G&T2013

Maandelijks Nieuwsblad voor Garmerwolde, Thesinge en omstreken

46e jaargang - april 2020

202004a    Met elkaar voor elkaar (foto Patrizia Meijer)

Garmerwolde en Thesinge in tijden van corona

 

Wat was het de afgelopen weken ineens stil op straat. Er liep geen beer op de weg! Wel waren er ineens beren te zien langs de weg. Achter verschillende ramen hebben bewoners een knuffelbeer neergezet voor de ‘berenjacht’ – een van de vele sympathieke initiatieven om door deze bijzondere tijd heen te komen. Op pagina 5 leest u waar de berenjacht vandaan komt. Onze fotografen Henk Tammens, Patrizia Meijer en Harjo de Poel wisten ook een aantal beren te schieten in Garmerwolde en Thesinge.

Met z’n allen doen we aan ‘social distancing’ en houden we ons aan de maatregelen. Dat doen we goed, en inmiddels zijn we zelfs al een beetje gewend aan deze nieuwe manier van leven. Als gevolg van de maatregelen was er weinig te doen in onze dorpen: activiteiten, evenementen en veel werkzaamheden zijn stilgelegd. U zult dit ook merken aan de inhoud van deze G&T: wat er over de afgelopen weken te melden valt heeft vanzelfsprekend vaak met corona te maken. Maar daaronder zijn wel opvallend veel positieve berichten! Zoals u zult lezen zijn er veel waardevolle acties opgezet en deze G&T draagt daar graag aan bij, bijvoorbeeld met een extra Dr B. Denker-puzzel waarmee u weer een tijdje zoet kunt zijn en op pagina 20 staan verschillende tips om de tijd zo goed mogelijk door te komen. Daarnaast vindt u ook de reguliere artikelen zoals u van deze krant gewend bent, waaronder het hoofdartikel over onze dorpswethouder op pagina 2.

De komende tijd zullen we misschien in de verleiding komen om te ‘verslappen’, maar probeer dat te weerstaan. We moeten als samenleving eerst goed uitzieken, en als we dat doen dan komt het echt wel weer goed. Stay safe / keep calm / houd vol voor elkaar!

De redactie

 

In gesprek met (dorps)wethouder Inge Jongman:
‘Het grote en het kleine verdienen dezelfde aandacht’

202004b

Wethouder Inge Jongman in haar nieuwe kantoor (foto Henk Tammens)


Op een mooie voorjaarsdag stap ik binnen in het kantoor van (dorps)wethouder Inge Jongman, sinds kort gehuisvest aan de Radesingel in Stad Groningen. Na een fotosessie door Henk Tammens - voor hem als professioneel fotograaf van de gemeente Groningen een thuiswedstrijd - nemen Inge Jongman, Manon Hoiting (woordvoerder van de gemeente) en ikzelf plaats aan tafel. Klaar voor een geanimeerd gesprek.

Wie is Inge Jongman?
Inge, geboren in het Friese Drachten en opgegroeid in de stad Groningen, woont samen met haar man en drie kinderen in het westelijk deel van de stad. Sinds 1997 is ze actief bij de ChristenUnie. In 2002 werd ze verkozen tot gemeenteraadslid en van 2009 tot 2019 was ze fractievoorzitter. Vanaf februari 2019 is Inge wethouder van de gemeente Groningen. Zijzelf noemt dit absoluut geen politieke carrière. ‘Ik zie het als mijn maatschappelijke verantwoordelijkheid om een bijdrage te leveren aan de leefomgeving en het welbevinden van de inwoners. Daarbij kijk en hoor ik waar beleid of uitvoering anders of beter kan. Het grote en het kleine verdienen daarbij dezelfde aandacht.’ Naast een aantal andere portefeuilles is Inge dorpswethouder van de dorpen in de voormalige gemeente Ten Boer. Het wethouderschap is meer dan een fulltimebaan, ook in de avonduren gaat het werk vaak door. Desondanks heeft én neemt ze genoeg tijd voor haar gezin, de kerkgemeenschap en ontspanning in de vorm van lezen, muziek luisteren en (culturele) uitstapjes.

De nieuwe structuur
Elke wijk en elk dorp in de gemeente Groningen heeft een wijk- of dorpswethouder en een gebiedsteam. De dorpswethouder heeft nauw contact met dit gebiedsteam, dat bestaat uit een aantal ambtenaren en een gebiedsmanager. Dit team fungeert als verbinding tussen de gemeente en de inwoners. Zij zijn de ogen en oren van Ten Boer en omgeving, en werken vanuit het voormalige gemeentehuis. Bij de dorpscoaches van het WIJ-team Ten Boer (de voormalige De Deel) kan men terecht met alle vragen op het gebied van gezondheid en welzijn, ontmoeten, thuis en gezin, inkomen en werk. Ook wordt er samengewerkt met bewoners en organisaties in de dorpen. Zo is medio 2019 het dorpenoverleg opgericht, bestaande uit (vrijwillige) vertegenwoordigers van de dorpen uit de voormalige gemeente Ten Boer. Deze koepel behartigt de gezamenlijke dorpsbelangen richting gemeente en politiek en heeft met enige regelmaat overleg met de dorpswethouder. Kortom: ‘Korte lijnen en in gesprek blijven zorgen voor zichtbaarheid en invloed op de gemeentelijke beleidsvorming. Daarbij houden we rekening met het karakter en de specifieke behoefte van dit gebied.’ Freek van der Ploeg, al jaren lang communicatiemedewerker bij de toenmalige gemeente Ten Boer, verzorgt nu de communicatie vanuit het gebiedsteam Ten Boer.

Het groene Ommeland 
Inge: ‘Wat heb ik het getroffen met het gebied waarvoor ik als dorpswethouder mag fungeren. Wat een weidse en groene omgeving en wat een sociale cohesie en activiteiten in en rond de negen dorpen.’ Via het gebiedsteam, de dorpenraad, werkbezoeken én via bijvoorbeeld de Garmer & Thesinger Express houdt ze zich op de hoogte van alle ontwikkelingen en activiteiten in de dorpen. Het eerste jaar in functie heeft ze kennisgemaakt met veel mensen en organisaties, waarbij onderwerpen als (ecologische) cultuur, landbouw, gezondheidszorg, onderwijs en aardbevingsproblematiek aan de orde kwamen. Inge: ‘Het valt mij op dat er in dorpen als Thesinge en Garmerwolde tal van activiteiten zijn in de vorm van verenigingswerk en grotere evenementen. Wat een bewonderenswaardige en bijna vanzelfsprekende (vrijwillige) inzet van dorpsbewoners. Bijvoorbeeld Felicitas, Rondje Nostalgie, de Feestweek Thesinge, de Dorpsrun, de toneelverenigingen en koffiegroepen. Ik noteer het allemaal en het is inmiddels een hele waslijst geworden. De onderlinge samenhang en drijfveer om de dorpen op deze manier leefbaar te houden is hierdoor goed zichtbaar. Hieraan wil ik graag bijdragen door te zorgen voor goede faciliteiten als (basis)onderwijs, gezondheidszorg en een veilige en goed onderhouden leefomgeving. 

Het nieuwe normaal
Sinds de dag van het interview en sinds de coronacrisis is er veel veranderd in de wereld. Zo ook in de gemeente Groningen. Fysieke werkbezoeken, vergaderingen en gesprekken zijn op dit moment niet meer vanzelfsprekend. Contacten worden onderhouden via digitale middelen en telefoongesprekken. Burgemeester Koen Schuiling is fulltime bezig in zijn functie als voorzitter van de Veiligheidsregio Groningen. De taken van de wethouders zijn verschoven. Lopende en dringende zaken worden zoveel mogelijk afgerond, maar de nadruk ligt momenteel op het zoeken naar lokale oplossingen en werkwijzen in deze crisis en de gevolgen hiervan die ons allen, in meer of mindere mate, raken. Elkaar begroeten met een handdruk is in ieder geval niet meer normaal. De anderhalvemeterregel zal naar verwachting nog lang het nieuwe normaal blijven.

Roelie Karsijns-Schievink

School in coronatijd

En dan, op een zondagmiddag in maart, wordt tijdens een persconferentie bekendgemaakt dat alle basisscholen per direct gaan sluiten. Maar tot wanneer? Niemand die dit met enige zekerheid kan zeggen. Onze dochters (9 en 11 jaar) zijn in eerste instantie blij! Want, vrij zijn van school en je eigen dingen doen, dat is toch geweldig. Ze beseffen dan nog niet dat een schooldag ‘gewoon’ door zal gaan, maar dan in je eigen huis met je eigen zus en moeder in de klas.

Veel succes met je huiswerk
De eerste maandag na deze persconferentie staan de social media al vol met tips en trucs om rust en regelmaat te behouden, om zo de normale maandag na te bootsen. Maar het is geen normale maandag en de komende weken zullen in geen geval ook maar iéts lijken op de weken die we kennen.
Ook krijgen onze dochters net als veel andere basisschoolkinderen een bericht van school met daarin onder andere dezelfde mededeling die premier Rutte de zondag ervoor bracht: ‘De school sluit voor onbepaalde tijd, en veel succes met het bijgevoegde thuisschoolwerk voor deze week.’

Daar gaan we dan
Rondom mij hoor ik ouders zich hardop afvragen hoe ze dit moeten gaan coördineren/combineren en of de kinderen de nieuwe functie van papa en/of mama wel kunnen waarderen. Gelukkig, ik ben niet de enige met deze twijfels en onzekerheden. Er komen ook adviezen vanuit het schoolfront die luiden: hou de regelmaat erin, geef de kinderen voldoende pauzes ‘and keep calm!’
Nou … daar gaan we dan: de eerste dinsdag na de persconferentie. Ik heb besloten de kinderen te laten wennen aan de situatie en deze eerste ‘schooldag’ de tips en trucs (voor nu) maar even achterwege te laten. De kinderen beginnen de dag om half 9 met schoolwerk (de tip van regelmaat leek me toch wel handig) en we stoppen wanneer de eerste explosie heeft plaatsgevonden. Morgen weer een nieuwe dag. Onze meiden springen alles van deze dag eruit op de trampoline en kijken gek genoeg uit naar morgen … We gaan zien wat de volgende dag zal brengen, we bekijken het maar van dag tot dag, want niemand weet hoe het morgen zal zijn.
Nu ik het me zo bedenk: dit alles heeft mij/ons ook een aantal dingen laten inzien. Leven in het nu is een ware kunst, we waarderen des te meer de mega-inzet van meesters en juffen en accepteren dat we dingen nu eenmaal niet altijd in de hand hebben.
Keep calm!

Een moeder

Weer aan de slag als huisarts

202004c

Wim vertelt zijn verhaal live in de uitzending van 3FM Serious Request,
de inzamelingsactie voor het Rode Kruis. Wim voetbalt bij de OldStars van
FC Groningen en zo kwam zijn verhaal terecht op de Facebookpagina van de FC,
en vervolgens bij een journalist van NPO 3FM. (beeld NPO)


De coronacrisis heeft voor iedereen gevolgen. Voor mij ook een heel onverwacht gevolg: sinds 15 maart werk ik weer als huisarts en dat had ik eigenlijk niet meer verwacht.

In 2017 stopte ik na 36 jaar als huisarts in Gezondheidscentrum Lewenborg in Groningen. Ik bleef wel werkzaam als SCEN-arts, de dokter die bij een euthanasieverzoek op verzoek van de huisarts bij de patiënt langs komt om de kijken of het verzoek van de patiënt aan de zorgvuldigheidseisen voldoet. En ik werd medisch adviseur bij hospice De Schutse in Appingedam en bij de Commissie Bijzondere Situaties Aardebevingsschade. Op 27 februari nam ik afscheid van Doktersdienst Groningen waarbij ik tot dan nog dienst op de huisartsenpost had gedaan. Daarmee kwam aan mijn werk als huisarts definitief een einde, zo dacht ik.

Crisisteam 
Toen ging op zondagmorgen 15 maart tijdens ons ontbijt de telefoon. De directeur van de Doktersdienst, die mij twee weken eerder nog had toegesproken bij mijn afscheid, vroeg me die zondagmorgen of ik als huisarts zitting wilde nemen in het crisisteam huisartsenzorg. Dit crisisteam wordt bij rampen bijeengeroepen en het coronavirus was bezig een ramp te veroorzaken. In dit team was behoefte aan een ervaren huisarts die tijd had. Zonder aarzeling heb ik toegestemd. Ik ben ooit huisarts geworden om zorg te bieden en mensen te helpen en die instelling heb ik ook na mijn pensionering gehouden.

Teamwork
Er kwam zoveel op het crisisteam af, dat ik vanaf die zondag iedere dag aan het werk ben geweest. Ik heb meegewerkt aan het opzetten van een coronapost bij het Martini Ziekenhuis. Daar komen buiten kantooruren de patiënten die mogelijk of zeker besmet zijn met het coronavirus; de huisarts draagt dan beschermende middelen. Verder hield ik me bezig met het testbeleid, met het verkrijgen van voldoende beschermende middelen zoals mondkapjes, en met de opvang van patiënten die te goed zijn voor het ziekenhuis maar niet naar huis kunnen of voor patiënten die niet thuis kunnen sterven. Veel geregel, veel contacten met onder andere de ziekenhuizen en de GGD. Mijn netwerk in de medische wereld komt me goed van pas, merkte ik. 
Zo ben ik onverwacht weer aan het werk. In een hectische tijd met veel onzekerheid. Maar ik ben blij dat ik als huisarts mijn bescheiden steentje kan bijdragen. En dat in een crisisteam dat een echt team is. In alle onzekerheid staat dat voor mij vast: we moeten het samen doen.

Bel de dokter
Al ben ik dan zelf geen huisarts meer, ik heb nog wel wat tips: houd je vooral aan de richtlijnen en houd afstand. Hoewel corona op dit moment ons vak beheerst, is de huisarts er ook voor andere klachten. Mocht je dus klachten hebben, weet dan dat je altijd de huisarts mag bellen. Wellicht dat veel mensen de dokter daarmee niet willen lastigvallen, maar zo moet je het niet zien. Als je hulp nodig hebt, moet je altijd de dokter kunnen bellen. Daar zijn we voor!

Wim Benneker

Een kijkje in het laboratorium

De afgelopen tijd wordt mij regelmatig de vraag gesteld of ik het druk heb op mijn werk. Geen onlogische vraag, want ik ben werkzaam op het UMCG en wel op de afdeling Laboratoriumgeneeskunde. Mensen denken dan al gauw aan het uitvoeren van testen in verband met het coronavirus. Maar daar hebben mijn collega’s en ik geen werk aan. Toch heeft de crisis wel impact op onze werkzaamheden en daarover gaat dit verhaal.

Binnen de afdeling Laboratoriumgeneeskunde ben ik werkzaam in de sectie Bindingsanalyse. Die houdt zich in het kader van patiëntenzorg bezig met het analyseren van voornamelijk bloed-, urine- en feces-(poep)monsters op eiwitten, hormonen en tumormerkstoffen. Toen begin maart bleek dat we aan de vooravond van een crisisperiode stonden, kregen we dagelijks geactualiseerde informatie over maatregelen om verdere verspreiding van het coronavirus binnen het UMCG te voorkomen. Daardoor zagen die eerste weken er voor mij ongeveer als volgt uit.

Het wordt minder druk
4 maart: Een kleine week voordat landelijk het handen schudden wordt ‘verboden’, is dat op het UMCG reeds van kracht. We krijgen een link naar het handenwasfilmpje van het RIVM. En iedere medewerker moet melding maken of hij/zij in de omgeving van Tilburg is geweest en/of contact heeft gehad met een bewezen besmette persoon.
6 maart: Privéreizen naar gebieden die het RIVM als risicogebied heeft aangewezen worden voor onze medewerkers niet meer toegestaan.
12 maart: De situatie is onzeker en verandert per uur. Daarom moeten de werkvoorraden van onze laboratoriumbenodigdheden worden opgehoogd.
16 maart: Zo min mogelijk mensen op het UMCG-terrein is vanaf nu het devies. De ene helft van de collega’s gaat zich thuis twee weken lang bezighouden met administratieve taken. De andere helft werkt gewoon in het UMCG. Ikzelf hoor bij de thuisblijvers, maar door ziekte in de andere groep mag ik toch praktisch aan het werk. Wat opvalt is dat vanaf dat moment de planbare patiëntenzorg grotendeels stilvalt en wij daardoor ook merkbaar minder patiëntmateriaal binnenkrijgen. We krijgen het door de coronacrisis juist minder druk. 
18 maart: Alle UMCG-collega’s ontvangen vanaf nu dagelijks CoronaNieuws in de mailbox. In deze eerste editie staat onder andere dat ongeveer driehonderd medewerkers getest zijn en dat dertien van hen besmet zijn gebleken.

Maatregelen verder aangescherpt
23 maart: De basishygiënemaatregelen op de afdeling worden aangescherpt: vanaf nu moeten we ook bij afgesloten bloedbuizen handschoenen dragen en elke dag de laboratoriumjas verwisselen.
24 maart: Vanaf vandaag moeten we bloedbuizen schoonmaken met een 10% chlooroplossing.
26 maart: Er zijn publicaties verschenen dat het virus ook in onder andere poep is aangetoond. Omdat wij daar veel mee werken worden de veiligheidsvoorschriften verder aangescherpt: extra beschermende maatregelen als een wegwerpjas, mondmasker en veiligheidsbril. Net als zeshonderd collega’s keer ik na mijn werkdag op het UMCG huiswaarts met, als blijk van dank en waardering, een bos tulpen in mijn handen.
30 maart: Mijn eerste thuiswerkweek is een reeds geplande vakantieweek. Die gaat wel door, alleen is de bestemming veranderd in Rundumhause.
6 april: Mijn tweede week thuiswerken komt te vervallen wegens privéomstandigheden van collega’s. Ik ga weer naar het UMCG. Onze stagiaire krijgt te horen dat haar stage definitief gestopt wordt.
Omdat collega’s twee weken achtereen thuis werken als zwaar, maar ook saai ervaren gaan we vanaf 13 april in een schema van één week UMCG - één week thuis werken. Ikzelf heb nog geen ervaring met langdurig thuiswerken. En dat krijg ik de komende week ook niet, omdat dan mijn nieuwe UMCG-werkweek ingaat.
11 april: Verrassing! Als dank ontvangen we thuis van de Raad van Bestuur van het UMCG allemaal een plak chocolade met een begeleidend bedankkaartje.

Koos van de Belt

Een werkbusje vol voedselpakketten

202004d

Kor van Zanten rijdt met een werkbusje vol met etenswaar de stad door.
‘Een mooie oplossing in deze nare tijden’. (foto Henk Tammens)


Kor van Zanten Hzn. uit Thesinge werkt als onderhoudstimmerman bij Patrimonium. Dit is een woningstichting in Groningen. De baas van Kor hoorde dat de Voedselbank aan de Ulgersmaweg in de stad in de problemen kwam door de coronamaatregelen. Het uitdelen van de voedselpakketten aan cliënten bleek niet meer mogelijk te zijn op de locatie, de anderhalvemeterafstandregel was niet te handhaven. De oplossing is dat voedselpakketten nu thuisbezorgd worden. 
De werkgever van Kor stelde drie werkbussen beschikbaar en hij vroeg aan het personeel wie er als vrijwilliger op de busjes wilde rijden om de pakketten rond te brengen.

Onder de indruk
Kor heeft in deze tijd voor Patrimonium alleen nog werk op oproepbasis. Heel veel normaal werk ligt stil. De richtlijnen van het RIVM worden namelijk goed opgevolgd. Als er in een huurwoning werk voor Kor te doen is dan kunnen de bewoners niet in huis zijn. En dat lukt nu dus tijdelijk niet. Daarom rijdt Kor ook op oproepbasis met een busje vol met etenswaar de hele stad door. ‘De mensen weten dat het pakket tussen 11.00 en 15.00 uur wordt bezorgd en dan moeten ze dus thuis zijn. De bezorger belt aan, zet het pakket neer en doet drie stappen achteruit. Er gaat ook wel eens iets fout. Als er niet opengedaan wordt moet alles weer mee terug naar de Ulgersmaweg. De bezorger moet een briefje in de bus doen met de volgende bezorgdatum erop. Als er twee keer niemand thuis is dan stopt de bezorging. Het retour brengen kost heel veel tijd en werk, want bederfelijke producten moeten in de koelcel teruggezet worden.’
Kor is onder de indruk van het grote aantal vrijwilligers dat voor de voedselbank werkt. ‘Veel van hen brengen met hun eigen auto pakketten rond. Met onze busjes kunnen wij een grotere hoeveelheid aan. De bewoners zijn heel blij met hun thuisbezorgde boodschappen. Het is een mooie oplossing in deze akelige tijd.’

Truus Top-Hettinga 

Trefpunt in de coronacrisis

‘Dorpshuizen zijn vanwege de coronacrisis gesloten, terwijl dit topmaanden zouden moeten zijn met veel evenementen. Sommige dorpshuizen kunnen het hoofd amper boven water houden’, aldus RTV Noord op 8 april. Als voorbeeld van dorpshuizen die het moeilijk hebben noemt de verslaggever Trefpunt Thesinge.

Het klopt. Vrijwel alle dorpshuizen lijden onder de coronacrisis. Vaste (dorps)activiteiten, evenementen en bijeenkomsten gaan niet door. De verhuur van zalen ligt stil. Daardoor lopen de dorpshuizen omzet en huuropbrengsten mis, terwijl de vaste lasten wel opgebracht moeten worden (hypotheek of huur, verzekeringen, ozb, vastrecht energie, etc.). Waar andere bedrijven en organisaties in aanmerking komen voor 4000 euro compensatie, vallen dorps- en buurthuizen buiten de boot.
Door de sluiting van Trefpunt zijn onder andere Noaberstee, de yogacursus, de damclub, de voorbereidingsbijeenkomsten voor de feestweek en de dorpsborrel stil komen te liggen. De uitvoeringen van WWK, kerkdiensten, een voorstelling van Felicitas, de feestelijkheden op Koningsdag en de feestweek zijn afgelast.
Een verlies voor het dorp en een financiële strop voor Trefpunt.
Gelukkig staan we er niet alleen voor. Provinciaal (Groninger Dorpen) en landelijk (Landelijke Vereniging Kleine Kernen) wordt actie ondernomen om dorpshuizen financieel te ondersteunen. En uiteraard hebben we de gemeente Groningen op de hoogte gesteld van de schade die we door
de coronacrisis ondervinden. We hopen er het beste van …
Een kleine opsteker in deze crisis is dat we inmiddels een deel van de ingeslagen biervoorraad hebben kunnen doorverkopen aan dorpsgenoten. Dank daarvoor!

Aly Pepping 

Klokken van hoop en troost

202004e

Inscriptie op de klok van Garmerwolde
EVERHART DE (MEPSCHE) KERCKVOGEDEN (foto Sieb-Klaas Iwema)


Het coronavirus heeft grote impact op het maatschappelijk leven.Kerken – de plaatsen waar eendracht en hoop een thuis hebben – kunnen niet meer gebruikt worden om deze hoop te verkondigen. Daarom is er de landelijke actie Klokken van hoop en troost; veel kerken in Nederland luidden in april elke woensdagavond tussen 19.00 en 19.15 uur hun klokken, als signaal van respect voor alle mensen die werken in de hulpverlening, en om mensen met elkaar te verbinden. Zo ook in Garmerwolde en Thesinge. Een mooi en waardevol initiatief. Het is weliswaar geen oorlog; hoewel … de strijd tegen het coronavirus is in alle hevigheid losgebarsten.

Waar zijn de klokken gebleven
Wat betreft die klokken: In het blad MANS las ondergetekende een artikel, waarin de heer Van Duuren zich afvroeg of de klok(ken) uit 1604 en 1614 na de oorlog zijn teruggekeerd naar Garmerwolde. Dat hebben we nagezocht, maar niet gevonden (zie kader voor een aanvulling vanuit de redactie en de Historische Commissie Garmerwolde). In de Tweede Wereldoorlog is de kerk gerestaureerd. Ook het orgel kreeg een grote beurt. Na afloop bleek een aantal registers verdwenen te zijn, te weten de Trompet 8 voet en de Fagot 16 voet. Wellicht zijn van de pijpen Duitse kogels gemaakt.
Wat we vonden is het volgende. Torenklokken vormen een geliefde buit voor oorlogvoerende machten, omdat de legering van het metaal dezelfde samenstelling is als die waarvan kanonnen worden gegoten. Toen het koninkrijk der Nederlanden was bezet door Duitse troepen werd Arthur Seyss-Inquart op 29 mei 1940 bekleed met het hoogste burgerlijke gezag onder de titel Reichskommissar. Hij werd gevraagd om de inlevering van torenklokken te regelen. Daar had hij eigenlijk helemaal geen zin in, omdat hij er een aanslag op de kerken in zag. Ook wilde hij niet laten blijken dat Duitsland zo’n nijpend tekort aan metalen had. 
Toch kwam op 21 juli 1942 de Metallgutverordnung, waarbij onder andere de torenklokken werden opgeëist. Op grond van de nieuwe bepalingen werd de algemene organisatie van de klokkenvordering toevertrouwd aan de NSB’er ir. R.A.Th. Brusse. Die besteedde het weer uit aan de aannemer P.J. Meulenberg (ook NSB’er) uit Heerlen. Van hen kreeg Reussink de provincie Groningen toegewezen. De firma Gebroeders Van Bergen uit Heiligerlee weigerde aan deze roof mee te werken omdat zij in de eerste plaats klokgieters wensten te zijn. Dat was toen een moedige daad. Hun gieterij werd op zeker moment tot vijandelijk bedrijf verklaard.
Bij de gebroeders Van Bergen in Midwolda lag dat anders. De oudste broer trok zich direct uit de zaak terug. De jongste – lid van de NSB – schreef op 7 januari 1943 'dat hij met een beklemd hart aan de wegvoering van klokken meedeed, doch dat de oorlogsnoodzaak het nu eenmaal eiste'. Met veel genoegen haalde hij de klokken uit de torens van de nu voormalige gemeente Termunten. Aan zijn inspanningen is het overigens te danken dat de klok in zijn woonplaats – gegoten door Andries Heeres van Bergen in 1807 – niet werd weggehaald. We weten dat de klok uit Woltersum, in 1838 ook door A.H. van Bergen gegoten, niet terug is gekeerd.
De Rüstingsinspektion had inmiddels twee opslagplaatsen ingericht. In de stad Groningen was daarvoor het geheel ontruimde pakhuis voor oude metalen van de Joodse familie Van der Rhijn gekozen. In Hoogezand werden de klokken op de grote opslagplaats van strokartonfabriek Beukema gegooid.

We eindigen met een aantal regels van de ballade van de kerkklok – clandestien gedrukt – van Lidy van Eijsselsteijn:
Wie luidt – zoo God wil – eens een betere tijd
het uur der hope – het uur dat bevrijdt*
ach brak dan nog eenmaal uw jubel aan
zodat we weer rustig slapen kunnen gaan.

* Gezien de huidige situatie: Laten we hopen dat die tijd met bevrijdende feestklokken spoedig komt!

Voor dit artikel zijn gedeelten overgenomen uit de publicatiemap van de Stichting Oude Groninger Kerken uit 1974. In dat jaar werd de gerestaureerde kerk te Thesinge weer in gebruik genomen en kon de klok op zondag (eenmaal in de 14 dagen) de mensen ter kerke roepen. De andere zondag was er dienst in Garmerwolde.
De klok uit Thesinge uit 1817 verdween in de oorlog. In 1947 werd een nieuwe klok gegoten door de firma Van Bergen te Heiligerlee. In 1974 bestond de plaatselijke commissie uit: J. Jansen (voorzitter), W.H. de Boom (secretaris), L. Dreise (penningmeester), B.A. van der Laan, G.J. Pot en J. Vegter. Keurig verdeeld over de drie kerken. Dhr. K. Zuidema was in dat jaar de 3000e donateur.

Jakob van der Woude

De klokken van Garmerwolde

202004f

 


In de noordbeuk van de kerk van Garmerwolde, aan de achterkant van de herenbank, hangt een ingelijste tekening van de twee klokken (uit 1604 en 1614) die ooit in de kerktoren hingen. In de tekst vertellen de klokken hun verhaal…

‘26 februari 1943 te 4 uur in den namiddag
Ons laatste uur heeft geslagen
De Duitsche bezetting komt ons vorderen
Een kwartuur tijds klinken onze
doodsklokklanken als een droeve afscheidsgroet.
In betere tijden komen wij herboren terug.’

Aanvulling door de Historische Commissie Garmerwolde: De ene klok (die uit 1614) is opgeëist door de Duitse bezetter. De andere klok is door inwoners van Garmerwolde in de sloot naast het kerkhof gegooid waar hij de oorlog heeft overleefd. In de wand van die klok is een inscriptie gegoten waar te lezen valt dat de klok in 1604 is gemaakt door Gert Puwels uit Emden. (bron: Jan van Dijk)

Alwia Kol naait mondkapjes

202004g

Alwia in actie, met op de voorgrond een aantal
resultaten van haar naaikunsten (foto Arend Kol)


Er is in het hele land een tekort aan mondkapjes. Ook in onze omgeving. Alwia Kol uit Thesinge doet er iets aan: ze naait mondkapjes. ‘Een intensieve klus, maar ik ben blij dat ik dit kan doen.’

De moeder van Alwia werd bij de verzorging van een wond aan haar been geholpen door Buurtzorg in Bedum. Zo hoorde Alwia dat er een tekort aan mondkapjes bij de werknemers dreigde te ontstaan. Haar buurvrouw, Anita Blaauw, werkt bij Buurtzorg en bevestigde dit. Alwia is toen op het internet op zoek gegaan naar een patroon om mondkapjes te maken. Het model dat zij heeft gekozen bevalt de medewerkers van Buurtzorg heel goed. Het is een rond model met elastiek om achter de oren vast te zetten. In het kapje wordt voorafgaand aan het gebruik nog een filter gedaan. Daarmee zijn de mondkapjes door de Buurtzorgorganisatie goedgekeurd. ‘Inmiddels heb ik 45 stuks mondkapjes gemaakt. Per stuk ben ik er minstens een half uur mee bezig. Na gebruik worden de kapjes verzameld in een dichte plastic zak en stopt Anita ze in de kookwas. Daarna krijg ik ze terug en strijk ik ze weer in model. Het doel van deze mondkapjes is voorkomen dat je een ander besmet. Ik heb vroeger in de gehandicaptenzorg gewerkt en ben blij dat ik dit kan doen.’

Een bekend stofje
‘Overal in het land worden mondkapjes genaaid. In Groningen is een distributiecentrum waar je stof, garen en band kunt halen om mondkapjes te maken. Dat heb ik niet nodig. Ik heb materiaal genoeg. Een mooi verhaal is wel dat een Buurtzorgmedewerker bij mijn moeder kwam met een mondkapje voor. ‘Goh’, zei mijn moeder, ‘dat stofje komt mij heel bekend voor!' En wat bleek: het was gemaakt uit een dekbedovertrek dat van mijn moeder is geweest en ooit bij mij terecht is gekomen. Op zoek naar geschikte stof heb ik dit overtrek gebruikt omdat het stevig, honderd procent katoen is en dus heet gewassen kan worden.'
‘Voor ons is het heel fijn dat Buurtzorg geregeld bij mijn moeder komt. Ze woont nog zelfstandig en is 92 jaar! We doen wel de boodschappen voor haar en zetten die op de stoep. Gelukkig kunnen we bellen en horen we van haar dat ze heel veel kaartjes en telefoontjes krijgt, zelfs van mensen die ze nauwelijks kent. Dat doet haar én ons enorm goed.’

Truus Top-Hettinga


Coronacartoon door Matthieu Visser

202004h

 

Kerk zijn in coronatijd
 

Paus Franciscus sprak afgelopen Pasen het ‘Urbi et orbi’ (de zegen ‘voor stad en wereld’) uit in een vrijwel lege Sint-Pietersbasiliek in plaats vanaf het balkon voor tienduizenden mensen. In veel landen in de wereld zijn in deze coronatijd de kerken vrijwel leeg op de zondag. Ook in de kerken in onze dorpen hebben we te maken met de maatregelen in verband met de coronavirus- pandemie. In de kerkdienst van 8 maart hebben we (de PKN gemeente) elkaar niet meer de hand geschud. En ook al zijn we met minder dan honderd mensen in de kerkdienst (de eerst beperking gold alleen voor groepen voor meer dan honderd mensen), we hebben direct de week erna alle bijeenkomsten en kerkdiensten geschrapt. Er zijn veel ouderen onder de gemeenteleden, en die horen tot de kwetsbare groepen.
Maar hoe nu verder? Onze kerkelijk werker, Lidy Luinstra, doet nu (pastorale) gesprekken via de telefoon. Vrijwel wekelijks stuurt ze een nieuwsbericht naar de gemeenteleden ter bemoediging (via de website of per post). De kerkenraadsvergadering gaat via Skype. Ook WhatsApp wordt veel gebruikt om contact te houden. Met Goede Vrijdag en Pasen zijn we gestart met een kerkdienst in aangepast vorm: een dienst in een lege kerk met verbinding via kerkomroep.nl en op video voor online plaatsing. Ook kan je tegenwoordig digitaal collecteren, daar zullen we nog over nadenken. Voor iedereen is het nog wennen aan al die nieuwe vormen, maar al doende leren we. Gelukkig is kerk zijn meer dan het houden van kerkdiensten en meer dan elkaar ontmoeten tijdens activiteiten. Er voor elkaar zijn, met elkaar gedenken en geloven, een kaartje, een bloemetje, een telefoontje, samen bidden via FaceTime, een online kerkdienst. Zo kan het ook.

Annemarijke Boonstra

202004i
Gezondheidssteunpunt Koekkoek aan de Bovenrijgeweg. Herbert Koekkoek en Nellian Dijkema hebben hier zelfgemaakte mondkapjes ingelegd, met een papier met adviezen om je immuunsysteem te versterken. Zelfbediening, dus trek wel even een handschoentje aan! (foto Henk Tammens)

Heel Holland plakt!

De mooi versierde ramen van twee buurhuizen aan de Molenweg trekken veel bekijks. De buurmeisjes Mirthe en Lynn hebben eer van hun werk! Met knippen, plakken en kleuren vermaken de kinderen aan de Molenweg zich. De buurmeisjes Mirthe en Lynn zijn allebei zeven jaar. Hun moeders waren op zeker moment door het knutselpapier heen en Joyce, de moeder van Lynn, plaatste een oproepje op de Facebookpagina Oproepjes voor Thesingers/Garmerwoldenaren. Met succes, zo konden ze voorlopig weer vooruit.
De moeder van Mirthe, Marianne Blaauw, geniet zelf ook van de vrolijke ramen en ze vertelt dat dit zeker met het mooie weer veel bekijks trekt. Soms roepen mensen in het voorbijgaan iets vrolijks tegen de kinderen die vaak buiten spelen. Ook de stoep voor hun huis hebben ze opgefleurd: met stoepkrijt hebben ze een kleurige hinkelbaan gemaakt.

Truus Top-Hettinga

202004j

Lynn en haar zusje Fay.

202004k

Mirthe en haar broertje Donovan (foto’s Henk Tammens)