en ook, zoals vroeger, te downloaden blijft (alleen uw postcode en huisnummer invullen) van de site van de nieuwe gemeente. Freek: 'We doen ons best zoveel mogelijk van de oude vertrouwde communicatie in stand te houden.' En ja, u begreep het al, onze Freek van der Ploeg blijft gemeenteambtenaar en blijft onze vraagbaak.

Jan Ceulen

 

201812l      201812m

De plaatsnaamborden van Garmerwolde en Thesinge zullen vervangen moeten worden.
Of beide plaatsen in de toekomst op Wikipedia als wijk van Groningen zullen worden vermeld (zoals b.v. Hoogkerk), of als zelfstandige plaatsen in de gemeente Groningen zal blijken.
(foto's Koos van de Belt)

De mening van bewoners

We vroegen ons als redactie af hoe er in onze dorpen gedacht werd over de gemeentelijke herindeling en stelden bewoners de volgende vraag: 'Wat vind je ervan dat we bij de gemeente Groningen komen?' Hieronder een aantal reacties.

Rik de Vries (18 jaar) uit Thesinge
Ik heb er eigenlijk geen echte mening over. Het voelt wel anders als je zegt dat je bij de gemeente Groningen hoort in plaats van de gemeente Ten Boer. Ik voel me toch meer dorps.

Annelies Hofstede uit Thesinge
Eigenlijk verwacht ik niet zoveel veranderingen. De doorsnee burger zal er niet veel van merken. De samenwerking met de Stad was al ingezet. En als de loketfunctie in Ten Boer behouden blijft kunnen we daar gewoon terecht voor alle regelzaken. 

Rob Braspenning, Garmerwolde
We krijgen straks als dorp te maken met de overgang van de gemeente Ten Boer naar de gemeente Groningen. Ik denk dat er in het begin weinig gaat veranderen voor ons als dorp. Het loket in Ten Boer zal namelijk eerst nog blijven bestaan. Je kunt daar dan nog steeds terecht voor persoonlijke zaken. Dit is om de overgang naar de gemeente Groningen zo geleidelijk mogelijk te maken. Dat vind ik ook erg belangrijk, omdat een dorp als Garmerwolde heel anders in elkaar steekt dan de stad Groningen. Er zal dus eerst weinig veranderen, maar langzamerhand zullen er wel veranderingen plaatsvinden denk ik. De gemeente Groningen heeft bepaalde zaken namelijk anders geregeld dan Ten Boer. Garmerwolde zal daar dus op bepaalde vlakken ook in mee moeten gaan. Ik denk dat er wel kansen zullen ontstaan voor nieuwe initiatieven. Er wordt straks namelijk op een andere manier naar de dorpen binnen de gemeente gekeken. Zo'n frisse kijk kan best wel zorgen voor goede ontwikkelingen.
Ik krijg ook wel het idee dat ze er binnen de gemeente Groningen steeds beter van bewust raken dat het er in dorpen heel anders aan toegaat dan in de stad. Het is voor mij ook belangrijk dat we echt het eigen karakter van het dorp bewaren, maar tegelijkertijd ook niet achterblijven bij de ontwikkelingen die zich in de stad voordoen. Het zijn namelijk vaak de kleinere dingen die een dorp maken tot wat het is. De stad en de omringende dorpen kunnen veel van elkaar leren. Op die manier moeten we zorgen dat we een gemeente creëren die voor iedereen fijn is om in te wonen.

Karlijn van den Berg (16 jaar) uit Thesinge
Ik heb niet echt een mening. Ik heb wel een vraag. Zou er wel een vestiging overblijven om je paspoort op te halen? Ik denk wel dat als wij veranderingen willen in het dorp dat wel wat langer kan gaan duren. Ik snap niet helemaal waarom Haren en Ten Boer wel bij Groningen komen en waarom wij niet net als Bedum bij een ‘dorpengemeente’ komen, zoals de nieuwe gemeente die Het Hogeland gaat heten.

Rudy Noordenbos, particulier gymzaalverhuurder Thesinge
Ik vind het prima dat we nu bij Groningen horen, echt waar. Maar ik ben wel benieuwd hoeveel kleine dingen er de komende tijd fout zullen gaan. Zo gebruikt de basisschool in Thesinge mijn gymzaal en de gemeente Ten Boer betaalt de zaalhuur. Goed geregeld, nooit problemen. Maar vorige week, toen ik een factuur wilde schrijven voor de komende periode, bedacht ik dat ik nog niets gehoord had over de overgang. Waar stuur ik mijn rekening nu naartoe? Zou ik een contactpersoon hebben? Vroeger belde ik dan even met de gemeente. Maar wie bel ik in Groningen? Welk nummer?

Simon Spanninga, Agrishop Garmerwolde
De OZB belasting voor zakenpanden wordt natuurlijk veel duurder. En de hondenbelasting. Alles wordt duurder. Ik snap het ook wel: het kan natuurlijk niet zo zijn dat mensen in Groningen een ander tarief voor bijvoorbeeld rioolrechten betalen dan in Ten Boer en Haren. Veel wordt nu ook al door de stad uitgevoerd, maar dan volgens de regels van Ten Boer.
Met name die OZB, daar mogen ze nog weleens naar kijken… Het is toch wel iets anders als je op het platteland woont dan in de stad.

(Reactie van de redactie: op de website van het Noordelijk belastingkantoor, de uitvoerder van de stad-Groninger belastingen, staat: 'Belastingsoorten blijven gelijk. U betaalt in 2019 dezelfde soorten belastingen en heffingen als nu. In het gebied van de voormalige gemeente Ten Boer betaalt u geen hondenbelasting.' Ook staat er dat de gemeenteraad vóór 1 april de OZB-tarieven vaststelt… Afwachten dus!)

Alex Mollema, Dorpsbelangen Thesinge
Ik denk (en hoop) dat er voor het dorp Thesinge en haar inwoners niet veel verandert. We hebben als Dorpsbelangen een dorpsvisie ingediend waarin we de voor het dorp belangrijkste zaken hebben beschreven. Dat zijn o.a. het behoud van het dorpskarakter en van de korte lijnen. Dus geen stadsuitbreiding richting Thesinge en een snel bereikbaar loket voor het regelen van (reis)documenten. Omdat Ten Boer al veel langer samenwerkt met de gemeente Groningen zijn er al veel gezamenlijke faciliteiten ontwikkeld. Zoals een meldapp waarmee zaken als losse tegels en ander openbaar onderhoudswerk snel kunnen worden doorgegeven, zodat ze snel worden hersteld. De verdeling van de subsidiegelden voor (dorps)activiteiten moet nog worden afgestemd. Hopelijk blijft dit op hetzelfde (of hoger) niveau als we gewend zijn. Het (informele) contact met een ambtenaar, raadslid of wethouder van Ten Boer zal wel anders worden in een grotere gemeente. Daar moeten we als dorp, en als Dorpsbelangen, een weg in vinden zodat het dorp Thesinge goed op het netvlies blijft staan van de nieuwe gemeente Groningen.

Marinus Vermue uit Thesinge
Ratio en gevoel verschillen bij mij. Verstandelijk begrijp ik wel dat de gemeente Ten Boer te klein was. Gevoelsmatig maak ik mij ook wel zorgen. Houdt de gemeente Groningen, toch een stadse omgeving, wel voldoende rekening met de belangen van het platteland?

 

Uitspraken op de koffiemorgen in Garmerwolde