Schoolbegeleidingsdienst Drenthe gingen aan het
burgemeesterschap vooraf. De veelomvattende
taakgebieden van een burgemeester in een kleine gemeente geven veel
afwisseling in de uitvoering van dit ambt.Eigenlijk
had boven de advertentie in de staatscourant moeten staan:
"Gevraagd een duizendpoot". De enige fulltime bestuurder
naast twee parttime wethouders (Jurjens en Zwerver) krijgt beduidend
meer in de portefeuille dan een burgemeester van een grotere
gemeente. Op de website van de gemeente Ten Boer staat de verdeling
van de portefeuilles vermeld. Naast de gebruikelijke
burgemeesterstaken als Openbare Orde en Veiligheid en Algemeen
Bestuur vragen nog een achttal zaken aandacht en sturing. Met
allerlei zaken inhoudelijk en bestuurlijk bezig zijn, is juist
datgene wat mevrouw Pot heel leuk vindt: "Zaken als inrichting
van kernen, cultuur, het zwembad, vluchtelingenzorg maken deel uit
van het concrete leven. Hoe gaan mensen met elkaar om en leven ze
met elkaar. In samenhang proberen het beste eruit te halen en de
juiste richting aan te geven."
Nieuwe werkomgeving
In het gemeentehuis van Ten Boer is het een komen en gaan van
timmerlui, opzichters en installateurs. De verbouwingsfase, die een
jaar heeft geduurd, nadert zijn einde. Eind maart sluit het
gemeentehuis twee dagen de deuren en wordt de laatste hand gelegd
aan de afwerking van de vloeren en andere zaken. Eindelijk kunnen de
ambtenaren hun vaste werkplek weer innemen. Of veranderen van
werkplek, want er is niet voor niets verbouwd. Er zijn nieuwe
ruimtes gecreëerd om een ieder goed te kunnen huisvesten.
De entree van het gemeentehuis is nu een beetje onoverzichtelijk.
"Hier melden" staat er op een papiertje, en ik zie
tegelijkertijd een bel op een "balie". Het werkt, er
verschijnt iemand vanachter een muur en staat me te woord. Het
interview met de burgemeester, mevrouw Pot, wordt gehouden in het
voorhuis, in de statige burgemeesterskamer. Deze kamer met veel
bruine en groene tinten is niet meegenomen in de opknapbeurt. De hal
en de andere zijde van het voorhuis van de oorspronkelijke boerderij
zijn wel van een fris licht kleurtje voorzien.
Nieuwe bestuursvorm
Hoe zit het nu met (de invoering van) het duale stelsel. Even
een lesje politicologie: Na de gemeenteraadsverkiezingen van 6 maart
2002 is in alle gemeentebesturen het duale stelsel ingevoerd.
Kernpunt van het dualisme is de scheiding van de machten. In de oude
situatie liepen de bevoegdheden van de raad en het college door
elkaar heen. In het nieuwe systeem is de taak van de raad
kaderstellend en controlerend. Het college is het dagelijks bestuur.
Het college van B&W bestuurt de gemeente, de gemeenteraad
controleert, draagt ideeën aan en stelt de beleidskaders vast.
De wethouder is in het duale stelsel geen raadslid meer. Sterker
nog: ook anderen dan gekozen raadsleden kunnen wethouder worden. Ze
mogen zelfs van buiten de gemeente komen (hoewel 't wel de bedoeling
is dat ze daar binnen een jaar komen wonen). Na de verkiezing tot
wethouder wordt de lege stoel ingenomen door de eerstvolgende op de
lijst van zijn partij.
Dualisering moet er verder toe leiden dat de taakverdeling in het
gemeentebestuur helderder wordt; de burger kan meer zicht krijgen op
de gang van zaken. Een ander gevolg is dat raadsleden meer tijd
hebben voor contact met hun achterban en met burgers in het
algemeen. De raad zal in de komende tijd gaandeweg naar de nieuwe
rol toe groeien: minder bestuursbevoegdheden, besturen op
hoofdlijnen. De raad gaat terug naar een aantal kerntaken: kaders
stellen, verordenen en controleren. De raad gaat ook over de
begroting. Om de nieuwe rol goed te kunnen vervullen (besturen op
hoofdlijnen, controleren van het college) heeft de raad per 1 maart
2003 ondersteuning van een eigen secretaris, raadsgriffier genaamd.
De griffier, mevrouw Faber, staat ten dienste van de raad als
geheel. Wat de gemeentesecretaris dhr. G. Heiminge (de hoogste
ambtenaar in een gemeente) betreft: Hij is benoemd door de raad,
maar vanwege zijn rol toch meer gebonden aan het college. Vandaar de
benoeming van een raadsgriffier. Dit in het kort een lesje
politicologie.
Het is wennen, voor alle betrokkenen. Uiteindelijk zal de burger het
moeten merken: de raad krijgt (nog) meer feeling met de burger, de
wensen van de burger worden vertaald in een beleid. De raad zet de
hoofdlijnen en kaders van dit beleid uit en het college is
verantwoordelijk voor de invulling hiervan. Het werk wordt
uitgevoerd door de diverse diensten binnen het gemeentelijk
ambtenarenapparaat. Uiteindelijk is de taak van de raad om te
controleren of het beleid in hoofdlijnen en binnen de gestelde
kaders is uitgevoerd.
Een voorbeeld: Hoeveel geld wordt er besteed voor groen in de
gemeente en wat moet er voor dat geld gebeuren? De raad stelt vast
of er al dan niet milieuvriendelijke onkruidbestrijding wordt
gebruikt en peilt de behoefte van de diverse kernen in grote lijnen.
Welke soort heesters ervoor worden geplant, is uiteindelijk de taak
van de dienst Openbare Werken. Evenals de uitvoering. Als het maar
binnen het door de raad gestelde budget blijft. Het college is
verantwoordelijk voor de verdere uitwerking.
De
missie: Klantvriendelijkheid centraal
Iedere zichzelf respecterende organisatie heeft een missie. De
missie, vastgesteld in een beleidsstuk, is het uitgangspunt waaruit
een organisatie werkt. De missie van de gemeente Ten Boer
concentreert zich op klantgerichtheid, afstemming en samenhang van
de diensten. De gemeentesecretaris stuurt het ambtenarenapparaat
aan. De visie moet concreet worden. Hiervoor is een lijn uitgezet.
De burger staat centraal, de gemeente is dienstverlenend en
voorwaardenscheppend voor de leefbaarheid in de gemeente. Er wordt
veel inzet gevraagd van de medewerkers. Een nieuwe koers uitzetten
én een verbouwing. Mevrouw Pot: "Ik spreek mijn waardering uit
voor de grote betrokkenheid en inzet van de mensen tijdens de
grootscheepse verbouwing. Het werken op steeds wisselende
werkplekken, steeds weer verhuizen van kasten en bureaus, het vraagt
nogal wat."
Wonen en werken in Ten Boer
Het is wettelijk vastgelegd dat de burgemeester zich binnen een
jaar na aanstelling in de gemeente moet vestigen. Mede daarom woont
mevrouw Pot sinds 1 januari in een huurhuis in de gemeente Ten Boer.
Haar echtgenoot verblijft nog in hun, landelijk gelegen, huis in
Niebert. Ze zijn op zoek naar een permanent woonstee binnen de
gemeente Ten Boer, maar nemen hiervoor rustig de tijd. "Als je
gewend bent om landelijk te wonen, stel je op dat gebied ook hogere
eisen. In de tussentijd wonen we even apart. Onze dochter van 23
jaar volgt momenteel een kopstudie in Amsterdam na een HBO opleiding
in de stad Groningen en is inmiddels uitgevlogen. Ik vind het leuk
om nu in de gemeente te wonen, boodschappen te doen in het dorp; je
komt sneller in contact en voelt je (nog) meer betrokken. Het werken
in een kleine gemeente met beperkte financiële middelen en een
klein ambtelijk apparaat vraagt de nodige creativiteit en
flexibiliteit van een college, de raad en de ambtenaren. Juist dat
is het aantrekkelijke van deze baan. Ten Boer moet zich als
schakelgemeente tussen het stedelijke en landelijke gebied
profileren. In het hoofddorp wordt druk gewerkt aan het realiseren
van een winkelconcentratie. De gemeente moet ook op dat gebied iets
te bieden hebben aan de bevolking. Zijn er geen voorzieningen, dan
vloeit de koopkracht weg. Natuurlijk moet je niet de illusie hebben
dat Ten Boer hét winkelcentrum van het Noorden wordt, maar op
beperkte schaal moet je wel iets bieden."
Kern
hoofddorp Ten Boer
Op 17 maart 2003 is het centrumplan op feestelijke wijze geopend
door op de ouderwetse manier een paal te heien.
Cluster 1 voorziet in de bouw van winkelruimte, met daarboven
verdeeld over drie bouwlagen 27 koopappartementen. Momenteel zijn
de voorbereidingen in volle gang voor cluster 2, het gebouw waarin
een aantal voorzieningen komen op het gebied van
gezondheidszorg: huisartsenpraktijk, fysiotherapie e.d. Ook
hierboven worden appartementen gerealiseerd. Onderzocht wordt of dit
in de koop- dan wel huursector zal worden gebouwd. Daartussen
ontstaat het zgn. Koopmansplein. Een impuls voor de middenstand,
maar ook voor de gezondheidszorg en de zorg voor ouderen.
En de andere kernen dan?
Mevrouw Pot: "Natuurlijk worden de diverse kernen in de gemeente
Ten Boer niet vergeten. In Thesinge vraagt o.a. de tweede fase van
de reconstructie dorpskern en het kunstwerk aan de Haven de
aandacht. In Garmerwolde is aandacht voor een nieuw
woningbouwplannetje (plan Stollenga) en de verkeersveiligheid rondom
de school. Initiatieven als een galerie zoals Abbemaar in Thesinge
en een bezoekboerderij door de Garmerwolder van Zanten zijn
pareltjes die een dorp levendig houden. Elk dorp in de gemeente Ten
Boer heeft een eigen karakter en dat moet ook zo blijven! De
Verenigingen voor Dorpsbelangen zijn een grote stimulans in de
dorpen. Zij houden de burgers betrokken bij hun woonomgeving. We
laten onze gedachten erover gaan hoe we de Verenigingen meer
faciliteiten en (waar nodig) professionele ondersteuning kunnen
bieden."
Het leven van een burgemeester is druk
Het was even passen en meten om een uurtje voor dit interview te
plannen. Direct na onze afspraak vertrekt mevrouw Pot naar de stad
Groningen. Een vergadering bijwonen van een Raad van Toezicht, één
van de vele (ik tel er vijftien) bestuurlijke functies die zij in
combinatie met het burgemeesterschap vervult. Is er dan nog tijd
voor iets anders? "Ja hoor, ik wandel graag. Samen met mijn man
loop ik etappes van lange afstandsroutes als het Pieterpad en het
Naoberpad. Dat kan op een tijd dat het ons uitkomt, je hoeft niet
zoveel te plannen. Verder lees ik veel, ik houd mijn literatuur wel
bij. Momenteel verdiep ik me in de rijke historie van Ten Boer en
omgeving. Ik ben een gezelligheidsmens. Mede doordat ik op veel
plekken heb gewoond, leer je gemakkelijk contacten leggen. Door de
vele contacten binnen en buiten het ambt van burgemeester is mijn
leven leuk en afwisselend. En van dat drukke, daar houd ik wel
van!"
Nog
even claxonneren als groet en daar verdwijnt mevrouw Pot vanaf het
riante - ook vernieuwde - plein voor het gemeentehuis. Op weg
naar Groningen, hopelijk nog net voor de spits aan ... Wandelend
(deze keer per auto) door het bestuurlijk landschap.
Roelie
Karsijns-Schievink