G&T2013

Maandelijks Nieuwsblad voor Garmerwolde, Thesinge en omstreken

45e jaargang - juli 2019

Op dierenmissie in de jungle

201907a

Hier onderzoekt Marja een opossum, die ’s nachts gewond binnen was gebracht
(foto Marja Wijnand-de Poel)


Een jungle-werkvakantie in de verre binnenlanden van Peru! Dierenarts en G&T-eindredacteur Marja Wijnand-de Poel uit Garmerwolde kan er urenlang spannende verhalen over vertellen. Over het kikkertje dat zijn kikkervisjes naar de rivier droeg bijvoorbeeld, of over douchen onder een waterval, maar ook over de vogelspin die …. Prachtige verhalen voor aan de borreltafel. Maar voor Marja draaide het uiteindelijk om een heel ander aspect. Zij kon zich tijdens deze zes weken durende reis helemaal overgeven aan haar grote passie: dieren in nood redden en helpen overleven.

De Groene Hoop
Esperanza Verde, ‘Groene Hoop’, heet de opvang voor wilde dieren die het Nederlandse koppel Olivia en Douwe een aantal jaren geleden gestart is in de regenwouden van Peru. Ieder wild dier dat ziek of gewond is, of te jong om voor zichzelf te zorgen, is er welkom. Op de opvang zijn allerlei soorten dieren. Marja somt op: ‘Verschillende soorten apen, zoals brulapen, slingerapen en schattige tamarindeaapjes, maar ook wasberen, miereneters, vogels zoals parkieten en papegaaien, agoeties (een soort knaagdier), herten, luiaards, reptielen; je kunt het eigenlijk zo gek niet bedenken. Veel dieren komen uit de illegale handel. Maar er zitten ook dieren bij die in de steek gelaten zijn of piepjonge dieren waarvan de ouders doodgeschoten zijn. Toen ik er was waren er kort daarvoor 1200 in beslag genomen parkieten en papegaaien binnengekomen. Als smokkelwaar waren ze onder erbarmelijke omstandigheden vervoerd. Veel van die dieren zijn tijdens dat transport gewond geraakt of ziek geworden, sommigen hebben het niet overleefd. Dat is vreselijk om te zien. Dan is het een kwestie van zo snel mogelijk aan de slag gaan: voeren, water halen, wonden reinigen, opereren, nieuwe hokken bouwen, dat soort dingen. Met minimale middelen proberen het maximale te bereiken.’

Lange reis, geen luxe
De reis die Marja vanuit Nederland aflegde zegt al iets over de onherbergzaamheid van het gebied: ‘Je vliegt eerst naar de hoofdstad Lima, vandaaruit met een ander vliegtuig naar de stad Pucallpa in het Amazonegebied, daarna met rammelende taxi's via Curimaná naar Bello Horizonte, toen moest ik nog met een bootje de rivier oversteken en was ik eindelijk bij het einddoel. Het is een gebied waar letterlijk niets is, behalve jungle. Dus ook geen elektriciteit, behalve drie zonnecollectoren voor het opladen van wat powerbanks en voor de kliniek, waar de zieke dieren verbleven. Er is drinkwater, maar geen warm water. Douchen doe je onder de kleine koude straal in de badkamer, maar liever in de rivier onder de waterval. Verder is er geen telefoon en geen internet. Dus helemaal geen contact met de buitenwereld. Dat klinkt zwaar, maar ik vond het heerlijk. Ik had mijn werk, een overweldigende natuur en een boek. Dat is genoeg. Het geeft rust. Voor het eten geldt zo'n beetje hetzelfde. Eenmaal per week werd er boodschappen gedaan in een dorp op ruim een uur rijden. Vooral groente en als het op voorraad was wat kip. In de loop van de week worden die voorraden minder, dan weet je dat je het zuinig aan moet doen. Maar dat geeft niet, want je kunt prima met wat minder toe.’

Zwaar werk, maar leuk
In het vrijwilligershuis wonen het hele jaar door zo'n tien tot vijftien mensen. ‘Veel studenten en net afgestudeerden, dus overwegend jonge mensen. Dierenspecialisten, maar ook mensen met een totaal andere achtergrond. Zo werkte er een afgestudeerde psycholoog mee. De eigenaren wonen in hun eigen woning. Zij en de vrijwilligers zijn samen verantwoordelijk voor het complete dagelijkse reilen en zeilen van de opvang. Het verzorgen van de dieren, maar ook het schoonmaken van de hokken en het terrein, poep scheppen, het bouwen van nieuwe hokken, reparaties, heel veel voedsel bereiden voor dieren en mensen, noem maar op. Hard werken en veel lopen, onder tropische temperaturen en zonder luxe.’ Programmamaker Floortje Dessing bracht ook een periode door op Esperanza Verde en maakte er een indrukwekkende reportage over die een paar jaar geleden werd uitgezonden.

 201907b  201907c   201907d

Foto:s van links naar rechts: 

De boodschappen komen binnen en worden door de vrijwilligers vervoerd naar het centrum en
eten voor de dieren prepareren

Hands-off
Naast het harde werken is er nog een punt dat veel dierenliefhebbers minder aantrekkelijk vinden. Esperanza Verde heeft een harde hands-off policy. Dit betekent dat je de dieren nooit mag aanraken en nooit tegen ze mag praten, laat staan knuffelen. Daar moet je ook vooraf voor tekenen. Het doel is om de herstelde dieren uiteindelijk weer uit te zetten in de natuur. Dan is het belangrijk dat ze tijdens hun verblijf totaal niet aan mensen wennen. Dieren leven er dan ook zoveel mogelijk in hun natuurlijke omgeving. Ze lopen los rond op het grote terrein of zitten in grote hokken waarin de natuur zoveel mogelijk wordt benaderd. ‘Bij de werving van vrijwilligers is dit een belangrijk punt. Kandidaten moeten niet de indruk krijgen dat ze in een dierentuin of dierenkliniek gaan werken. Ze gaan zes weken naar de jungle, met alle voor- en nadelen daarvan.’

Kikkervisjes en vogelspin
De geweldige natuur van de Amazone was voor Marja een groot voordeel, de nadelen zag ze minder. ‘Niet alles is super, maar je verlegt je normen. Het feit dat er bijvoorbeeld schimmels, insecten (heel veel muggen en kakkerlakken) en ratten zijn is al snel niet zo belangrijk meer. Dat hoort er gewoon bij. En er staat zoveel moois tegenover. Het is schitterend om te zien hoe de apen op het terrein met elkaar spelen en hoe de zieke dieren weer opkrabbelen. Maar ook de wilde natuur was schitterend. Ik zag op een gegeven moment ‘s avonds een klein bruin kikkertje lopen, waar ik een foto van heb genomen. Toen ik die foto beter bekeek zag ik dat het op zijn rug een paar kikkervisjes vervoerde. Later las ik dat het vrouwtje haar eitjes in een ondiepe poel legt. Wanneer ze zijn uitgekomen, brengt het mannetje zijn jonge kroost naar de rivier. Geweldig toch!’
Minder geweldig was de ontmoeting met de vogelspin van zo'n twaalf centimeter, hoewel Marja er zelf niet erg van onder de indruk lijkt te zijn: ‘Ach, die beesten doen niets. Ze zijn veel te bang voor mensen.’ Ze kwam de spin tegen toen ze bij het betreden van de quarantaineruimte andere schoenen moest aantrekken. Ze pakte een paar clogs van haar maat en leek met haar teen een zachte opgerolde sok te voelen. Toen deze begon te bewegen besefte ze dat het misschien toch geen sok was. ‘Ik ben weer naar buiten gelopen en heb de spin eruit geschud. Geen probleem.’

Geen snoepreisje
Mocht je zelf ook wel eens over zo'n reis denken, Marja waarschuwt dat het beslist geen snoepreisje is. Elke vrijwilliger moet flink de mouwen opstropen. Ook dierenarts Marja. ‘Géén privileges. Dat wist ik ook toen ik er heen ging,’ vertelt ze. ‘Ik heb mij als dierenarts absoluut nuttig kunnen maken, maar dat ontsloeg mij niet van mijn andere taken. Gelukkig maar. Ik heb weer ontdekt hoe geweldig het is om met een hele groep mensen hard te werken aan een gezamenlijk doel: het redden van dieren. Toch zou ik daar niet kunnen wonen zoals de eigenaren doen. Ik heb genoten van dit project, maar toen het klaar was wilde ik ook wel weer naar huis.

Nog een keer
Meedoen aan projecten zoals deze is niet gratis. ‘Als je meewerkt aan zo'n project sponsor je het ook. Je betaalt voor kost en inwoning en doneert een bedrag om de opvang in stand te houden. Tel daar het onbetaald verlof en de reissom bij op, dan zit je op een flink bedrag. Maar dat is het wat mij betreft zeker waard. Van dat soort giften moet het project bestaan. Er is geen organisatie of overheid die daar jaarlijks een zak geld komt brengen. Alles wordt betaald uit de donaties van de vrijwilligers. In de toekomst ga ik zeker weer meewerken aan een dergelijk project, maar omdat ik naar zoveel landen en dieren nieuwsgierig ben, het liefst in een andere omgeving, in een ander land.’

Rudy Noordenbos

201907e     201907f
Eten voor de apen in de bomen hijsen

201907g 201907h

Papegaaien genieten van het verse voer. Na een dag hard werken gezellig samen een spelletje spelen (foto’s Marja Wijnand-de Poel)