G&T2013

Maandelijks Nieuwsblad voor Garmerwolde, Thesinge en omstreken

46e jaargang - augustus 2020

Op verkenning rondom Ommeland

202008a

De gebroeders Oosterhuis (eigen foto)

Stel, je hebt een groot stuk land, een boerenerf en gebouwen tot je beschikking. Wat zou je hier dan mee doen? Wat zijn jouw ideeën? Wat zijn jouw idealen voor deze steeds veranderende wereld? Op een mooie zomeravond in juli gaven zo’n kleine vijftig dorps- en buurtgenoten gehoor aan de uitnodiging van de vier broers Oosterhuis om al wandelend in gesprek te gaan over de mogelijkheden rondom hun pasverworven boerderij en landerijen aan de Lageweg 19, inmiddels omgedoopt tot Ommeland. De broers geloven namelijk dat de mensen in hun omgeving ook veel ideeën, creativiteit, idealisme, nuchterheid en enthousiasme hebben. Waar de één hen kan helpen de risico’s en bezwaren scherp te krijgen, ziet een ander juist kansen en mogelijkheden die zij nog niet zagen.

Een nieuwe thuisbasis
De broers hebben altijd geboerd aan de Lageweg 24. Dit pand, nu Boerderij Steenhuis, is sinds 2007 eigendom van Geert Jan en Tity Berghuis die daar een gastenverblijf met boerencamping exploiteren, maar zelf ook regelmatig met hun (klein)kinderen genieten van de prachtige locatie midden in de landerijen met mooie vergezichten naar Stad en Ommeland. Omdat de broers allemaal op enige afstand van Thesinge wonen bivakkeerden ze - met name in de oogsttijd - regelmatig in een caravan op het terrein.
Nu wordt Lageweg 19 de thuisbasis voor de boerderijactiviteiten van de broers. Dat betekende verhuizen van materialen, opruimen, verbouwen, herinrichten van de voormalige stalruimte en veel sjouwen. Ook op dit terrein staan deze zomer een aantal caravans en een toiletunit, dit keer als alternatief voor een geplande gezamenlijke familievakantie van de broers in Frankrijk. De ‘camping’ is wel uit het zicht van de bewoners van het woonhuis. De voormalige eigenaren van het bedrijf, het echtpaar Vink, blijven hier namelijk voorlopig wonen totdat ze een andere woonplek hebben gevonden.

Nuchter boerenverstand
Gert Jan, Menko, Janko en Roelof Oosterhuis, de initiatiefnemers en gastheren van deze avond, zijn aan de Lageweg 24 opgegroeid in een boerengezin met acht kinderen. Toen hun ouders in 2007 stopten met boeren gingen Gert Jan en Menko verder met het boerenbedrijf. Janko en Roelof volgden de ontwikkelingen met veel interesse en zij sloten aan bij de aankoop van het nieuwe bedrijfspand en landerijen. Vier broers met hetzelfde nuchtere boerenverstand met verschillende (werk) ervaringen. De één adviseert de meest vooruitstrevende boeren op het gebied van optimale gewasteelt, de ander is een ondernemer in hart en nieren in de wereld van landbouwmechanisatie en -innovatie. En de jongste twee hebben beiden zo’n vijftien jaar ervaring bij multinationals, met leiderschapservaring in technische projecten, innovatie, strategieontwikkeling en transformatie. Samen kennen ze het boer-zijn van alle kanten. De zaai- en oogsttijden, de arbeidspieken op de boerderij, vallen meestal in een periode dat het reguliere werk wat rustiger is en bovendien kunnen ze hun werktijden enigszins flexibel inrichten. Gelukkig krijgen ze veel support van het thuisfront en geven hun partners hun alle ruimte om naast baan en gezin ook nog een boerderij te runnen. Op dit moment is het hoogzomer, dus oogsttijd van de granen. Volop genieten ondanks de hittegolf. En extra handen beschikbaar door de coronatijd.

Omdenkers in boerenland
De ouders van de broers wonen sinds 2007 in Smilde. Het gaat hun daar goed, zij fietsen jaarlijks duizenden kilometers door het Drentse Land. Vader Jan is elke week nog wel een keer te vinden op de boerderij en werkt dan fanatiek mee. In de afgelopen jaren hebben Menko en Gert Jan het boerenbedrijf van hun ouders omgevormd naar de maatstaven van nu: gezonder, efficiënter en met meer (bio)diversiteit. De te bewerken grond is in de loop der jaren uitgebreid van 30 hectare naar 140 hectare. Van een gemengd bedrijf is overgegaan naar akkerbouw (granen, suikerbieten, luzerne en pootaardappelen). De samenwerking met collega’s krijgt meer vorm. Zo nemen veehouders gras, stro en graan af, en ontvangen de akkerbouwers mest retour. Ook zien we, als we Thesinge binnenrijden, de koeien van veehouder Wigboldus grazen in de wei van Oosterhuis. In de omgeving zijn zij, samen met een aantal andere akkerbouwers, aanjager van natuurbeheer en aangesloten bij Vereniging voor Agrarisch Natuurbeheer ‘Ons Belang’ en ‘Agrarisch Natuur- en Landschapscollectief Midden-Groningen’. Langs de akker liggen brede stroken, waarin vogels in alle rust kunnen nestelen, waar steeds meer diersoorten zich thuis gaan voelen en waar het eentonige karakter van grote akkers onderbroken wordt door kleurrijke kruiden en bloemen. Dat konden de deelnemers aan de wandeling, opgesplitst in drie groepen, met eigen ogen bekijken. Zo vloog er een bruine kiekendief op van het nest dat verborgen was in de nog niet geoogste strook luzerne. Ook is er een perceel bebouwd met akkerkruiden dat (winter)voedselmogelijkheden biedt aan zaadetende vogels, maar ook aan muizen zodat roofvogels hier kunnen overwinteren. Biodiversiteit in de ruimste zin des woords. Wel met een verdienmodel, omdat hiervoor subsidies worden verleend.

Denkrichtingen en uitdagingen
Bij velen groeit steeds meer besef dat dierenwelzijn en klimaatimpact geen sluitpost mogen zijn, maar dat het platteland hierin juist een positieve rol kan spelen. Daarom zijn er verschillende denkrichtingen voor de bestemming van het land, boerenerf en gebouwen aan de Lageweg 19. De meest voor de hand liggende is alles te houden zoals het is: een agrarische bestemming. Maar het kan ook anders. De 21e eeuw kent nieuwe uitdagingen. Waar in de 20e eeuw het gas onder ons land vandaan werd gehaald, begrijpen we inmiddels dat energiewinning op een heel andere manier moet plaatsvinden. Ook sociale patronen en wensen veranderen: er is een snelgroeiende groep senioren, steden groeien en tegelijkertijd is er meer behoefte aan natuur en rust.

Woonbestemming en energie
Afgelopen winter hebben de broers gesprekken gevoerd met Dorpsbelangen Thesinge. Ook hebben ze contact gezocht met de werkgroep Levensloopbestendig Wonen uit Thesinge. Er blijkt namelijk een structurele vraag te zijn naar woningen voor ouderen en voor mensen die in Thesinge willen blijven wonen, maar liever kleiner. Ook is er van buiten Thesinge interesse om in het dorp te komen wonen. De grote interesse voor de Knarrenhof in Garmerwolde geeft aan dat er meer vraag is dan aanbod. Kan Ommeland hier iets in betekenen? Kan bijvoorbeeld de ligboxenstal worden omgebouwd (of herbouwd) voor een nieuwe bestemming met maatschappelijke meerwaarde? Wie wil meedoen, of wie is hiertegen? 

Een ander idee is om een serieuze bijdrage te gaan leveren aan het energievraagstuk. Daarom zijn er gesprekken met Energiecoöperatie Noorddijk. Hoe kunnen we als regio meer zelfvoorzienend worden, maar dan zonder gasproductie? Kan dat op zo’n manier dat er genoeg voordelen ontstaan voor de lokale gemeenschap, die zwaarder gaan wegen dan eventuele nadelen? Kan dit op een mooie manier worden gecombineerd met landbouw en biodiversiteit?

202008b 

Roelof, Gert Jan en Menko luisteren net als de dorpelingen naar  de eerste uitleg
van Janko over het hoe en waarom van de kennismakings- en informatieavond
op de boerderij (foto Koos van de Belt)

De volgende stap
Menko: ‘De wandeling was een succes en een eerste aanzet tot meer contact en gesprekken. Hoewel de animo midden in de vakantiemaand juli boven verwachting was, zijn er vast nog wel meer mensen die interesse hebben in de ontwikkelingen en plannen en mee willen praten en denken over kansen en bedreigingen in de achtertuin van Thesinge. Daarom organiseren we binnenkort (waarschijnlijk in september) een vervolgbijeenkomst, waarin we terugkomen op de ingebrachte ideeën, de voortgang van onze initiatieven zullen delen en hierover in gesprek willen gaan. Want, de volgende stap zetten willen we zeker. Maar alleen in samenspraak met de omgeving. We beseffen dat voor sommige ideeën de voorkeuren uiteen kunnen lopen en we willen geen ideeën doorzetten zonder medestanders. Maar we willen ook geen goede ideeën stopzetten omdat het te veel moeite zou kosten om draagvlak te krijgen. We zijn geen projectontwikkelaars, maar we zijn wel bereid enige risico’s te nemen en daar moet voor ons altijd enig verdienmodel en plezier tegenover staan. Als er iets te verdelen is moet de omgeving daar ook op een gepaste manier van kunnen meeprofiteren. Echt rendement is als we gezamenlijk iets kunnen bijdragen aan de wereld en aan de omgeving. Verder vonden we de wandelavond zelf ook zo leuk dat we er een jaarlijkse traditie van willen maken, een soort midzomer-wandelavond door het gebied met elke keer een gast die ons meeneemt en iets vertelt over bijvoorbeeld een actueel onderwerp.’

Mocht u meer willen weten dan kunt u op www.ommeland.nu kijken.

Roelie Karsijns-Schievink