Maandelijks Nieuwsblad voor Garmerwolde Thesinge en omstreken

30e jaargang oktober 2004
 

Rederijkerskamer Wester 1864 - 2004
 

In november viert de Rederijkerskamer Wester zijn 140-jarige jubileum. Alle reden om hier even bij stil te staan. Waar komt de naam “Wester” vandaan en wat is eigenlijk een Rederijkerskamer. Ik dook maar eens de geschiedenis in.
 

Hendrik Wester (1752-1821) geboren te Garmerwolde uit een huwelijk van Roelof Wester en Wieke Hindriks. Deze ouders kregen een zoon die uit zou groeien tot een onderwijsvernieuwer van formaat. Eén van de grootste mannen op onderwijsgebied die deze provincie ooit zou krijgen.

 

Vader Wester had zijn zoon de eerste jaren zelf onderwijs gegeven en stuurde hem pas naar school in Ten Boer toen hij 10 jaar was.

 

Rederijkerskamer Wester in de herfst van 1917…….
Achterste rij staande van links naar rechts: Egberdina Kuipers, Aaltje Wieringa, Omge Meyer, Seliena Wieringa, Derk Groeneveld, Stientje Vredevoogd, Tiemen Hofman, Hielke Vredevoogd.
Voorste rij zittend van links naar rechts:
Janna Nieboer, Trientje Hofman, Martje van der Molen, Meester W.F. Hildebrand, Klaas van Huis, Janna Jantina Wieringa, Trientje Kuipers, Martje Kuipers, Geesien van Huis.

Daar had hij in korte tijd lezen, schrijven en rekenen onder de knie en las hij moeilijk leesbare geschriften en drukwerken. Na korte tijd winkelbediende geweest te zijn, werd hij ruim 10 jaar onderwijzer in Ten Boer en daarna hoofdmeester in Oude Pekela. Het dialect moest wijken voor Nederlands. Hij ontwikkelde spel - en leesmethoden, die hij verwerkte in lettertafels, A-B-C-boekjes en in de loop der jaren verschenen van zijn hand een tal van schoolboeken. Koning Willem I benoemde hem tot Broeder van de Orde van de Nederlandse Leeuw. Helaas, toen hij in 1820 aan ontslag dacht kon dat niet want van zijn jaarlijks toelage van 200 gulden kon hij zich niet redden. Hij stierf een jaar later.

De Rederijkerskamer: De Vereniging die zich ten doel stelt: ”De bevordering van de welsprekendheid, het houden van gezellige bijeenkomsten enz. Men tracht dit te bereiken door het geven van voordrachten in proza en poëzie., het geven van toneelstukken enz.” Dit aldus de statuten van de Vereniging.

Janna Hazeveld (al 42 jaar lid!) overhandigde mij haar schriften en schriftjes waar notulen en statuten beschreven staan van af 1920! Zelfs een kasboekje van het jaar 1906 (het heette toen voor een aantal jaren Rederijkerskamer Excelsior) wordt liefdevol bewaard. Ook de fotoalbums laten zien hoe betrokken de leden zijn geweest en nog zijn. Met veel plezier en ontzag bladerde ik door de jaren heen. Zo merkte ik op dat alle blijspelen tot 1982 binnen werden uitgevoerd. Misschien zullen enkelen van u nog herinneren: “Mijn vrouw verlangt salaris” (1976)”, “Een beeld van een man” (1978) waarna de muziek werd verzorgd door ‘Het Star Trio” uit Harkstede ( bestaan ze nog??). Soms werd er een dramatisch stuk opgevoerd zoals in 1982 “Klokken luiden voor Annie” .De uitvoeringen werden oa. gehouden in Café de Unie, die helaas niet meer bestaat, en dorpshuis “de Leeuw”, nu nog steeds voor de binnenspelen.
In 1986 deed de allerjongste gastspeelster tot nu toe haar intrede. De toen 4 maanden oude Mandy Kappeteijn deed mee in het stuk “Zummer komt”. Zij had de rol van Potje en vertederde daarbij natuurlijk onmiddellijk de zaal. In de coulissen werd zij zoet gehouden met suikerklontjes. Kennelijk was dit niet voor herhaling vatbaar want bij een tweede uitvoering in Siddeburen werd gebruik gemaakt van een pop.
Het openluchtspel werd voor de eerste keer uitgevoerd in 1982: “ ’t Koorn is onderdak”. Dit, na jaren lange discussie of het nou wel of niet kon en of het in het Nederlands moest. Dhr. C. Klei dacht dat dit nodig was voor het publiek uit de toen nieuwe wijk Lewenborg. Daar was men niet voor. In de eerste plaats was het blijspel bedoeld voor Garmerwolde en de omliggende dorpen. Ook de locatie was een probleem. Dit werd opgelost: het werd de Geweideweg bij Kees Jansen, waar het jarenlang werd gehouden, tot de verhuizing plaats vond naar het schoolplein van de O.B.S.
Weet u overigens dat dhr. Klei in 1988 een Koninklijke onderscheiding heeft gekregen van de burgemeester van Ten Boer (de Ere medaille in Zilver) omdat hij al 40 jaar lid was van de Rederijkerskamer Wester.
En als ik zo naar de ledenlijsten kijk, dan zie ik dat sommige namen er al generaties in voorkomen. Op de ledenlijst van 1934 komen namen als Havenga en Bolhuis al voor. De liefde voor het toneel is misschien wel genetisch bepaald(?) of houdt bijna het hele dorp en daarbuiten, van toneelspelen, want ik kom heel wat bekende namen tegen die zich in het verleden verdienstelijk hebben gemaakt op de planken: Bert Buringa , Piet van Zanten, Vera van Zanten, Jan Wigboldus, een aantal leden van de familie Havenga, Jan Veenstra. Het zou te ver gaan als ik iedereen op noem. In 2001 ben ik ook besmet geraakt door het “Virus” want sindsdien mag ik ook mee doen. De trouwe leden zoals Hannie Havenga lid sinds 1966, Janna Hazeveld sinds 1952, Pia Pops 1974, Dick Groenhagen 1981en Ton Werdekker 1990, ik noem slechts enkele van de 24, geven met hun ervaring een voorbeeld.
Ik denk dat zeer vers in het geheugen ligt, de uitvoering van “De Twee Weezen“, toen Wester 125 jaar bestond en het groots gevierd werd. Nu, 15 jaar later, wordt er weer een feestelijke uitvoering ten tonele gebracht. Dit jaar wordt het toneelstuk Pygmalion van Bernard Shaw opgevoerd. Noteert u maar alvast even in uw agenda de data: 26 en 27 november.
 

Ik denk dat zeer vers in het geheugen ligt, de uitvoering van “De Twee Weezen“, toen Wester 125 jaar bestond en het groots gevierd werd. Nu, 15 jaar later, wordt er weer een feestelijke uitvoering ten tonele gebracht.
Dit jaar wordt het toneelstuk Pygmalion van Bernard Shaw opgevoerd.

 

 

 

…… en in de herfst van 2004; een toneelrepetitie voor hun jubileumuitvoering van het toneelstuk “Pygmalion”. (Foto: Henk Remerie)

Noteert u maar alvast even in uw agenda de data: 26 en 27 november.
Bernard Shaw vond dat de Engelsen hun taal zeer slecht uitspraken en dus ook voor hun kinderen een zeer slecht voorbeeld waren. Daarom bedacht hij in dit stuk een zekere Professor Higgins (een spraakdeskundige) die in een straatmeisje een uitdaging zag om haar een perfecte uitspraak en verfijnde manieren aan te leren. Ziet u de link :… Wester - versus -Shaw?... Hier is duidelijk over nagedacht.
Hannie Havenga heeft van het toneelstuk Pygmalion, bij velen bekend als de musical My Fair Lady, een eigen bewerking gemaakt. Met liedjes uit deze musical. Ik geef haar nu al een pluim voor al het werk dat zij reeds vanaf vorig jaar hiervoor heeft verzet, en ga er van uit dat het ook deze keer weer een groot succes wordt. Het Gemengd Mannenkoor verleent zijn medewerking. Ook doet het draaiorgel Fledderbosch mee, waarvoor Freddy Riddering zelf zijn boek met liedjes heeft bekapt. Ik hoop van harte dat u in grote getale komt en zult genieten van PYGMALION.

Leni Arends