Maandelijks Nieuwsblad voor Garmerwolde Thesinge en omstreken

28e jaargang maart 2003
 

Wandelen door het bestuurlijk landschap

De komst van burgemeester mevrouw Rika Pot ging gepaard met veel veranderingen in de Gemeente Ten Boer. Twee weken na haar installatie, de 1e maart 2002, begon de grote verbouwing van het gemeentehuis. Ook nieuw: Een vrouwelijke burgemeester na een serie mannelijke voorgangers. Een nieuw gekozen gemeenteraad en college van wethouders. De nieuwe gemeentesecretaris begon kort daarna aan zijn nieuwe functie. En bovendien de invoering van het (landelijke) duale stelsel.

Nieuwe uitdaging
Voor mevrouw Pot zelf is het ook een nieuwe uitdaging.
Functies in Twente en
Groningen waarin het stimuleren
van volwassenen-
educatie een grote rol speelde; ambtenaar van de Gemeente Groningen, een wethouderschap van negen jaar in de gemeente Marum en een directeurschap bij de 

  

   

(Foto: Wolter Karsijns)

Schoolbegeleidingsdienst Drenthe gingen aan het burgemeesterschap vooraf. De veelomvattende taakgebieden van een burgemeester in een kleine gemeente geven veel afwisseling in de uitvoering van dit ambt.Eigenlijk had boven de advertentie in de staatscourant moeten staan: "Gevraagd een duizendpoot". De enige fulltime bestuurder naast twee parttime wethouders (Jurjens en Zwerver) krijgt beduidend meer in de portefeuille dan een burgemeester van een grotere gemeente. Op de website van de gemeente Ten Boer staat de verdeling van de portefeuilles vermeld. Naast de gebruikelijke burgemeesterstaken als Openbare Orde en Veiligheid en Algemeen Bestuur vragen nog een achttal zaken aandacht en sturing. Met allerlei zaken inhoudelijk en bestuurlijk bezig zijn, is juist datgene wat mevrouw Pot heel leuk vindt: "Zaken als inrichting van kernen, cultuur, het zwembad, vluchtelingenzorg maken deel uit van het concrete leven. Hoe gaan mensen met elkaar om en leven ze met elkaar. In samenhang proberen het beste eruit te halen en de juiste richting aan te geven."

Nieuwe werkomgeving
In het gemeentehuis van Ten Boer is het een komen en gaan van timmerlui, opzichters en installateurs. De verbouwingsfase, die een jaar heeft geduurd, nadert zijn einde. Eind maart sluit het gemeentehuis twee dagen de deuren en wordt de laatste hand gelegd aan de afwerking van de vloeren en andere zaken. Eindelijk kunnen de ambtenaren hun vaste werkplek weer innemen. Of veranderen van werkplek, want er is niet voor niets verbouwd. Er zijn nieuwe ruimtes gecreŽerd om een ieder goed te kunnen huisvesten.
De entree van het gemeentehuis is nu een beetje onoverzichtelijk. "Hier melden" staat er op een papiertje, en ik zie tegelijkertijd een bel op een "balie". Het werkt, er verschijnt iemand vanachter een muur en staat me te woord. Het interview met de burgemeester, mevrouw Pot, wordt gehouden in het voorhuis, in de statige burgemeesterskamer. Deze kamer met veel bruine en groene tinten is niet meegenomen in de opknapbeurt. De hal en de andere zijde van het voorhuis van de oorspronkelijke boerderij zijn wel van een fris licht kleurtje voorzien.

Nieuwe bestuursvorm
Hoe zit het nu met (de invoering van) het duale stelsel. Even een lesje politicologie: Na de gemeenteraadsverkiezingen van 6 maart 2002 is in alle gemeentebesturen het duale stelsel ingevoerd. Kernpunt van het dualisme is de scheiding van de machten. In de oude situatie liepen de bevoegdheden van de raad en het college door elkaar heen. In het nieuwe systeem is de taak van de raad kaderstellend en controlerend. Het college is het dagelijks bestuur. Het college van B&W bestuurt de gemeente, de gemeenteraad controleert, draagt ideeŽn aan en stelt de beleidskaders vast.

De wethouder is in het duale stelsel geen raadslid meer. Sterker nog: ook anderen dan gekozen raadsleden kunnen wethouder worden. Ze mogen zelfs van buiten de gemeente komen (hoewel 't wel de bedoeling is dat ze daar binnen een jaar komen wonen). Na de verkiezing tot wethouder wordt de lege stoel ingenomen door de eerstvolgende op de lijst van zijn partij.

Dualisering moet er verder toe leiden dat de taakverdeling in het gemeentebestuur helderder wordt; de burger kan meer zicht krijgen op de gang van zaken. Een ander gevolg is dat raadsleden meer tijd hebben voor contact met hun achterban en met burgers in het algemeen. De raad zal in de komende tijd gaandeweg naar de nieuwe rol toe groeien: minder bestuursbevoegd≠heden, besturen op hoofdlijnen. De raad gaat terug naar een aantal kerntaken: kaders stellen, verordenen en controleren. De raad gaat ook over de begroting. Om de nieuwe rol goed te kunnen vervullen (besturen op hoofdlijnen, controleren van het college) heeft de raad per 1 maart 2003 ondersteuning van een eigen secretaris, raadsgriffier genaamd.  De griffier, mevrouw Faber, staat ten dienste van de raad als geheel. Wat de gemeentesecretaris dhr. G. Heiminge (de hoogste ambtenaar in een gemeente) betreft: Hij is benoemd door de raad, maar vanwege zijn rol toch meer gebonden aan het college. Vandaar de benoeming van een raadsgriffier. Dit in het kort een lesje politicologie.

Het is wennen, voor alle betrokkenen. Uiteindelijk zal de burger het moeten merken: de raad krijgt (nog) meer feeling met de burger, de wensen van de burger worden vertaald in een beleid. De raad zet de hoofdlijnen en kaders van dit beleid uit en het college is verantwoordelijk voor de invulling hiervan. Het werk wordt uitgevoerd door de diverse diensten binnen het gemeentelijk ambtenarenapparaat. Uiteindelijk is de taak van de raad om te controleren of het beleid in hoofdlijnen en binnen de gestelde kaders is uitgevoerd.

Een voorbeeld: Hoeveel geld wordt er besteed voor groen in de gemeente en wat moet er voor dat geld gebeuren? De raad stelt vast of er al dan niet milieuvriendelijke onkruidbestrijding wordt gebruikt en peilt de behoefte van de diverse kernen in grote lijnen. Welke soort heesters ervoor worden geplant, is uiteindelijk de taak van de dienst Openbare Werken. Evenals de uitvoering. Als het maar binnen het door de raad gestelde budget blijft. Het college is verantwoordelijk voor de verdere uitwerking.

De missie: Klantvriendelijkheid centraal
Iedere zichzelf respecterende organisatie heeft een missie. De missie, vastgesteld in een beleidsstuk, is het uitgangspunt waaruit een organisatie werkt. De missie van de gemeente Ten Boer concentreert zich op klantgerichtheid, afstemming en samenhang van de diensten. De gemeentesecretaris stuurt het ambtenarenapparaat aan. De visie moet concreet worden. Hier≠voor is een lijn uitgezet. De burger staat centraal, de gemeente is dienstverlenend en voorwaardenscheppend voor de leefbaarheid in de gemeente. Er wordt veel inzet gevraagd van de medewerkers. Een nieuwe koers uitzetten ťn een verbouwing. Mevrouw Pot: "Ik spreek mijn waardering uit voor de grote betrokkenheid en inzet van de mensen tijdens de grootscheepse verbouwing. Het werken op steeds wisselende werkplekken, steeds weer verhuizen van kasten en bureaus, het vraagt nogal wat."

Wonen en werken in Ten Boer
Het is wettelijk vastgelegd dat de burgemeester zich binnen een jaar na aanstelling in de gemeente moet vestigen. Mede daarom woont mevrouw Pot sinds 1 januari in een huurhuis in de gemeente Ten Boer. Haar echtgenoot verblijft nog in hun, landelijk gelegen, huis in Niebert. Ze zijn op zoek naar een permanent woonstee binnen de gemeente Ten Boer, maar nemen hiervoor rustig de tijd. "Als je gewend bent om landelijk te wonen, stel je op dat gebied ook hogere eisen. In de tussentijd wonen we even apart. Onze dochter van 23 jaar volgt momenteel een kopstudie in Amsterdam na een HBO opleiding in de stad Groningen en is inmiddels uitgevlogen. Ik vind het leuk om nu in de gemeente te wonen, boodschappen te doen in het dorp; je komt sneller in contact en voelt je (nog) meer betrokken. Het werken in een kleine gemeente met beperkte financiŽle middelen en een klein ambtelijk apparaat vraagt de nodige creativiteit en flexibiliteit van een college, de raad en de ambtenaren. Juist dat is het aantrekkelijke van deze baan. Ten Boer moet zich als schakelgemeente tussen het stedelijke en landelijke gebied profileren. In het hoofddorp wordt druk gewerkt aan het realiseren van een winkelconcentratie. De gemeente moet ook op dat gebied iets te bieden hebben aan de bevolking. Zijn er geen voorzieningen, dan vloeit de koopkracht weg. Natuurlijk moet je niet de illusie hebben dat Ten Boer hťt winkelcentrum van het Noorden wordt, maar op beperkte schaal moet je wel iets bieden."

Kern hoofddorp Ten Boer
Op 17 maart 2003 is het centrumplan op feestelijke wijze geopend door op de ouderwetse manier een paal te heien.  Cluster 1 voorziet in de bouw van winkelruimte, met daarboven verdeeld over drie bouwlagen 27 koopappar≠tementen. Momenteel zijn de voorbereidingen in volle gang voor cluster 2, het gebouw waarin  een aantal voorzieningen komen op het gebied van gezondheidszorg: huisartsenpraktijk, fysiotherapie e.d. Ook hierboven worden appartementen gerealiseerd. Onderzocht wordt of dit in de koop- dan wel huursector zal worden ge≠bouwd. Daartussen ontstaat het zgn. Koopmansplein. Een impuls voor de middenstand, maar ook voor de gezondheidszorg en de zorg voor ouderen.

En de andere kernen dan?
Mevrouw Pot: "Natuurlijk worden de diverse kernen in de ge≠meente Ten Boer niet vergeten. In Thesinge vraagt o.a. de tweede fase van de reconstructie dorpskern en het kunstwerk aan de Haven de aandacht. In Garmerwolde is aandacht voor een nieuw woningbouwplannetje (plan Stollenga) en de verkeersveiligheid rondom de school. Initiatieven als een galerie zoals Abbemaar in Thesinge en een bezoekboerderij door de Garmerwolder van Zanten zijn pareltjes die een dorp levendig houden. Elk dorp in de gemeente Ten Boer heeft een eigen karakter en dat moet ook zo blijven! De Verenigingen voor Dorpsbelangen zijn een grote stimulans in de dorpen. Zij houden de burgers betrokken bij hun woonomgeving. We laten onze gedachten erover gaan hoe we de Verenigingen meer faciliteiten en (waar nodig) professionele ondersteuning kunnen bieden."

Het leven van een burgemeester is druk
Het was even passen en meten om een uurtje voor dit interview te plannen. Direct na onze afspraak vertrekt mevrouw Pot naar de stad Groningen. Een vergadering bijwonen van een Raad van Toezicht, ťťn van de vele (ik tel er vijftien) bestuurlijke functies die zij in combinatie met het burgemeesterschap vervult. Is er dan nog tijd voor iets anders? "Ja hoor, ik wandel graag. Samen met mijn man loop ik etappes van lange afstandsroutes als het Pieterpad en het Naoberpad. Dat kan op een tijd dat het ons uitkomt, je hoeft niet zoveel te plannen. Verder lees ik veel, ik houd mijn literatuur wel bij. Momenteel verdiep ik me in de rijke historie van Ten Boer en omgeving. Ik ben een gezelligheidsmens. Mede doordat ik op veel plekken heb gewoond, leer je gemakkelijk contacten leggen. Door de vele contacten binnen en buiten het ambt van burgemeester is mijn leven leuk en afwisselend. En van dat drukke, daar houd ik wel van!"

Nog even claxonneren als groet en daar verdwijnt mevrouw Pot vanaf het riante - ook vernieuw≠de - plein voor het gemeente≠huis. Op weg naar Groningen, hopelijk nog net voor de spits aan ... Wande≠lend (deze keer per auto) door het bestuurlijk landschap.

Roelie Karsijns-Schievink